قیمت تخم مرغ تا ۴۲۰ هزار تومان؟ شوک جدید بازار

حذف ارز ترجیحی کالاهای اساسی وارد مرحله تازه ای شده و این بار بازار نهاده های دامی و به دنبال آن تخم مرغ و محصولات پروتئینی را هدف قرار داده است. بر اساس اعلام رسمی دولت چهاردهم، از این پس ارز ۲۸۵۰۰ تومانی برای واردات نهاده های دامی تخصیص نخواهد یافت و قیمت گذاری این نهاده ها به صورت توافقی در سامانه بازارگاه انجام می شود؛ تصمیمی که واکنش های گسترده ای در میان تولیدکنندگان و مصرف کنندگان به دنبال داشته است.

دولت چهاردهم عملا پرونده ارز دولتی را بست و جراحی اقتصادی نیمه تمام دولت سیزدهم را در شرایطی تکمیل کرد که قدرت خرید خانوارها به طور محسوسی کاهش یافته و بخش بزرگی از جامعه بر اساس شاخص های دهه ۹۰ زیر خط فقر قرار دارند. در چنین شرایطی، آینده قیمت کالاهای اساسی از جمله تخم مرغ با ابهام جدی مواجه شده است.

رئیس دولت چهاردهم به صراحت اعلام کرده که پرداخت ارز ۲۸۵۰۰ تومانی برای کالاهای اساسی متوقف می شود. به گفته دولتمردان، با وجود تخصیص یارانه ارزی، کالاها با قیمت بالا به دست مردم می رسید و این مسئله نشان دهنده ناکارآمدی سیستم توزیع بوده است. با این حال، منتقدان معتقدند دولت به جای اصلاح چرخه معیوب توزیع و مقابله با رانت و دلالی، فشار اصلاحات را مستقیما بر مصرف کننده نهایی وارد کرده است.

عرضه نهاده های دامی با نرخ توافقی

در پی حذف ارز ترجیحی نهاده های دامی، معاونت توسعه بازرگانی وزارت جهاد کشاورزی با صدور اطلاعیه ای اعلام کرد که نهاده های دامی از این پس به صورت ۱۰۰ درصد توافقی در سامانه بازارگاه عرضه خواهند شد. این تصمیم بر اساس مصوبه ۱۴ دی ماه ۱۴۰۴ ستاد تنظیم بازار اتخاذ شده و هدف آن انتقال یارانه از ابتدای زنجیره تامین به انتهای زنجیره مصرف عنوان شده است.

طبق این اطلاعیه، تنظیمات لازم در سامانه بازارگاه اعمال شده و قیمت گذاری نهاده ها بر مبنای توافق میان تامین کنندگان و خریداران انجام می شود. این موضوع عملا به معنای آزادسازی قیمت نهاده های دامی و وابستگی مستقیم آن به نرخ ارز در تالار دوم یا بازار آزاد است.

قیمت جدید نهاده ها چقدر است؟

سیدفرزاد طلاکش، دبیرکل فدراسیون طیور کشور در گفت وگو با خبرنگار مهر، درباره جزئیات این تصمیم توضیح داد که یکی از مشکلات اصلی بازار نهاده های دامی، دپوی کالاها در گمرکات به دلیل عدم تامین ارز بوده است. به گفته او، با اجرای سیاست جدید، ارز مورد نیاز نهاده ها از تالار دوم و با نرخ توافقی که در حال حاضر حدود ۱۱۲۵۰۰ تومان است، تامین می شود.

وی افزود: بر این اساس قیمت هر کیلوگرم ذرت و جو به حدود ۴۳ هزار تومان و قیمت کنجاله سویا به ۶۶ هزار تومان می رسد؛ در حالی که پیش از این قیمت ها به ترتیب ۱۱۳۰۰ تومان و ۲۰۷۰۰ تومان بود. این افزایش ناگهانی قیمت نهاده ها، مستقیما هزینه تولید را افزایش می دهد.

تاثیر ارز توافقی بر قیمت تخم مرغ

دبیرکل فدراسیون طیور کشور در ادامه با اشاره به اثر این تغییرات بر بازار تخم مرغ گفت: اگر نهاده دامی با نرخ توافقی ۱۱۲۵۰۰ تومان تامین شود، قیمت هر کیلوگرم تخم مرغ فله ای حدود ۱۸۰ هزار تومان خواهد بود و هر شانه ۲ کیلوگرمی به ۳۶۰ هزار تومان می رسد.

وی هشدار داد: در صورتی که تامین نهاده ها با ارز ۱۳۰ هزار تومانی انجام شود، قیمت هر شانه تخم مرغ فله ای به حدود ۴۲۰ هزار تومان افزایش خواهد یافت. این ارقام بدون در نظر گرفتن هزینه بسته بندی، حمل و نقل و سود خرده فروشی است و قیمت مصرف کننده می تواند بالاتر هم برود.

چالش توزیع و مطالبات معوق

طلاکش با اشاره به وضعیت توزیع نهاده ها در بازارگاه گفت: واردکنندگان موظف هستند نهاده ها را با سقف قیمتی مشخص شده در سامانه بارگذاری کنند. در حال حاضر توزیع ذرت وضعیت نسبتا مناسبی دارد اما در تامین کنجاله سویا هنوز تنگناهایی وجود دارد که امیدواریم در روزهای آینده برطرف شود.

وی همچنین از وجود حدود ۴.۵ میلیارد دلار مطالبات معوق نهاده های دامی از اردیبهشت تا آذر امسال خبر داد و گفت: دولت وعده داده این مطالبات را در قالب انتشار اوراق و برات شش ماهه تسویه کند؛ موضوعی که برای ادامه فعالیت تولیدکنندگان بسیار حیاتی است.

آینده بازار کالاهای اساسی

حذف ارز ترجیحی نهاده های دامی و آزادسازی قیمت ها در شرایطی انجام می شود که نرخ تورم بالا و چشم انداز اقتصادی نامطمئن است. اگرچه دولت وعده پرداخت یارانه یک میلیون تومانی در قالب کالابرگ را داده، اما کارشناسان معتقدند این حمایت ها در برابر رشد قیمت کالاهای اساسی، اثرگذاری محدودی خواهد داشت.

بازار تخم مرغ به عنوان یکی از اقلام اصلی سبد غذایی خانوار، نخستین بازاری است که اثر حذف ارز ترجیحی را به طور مستقیم تجربه می کند و به نظر می رسد در ماه های آینده، سایر محصولات پروتئینی نیز با افزایش قیمت مواجه شوند.

جمع بندی کوتاه

با حذف ارز ۲۸۵۰۰ تومانی نهاده های دامی و عرضه توافقی در بازارگاه، قیمت تخم مرغ وارد مسیر افزایشی شده و در صورت تامین ارز ۱۳۰ هزار تومانی، هر شانه تخم مرغ می تواند به ۴۲۰ هزار تومان برسد؛ موضوعی که فشار تازه ای بر معیشت خانوارها وارد خواهد کرد.

منبع: مهر