برنج از سفره مردم پر کشید | قیمت ها شوکه کننده شد

به گزارش خبرمحور به نقل از گسترش نیوز، بازار کالاهای اساسی در ایران طی سال های اخیر همواره با نوسان، بی ثباتی و تصمیمات مقطعی روبرو بوده است؛ اما در ماه های پایانی سال ۱۴۰۴، وضعیت برخی اقلام اساسی از جمله برنج به مرحله ای رسیده که نگرانی عمومی را به شکل محسوسی افزایش داده است. گزارش های میدانی خبرنگار گسترش نیوز از بازار برنج نشان می دهد این محصول که سال ها جزو پایه های اصلی سفره ایرانی ها بود، حالا برای بسیاری از خانوارها به کالایی گران و حتی نیمه لوکس تبدیل شده است.

افزایش هزینه های تولید، رشد قیمت نهاده های کشاورزی، مشکلات واردات، نوسانات نرخ ارز و نبود سیاست گذاری پایدار در حوزه تنظیم بازار، مجموعه عواملی هستند که قیمت برنج ایرانی و خارجی را به طور مستمر بالا برده اند. این شرایط در حالی رقم خورده که درآمد بخش بزرگی از جامعه افزایش متناسبی نداشته و شکاف میان هزینه و درآمد خانوارها روز به روز عمیق تر شده است.

نتیجه این شکاف اقتصادی، کوچک تر شدن سفره ها و تغییر الگوی مصرف مردم است؛ تغییری که آثار آن را می توان به وضوح در رفتار خریداران بازار برنج مشاهده کرد.

برنج ایرانی از کالای اساسی تا کالای لوکس

بررسی های میدانی خبرنگار گسترش نیوز نشان می دهد قیمت برنج ایرانی در دی ماه ۱۴۰۴ به سطحی رسیده که حتی قشر متوسط جامعه نیز برای خرید آن با تردید مواجه است. ارقام پرمصرفی مانند هاشمی، طارم، دم سیاه و صدری که سال ها انتخاب اول خانواده ها بودند، اکنون با قیمت هایی عرضه می شوند که خرید منظم آن ها برای بسیاری از خانوارها ممکن نیست.

فروشندگان بازار می گویند میزان فروش برنج ایرانی نسبت به سال های گذشته به شدت کاهش یافته و خریدهای کیسه ای تقریبا جای خود را به خریدهای کیلویی داده است. یکی از کسبه بازار در گفت وگو با خبرنگار گسترش نیوز می گوید: قبلا مشتری بدون پرس و جو یک کیسه ۱۰ یا ۲۰ کیلویی می خرید، اما حالا بیشتر مردم فقط قیمت می پرسند و اگر بتوانند یکی دو کیلو می خرند.

این کاهش تقاضا نه تنها بر مصرف کنندگان، بلکه بر کل زنجیره تولید و توزیع برنج نیز اثر گذاشته و بازار را وارد مرحله ای از رکود توام با التهاب قیمتی کرده است.

برنج خارجی هم از دسترس مردم خارج شد

برنج های وارداتی هندی و پاکستانی که زمانی گزینه ای اقتصادی برای خانوارهای کم درآمد محسوب می شدند، حالا دیگر تفاوت چندانی با برنج ایرانی از نظر فشار بر بودجه خانوار ندارند. افزایش نرخ ارز، هزینه های حمل و نقل، مشکلات ثبت سفارش و سیاست های ناپایدار وارداتی، قیمت این نوع برنج ها را نیز به شکل قابل توجهی افزایش داده است.

به گفته فروشندگان، حتی تقاضا برای برنج خارجی نیز کاهش یافته و بسیاری از خانوارها مصرف خود را به حداقل رسانده اند یا به سراغ جایگزین های ارزان تر رفته اند. این وضعیت نشان می دهد بحران معیشتی تنها به یک نوع برنج محدود نمی شود، بلکه کل بازار این کالای اساسی را تحت تاثیر قرار داده است.

جدول قیمت انواع برنج ایرانی در بازار دی ماه ۱۴۰۴

جدول قیمت انواع برنج خارجی در بازار دی ماه ۱۴۰۴

هشدار فعالان بازار و ناکارآمدی سیاست های حمایتی

رضا کنگری رئیس اتحادیه بنکداران مواد غذایی تهران، با اشاره به وضعیت فعلی بازار برنج اعلام کرده است که نبود ثبات در سیاست های اقتصادی و افزایش هزینه های جانبی، بازار این کالای اساسی را با چالش جدی مواجه کرده است. به گفته او، کاهش قدرت خرید مردم باعث افت محسوس تقاضا شده و این موضوع فعالان بازار را نیز تحت فشار قرار داده است.

کنگری هشدار داده ادامه این روند می تواند به تغییر الگوی مصرف و کاهش کیفیت تغذیه خانوارها منجر شود؛ موضوعی که پیامدهای اجتماعی و اقتصادی گسترده ای در پی خواهد داشت.

در این میان، اجرای طرح کالابرگ الکترونیکی نیز نتوانسته اثر ملموسی بر کاهش فشار معیشتی بگذارد. بررسی های میدانی نشان می دهد مبلغ اختصاص یافته به کالابرگ در برابر قیمت های فعلی بازار ناچیز است و بسیاری از خانوارها نیز اصلا مشمول دریافت این حمایت نمی شوند.

بازخوردهای مردمی رسیده به گسترش نیوز نشان می دهد نارضایتی عمومی از وضعیت بازار برنج به اوج رسیده است. مردم از بی ثباتی قیمت ها، نبود نظارت موثر و تکرار وعده های بی نتیجه گلایه دارند؛ گلایه هایی که هر روز پررنگ تر می شود.

جمع بندی کوتاه

آنچه امروز در بازار برنج دیده می شود، تصویری شفاف از فشار معیشتی بر مردم است. گرانی مداوم، کاهش قدرت خرید و ناکارآمدی سیاست های حمایتی باعث شده برنج از یک کالای اساسی به دغدغه ای جدی برای خانوارها تبدیل شود؛ موضوعی که نیازمند تصمیمات فوری و عملی است.