برداشت مالیات از خرید مشتریان آغاز شد | جزئیات رستوران‌های مشمول

به گزارش خبرمحور به نقل از تسنیم، اجرای مرحله نخست قانون جدید مالیات بر ارزش افزوده از اول دی ماه، نقطه عطفی در روند شفاف سازی پرداختهای اصناف و جلوگیری از فرار مالیاتی محسوب میشود. طبق اعلام رسمی سازمان امور مالیاتی، قرار است ۸ درصد مالیات بر ارزش افزوده به صورت آنی از تراکنش کارتخوان برخی کسب و کارها کسر شود. این طرح فعلا به صورت محدود و آزمایشی اجرا میشود و ۱۷۷ رستوران و کافه در تهران و شمیرانات به همراه یک رستوران زنجیره ای در کیش مشمول آن شده اند.

این اقدام در چارچوب تبصره ۱ ماده ۱۷ قانون مالیات بر ارزش افزوده صورت میگیرد و با همکاری مشترک سازمان امور مالیاتی و بانک مرکزی امکانپذیر شده است. به گفته مسئولان این دو نهاد، اجرای مکانیزه قانون، نه تنها از بروز خطای انسانی جلوگیری میکند، بلکه مانع فرار مالیاتی شده و امکان رصد دقیق فعالیتهای اقتصادی را فراهم میسازد.

مرحله نخست اجرا؛ کسر آنی ۸ درصد از تراکنش کارتخوان

طبق سازوکار تعریف شده، از اول دی ماه تمامی تراکنشهای کارتخوان رستورانهای منتخب، مشمول برداشت ۸ درصد مالیات بر ارزش افزوده خواهند شد. این ۸ درصد به صورت علی الحساب از مبلغ پرداختی مشتری کسر میشود و سپس مانده وجه به حساب پذیرنده دستگاه کارتخوان واریز میگردد.

این اقدام برای نخستین بار است که به صورت عملیاتی و به شکل آنی اجرا میشود. پیش از این، مالیات بر ارزش افزوده به صورت دوره ای توسط کسب و کار محاسبه و پرداخت میشد، اما اکنون این فرآیند در همان لحظه پرداخت مشتری انجام میشود. به این ترتیب، امکان ثبت و گزارش دقیق تر معاملات نیز فراهم شده است.

مسئولان تاکید دارند این ۸ درصد شامل مالیات جدیدی نیست و همان مالیات بر ارزش افزوده قانونی است که پیشتر نیز طبق قانون باید از مصرف کننده دریافت میشد. تفاوت تنها در شیوه اجراست که اکنون بدون دخالت دستی و بر اساس داده های دقیق انجام میشود.

هدف طرح چیست؟ شفافیت اقتصادی و مقابله با فرار مالیاتی

تحلیلگران اقتصادی اجرای این سازوکار را گامی مهم در جهت شفافیت مالی میدانند. بخش قابل توجهی از فرار مالیاتی در کشور ناشی از عدم ثبت دقیق تراکنشها و گزارشهای ناقص مالیاتی است. در این میان اصنافی مانند رستورانها، کافه ها و برخی کسب و کارهای خدماتی به دلیل گردش مالی بالا و پراکندگی در پرداختها، یکی از گروههای پرریسک در فرار مالیاتی محسوب میشوند.

سازمان امور مالیاتی تاکید کرده است که طرح جدید با هدف:

• کاهش فرار مالیاتی

• اجرای دقیق قانون ارزش افزوده

• ایجاد شفافیت در تراکنشهای اصناف

• یکپارچه سازی داده های مالی

• و جلوگیری از تخلفات احتمالی

به اجرا درآمده است.

بانک مرکزی نیز با پشتیبانی فنی از این طرح، زیرساختهای لازم برای کسر هوشمند ۸ درصد از تراکنشها و واریز خودکار باقی مانده مبلغ به حساب پذیرنده را فراهم کرده است.

مشمولان مرحله نخست؛ ۱۷۷ رستوران و کافه در تهران و یک رستوران در کیش

در فاز اولیه، حدود ۱۷۵ رستوران و کافه در محدوده تهران و شمیرانات انتخاب شده اند. این واحدها عمدتا در دسته رستورانهای لوکس یا پرگردش قرار میگیرند. یک رستوران زنجیره ای در کیش نیز به عنوان تنها واحد خارج از استان تهران در این طرح قرار گرفته است.

انتخاب این واحدها بر اساس معیارهایی چون:

• حجم تراکنشها

• سابقه مالیاتی

• نوع فعالیت

• و سطح خدمات دهی

صورت گرفته است. قرار است پس از بررسی نتایج این مرحله، دامنه اجرای طرح به سایر اصناف نیز گسترش یابد.

مسئولان تاکید کرده اند که انتخاب این کسب و کارها به معنای تخلف مالیاتی نیست، بلکه صرفا برای اجرای فاز آزمایشی سازوکار جدید بوده است.

نگرانی یا فرصت؟ بررسی تاثیرات اجرای طرح بر کسب و کارها

اجرای ناگهانی و گسترده چنین طرحی میتوانست موجب نگرانی اصناف شود، اما مسئولان سازمان امور مالیاتی تاکید کرده اند که برداشت ۸ درصد از تراکنشها همان مالیات قانونی است و نباید برای صاحبان کسب و کار هزینه جدیدی ایجاد کند. زیرا پرداخت این مالیات از گذشته نیز برعهده مصرف کننده بوده است.

با این حال کارشناسان معتقدند اجرای این طرح میتواند چند اثر قابل توجه بر اصناف داشته باشد:

۱. نظم بیشتر در ثبت فروش
کسب و کارها مجبور خواهند بود تمامی تراکنشها را دقیق ثبت کنند، زیرا مالیات به شکل سیستمی و خودکار محاسبه میشود.

۲. کاهش فرار مالیاتی
به دلیل ثبت خودکار تراکنشها امکان پنهان کردن فروش یا ارائه گزارش ناقص کمتر خواهد شد.

۳. کاهش خطای انسانی
پیشتر در محاسبه ارزش افزوده خطا یا اشتباه گزارش نویسی رایج بود، اما اکنون سیستم محور خواهد بود.

۴. افزایش شفافیت در صورتهای مالی رستورانها
این امر میتواند در اعتبارسنجی مالی، دریافت تسهیلات بانکی و ساماندهی حسابها موثر باشد.

اما چالشهایی نیز مطرح شده است. برخی رستورانها نگران کاهش نقدینگی روزانه خود هستند، زیرا مالیات پیش از واریز نهایی برداشت میشود. همچنین رستورانهایی که تا پیش از این بخشهایی از فروش خود را بدون ثبت کارتخوان انجام میدادند، اکنون زیر نظارت بیشتری خواهند رفت.

با این حال سازمان مالیاتی اعلام کرده است همه این مسائل پیشبینی شده و تلاش شده فرآیند اجرایی بدون ایجاد فشار مالی و روانی بر کسب و کارها آغاز شود.

این طرح فعلا محدود است اما به تدریج گسترش میابد

مسئولان مالیاتی تاکید کرده اند اجرای این طرح فعلا محدود به همان ۱۷۷ کسب و کار است و برای تعمیم آن به سایر اصناف، نیاز به بررسی عملکرد، رفع مشکلات احتمالی و بازبینی فرآیندها وجود دارد.

با این حال این امکان وجود دارد که پس از چند ماه، رستورانهای بیشتری در تهران، سایر شهرها و حتی در مرحله بعد گروههای شغلی دیگر همچون فروشگاههای زنجیره ای، مراکز خدماتی، مزونها، آرایشگاهها و اصناف پرگردش مالی به طرح افزوده شوند.

بانک مرکزی نیز اعلام کرده با پیشرفت این پروژه، مدل برداشت هوشمند مالیات از دستگاههای کارتخوان میتواند به ابزار استاندارد اجرای قانون مالیات بر ارزش افزوده در کشور تبدیل شود.

جمع بندی

با آغاز کسر آنی ۸ درصد مالیات از تراکنش کارتخوان در ۱۷۷ رستوران تهران و یک واحد در کیش، نخستین گام اجرای هوشمند قانون ارزش افزوده برداشته شد؛ طرحی که با هدف شفاف سازی، جلوگیری از فرار مالیاتی و ثبت دقیق تراکنشها اجرا میشود و در صورت موفقیت، به تدریج به سایر اصناف گسترش خواهد یافت.