خروج پنج محصول از خط تولید خودروسازان بزرگ
سازمان ملی استاندارد ایران بار دیگر با طرحی تازه به تیتر رسانهها بازگشته است. این بار انوشه رحمانی، معاون نظارت بر اجرای استاندارد، اعلام کرده که تعداد استانداردهای اجباری خودرو از ۸۵ به ۱۲۲ مورد افزایش خواهد یافت. این خبر در حالی منتشر شده که تنها چند ماه پیش، رئیس این سازمان از افزایش استانداردها به ۱۲۰ مورد سخن گفته بود. تغییر مداوم آمار و وعدههای متعدد، پرسشهایی جدی درباره مبنای این تصمیم و امکان اجرای آن ایجاد کرده است.
خودروسازی ایران سالهاست که با واژه «کیفیت» بیگانه شده است. محصولات تولیدی نهتنها به لحاظ فناوری عقبماندهاند، بلکه بارها به دلیل نقصهای فنی و مشکلات قطعات، صدای اعتراض مشتریان بلند شده است. در چنین شرایطی، اعلام افزایش استانداردها به نظر بسیاری از کارشناسان بیشتر شبیه اقدامی نمایشی است تا یک برنامه اجرایی.
تردید در اجرای استانداردهای قبلی
سازمان ملی استاندارد از سالها قبل اجرای ۸۵ استاندارد خودرویی را الزامی کرده بود. اما مرور عملکرد نشان میدهد بسیاری از این الزامات یا به تعویق افتادهاند یا بهطور کامل کنار گذاشته شدهاند. برای نمونه، الزام به ترمز ضدقفل (ABS)، ترمز اضطراری و چراغ روشنایی روز (Daylight) از جمله مواردی بودند که به دلایل مختلف اجرایی نشدند. در برخی موارد هم فشارهای بیرونی باعث شد اجرای استانداردها تعلیق یا متوقف شود.
به همین دلیل، وقتی خبر افزایش استانداردها منتشر میشود، نخستین واکنش کارشناسان این است که «چرا استانداردهای قبلی بهطور کامل پیاده نشد؟» بسیاری معتقدند بدون شفافسازی در مورد وضعیت اجرای استانداردهای گذشته، طرح موضوع جدید تنها در سطح شعار باقی خواهد ماند.
توقف تولید برخی خودروها
البته نباید نادیده گرفت که فیلترهای استاندارد در برخی موارد باعث خروج خودروهای قدیمی و پرخطر از خط تولید شدند. پراید، تیبا، ساینا، پژو ۴۰۵، سمند و چند محصول دیگر به دلیل ناتوانی در پاس کردن استانداردهای ۸۵گانه کنار گذاشته شدند. با این حال، خیابانهای ایران همچنان مملو از خودروهایی است که ایمنی مطلوب ندارند و حضورشان در جادهها خطرات جدی به همراه دارد.
این وضعیت نشان میدهد که صرف اعلام استاندارد کافی نیست و اجرای آن نیازمند اراده جدی، زیرساختهای صنعتی و پشتیبانی فنی است. در غیر این صورت، خودروهای بیکیفیت همچنان به بازار راه خواهند یافت و خسارتهای جانی و مالی متوجه مردم خواهد بود.
تشکیل کارگروه ارتقای کیفیت؛ امید یا تردید؟
رحمانی در سخنان اخیر خود از تشکیل کارگروهی برای ارتقای کیفیت خودرو خبر داده که قرار است با حضور متخصصان و نمایندگان دستگاههای ذیربط فعالیت کند. با این حال، بسیاری از کارشناسان نسبت به کارآمدی چنین کارگروههایی تردید دارند. تجربه سالهای گذشته نشان داده که تصمیمات مشابه یا در حد گزارش باقی مانده یا در مواجهه با فشارهای سیاسی و اقتصادی کنار گذاشته شده است.
در شرایطی که صنعت خودرو ایران تحت فشار تحریمها، کمبود فناوری و وابستگی شدید به سیاستهای دولتی است، اجرای بیش از صد استاندارد خودرویی به نظر بسیار دور از دسترس میآید. حتی اگر عزم سازمان ملی استاندارد جدی باشد، زیرساختهای صنعتی کشور توانایی تحقق چنین اهدافی را ندارند.
جمع بندی
افزایش استانداردهای خودرویی از ۸۵ به ۱۲۲ مورد در ظاهر گامی مثبت برای ارتقای کیفیت و ایمنی است، اما واقعیت این است که اجرای کامل استانداردهای پیشین همواره با اما و اگر همراه بوده است. بدون شفافسازی درباره وضعیت استانداردهای قبلی و ارائه برنامهای عملیاتی، وعدههای جدید تنها بر کاغذ باقی خواهند ماند. آنچه مردم و بازار خودرو انتظار دارند، نه افزایش اعداد و آمار، بلکه اجرای واقعی استانداردها و تولید خودروهایی ایمن و باکیفیت است./فرارو
هیچ نظر! یکی از اولین.