مرحله پنجم کالابرگ اين هفته اعلام ميشود تغيير مهم در راه

به گزارش خبرمحور به نقل از اقتصادآنلاین، مرحله پنجم کالابرگ الکترونيکي طبق اعلام وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعي تا پيش از پايان هفته جاري نهايي و اطلاع رساني خواهد شد. اين مرحله که از آن به عنوان يکي از نقاط مهم طرح کالابرگ ياد ميشود، قرار است با هدف بهبود تجربه خريد خانوارها، رفع نواقص مراحل قبلي و فراهم کردن امکان انتخاب روش دريافت يارانه بين دو مدل مختلف اجرا شود. دولت اميدوار است با اصلاحاتي که در سياستهاي حمايتي و يارانه اي اعمال ميکند، فشار اقتصادي بر خانوارها کاهش يابد و توزيع يارانه ها عادلانه تر صورت گيرد.

در چهار مرحله گذشته، کالابرگ الکترونيکي براساس اعطاي اعتبار براي خريد ۱۱ قلم کالاي اساسي اجرا شده بود. اين روش اگرچه براي بخش زيادي از يارانه بگيران قابل استفاده بود، اما محدوديتهايي مانند تنوع کم کالا، اعتبار محدود و تفاوت قيمت در فروشگاههاي مختلف باعث شد رضايتمندي کامل ايجاد نشود. اکنون وزارت تعاون اعلام کرده که در مرحله پنجم، علاوه بر روش فعلي، مدل جديدي بررسي شده که ممکن است به صورت آزمايشي اجرا شود.

مرحله پنجم کالابرگ تا پايان هفته اعلام ميشود

بر اساس اعلام رسمي وزارت تعاون، مرحله پنجم کالابرگ الکترونيکي تا پيش از هفتم آذرماه مشخص خواهد شد. اين وزارتخانه اعلام کرده است که هماهنگيهاي نهايي با دستگاههاي مرتبط مانند سازمان برنامه و بودجه در حال انجام است تا پيش از آغاز مرحله جديد، منابع مالي با اطمينان کامل تامين شده باشد. از نگاه دولت، مهم ترين مسئله در اجراي مرحله پنجم، اطمينان از پايداري منابع و جلوگيري از کوچک شدن سبد حمايتي خانوارهاست.

يکي از اهداف اصلي اين مرحله، بهبود تجربه دريافت کالاي اساسي براي خانوارهاي دهکهاي پايين درآمدي است. علاوه بر اين، دولت تلاش ميکند که با برطرف کردن مشکلات سامانه اي و افزايش انعطاف پذيري طرح، امکان انتخاب روش دريافت حمايت براي مردم فراهم شود.

روش اعتباري فعلي همچنان برقرار است

در چهار مرحله قبلي، کالابرگ الکترونيکي با اعطاي اعتبار براي خريد ۱۱ قلم کالاي اساسي اجرا ميشد. اين کالاها شامل محصولات پرمصرف مانند شکر، برنج، مرغ، روغن، لبنيات و چند قلم کالاي ديگر بود. اعتبار به صورت ماهانه در کارت خانوار شارژ ميشد و افراد ميتوانستند پيش از واريز يارانه نقدي نيز از آن استفاده کنند و مبلغ از يارانه ماه بعدشان کسر شود.

اين روش در مرحله پنجم نيز پابرجا خواهد بود و در صورت عدم توافق نهايي بر سر مدل جديد، طرح همچنان با روش اعتباري ادامه مييابد. وزارت تعاون اعلام کرده است که اصلاحاتي براي افزايش رضايتمندي خانوارها انجام شده و تلاش ميشود تنوع کالا و تعداد فروشگاههاي طرف قرارداد بيشتر شود.

با وجود اين، برخي خانوارها همچنان نسبت به محدوديت اعتبار انتقاد دارند و معتقدند مبلغ تخصيصي نميتواند بخش قابل توجهي از سبد غذايي آنها را پوشش دهد. مسئولان نيز اعلام کرده اند که براي بهبود اين وضعيت، افزايش منابع در دست بررسي است اما اجراي آن نيازمند هماهنگي با سازمان برنامه و بودجه است.

روش جديد کالابرگ: تخفيف مستقيم در فروشگاهها

يکي از مهمترين تغييرات مطرح شده براي مرحله پنجم، استفاده از مدل تخفيف مستقيم در فروشگاههاي زنجيره اي است. در اين روش، به جاي اعطاي اعتبار ثابت براي تعداد مشخصي کالا، کالاهاي داراي قيمت مصوب با تخفيف ۲۰ تا ۳۰ درصدي ارائه ميشوند. به عنوان نمونه، برنج ۷۰ هزار توماني با تخفيف ۳۰ درصد، با قيمتي حدود ۴۹ هزار تومان در اختيار مصرف کننده قرار خواهد گرفت.

اين مدل به دولت اجازه ميدهد تا يارانه را به شکل نامحسوس تر، اما هدفمندتر در زنجيره توزيع اعمال کند. از نظر کارشناسان، مدل تخفيف مستقيم ميتواند براي خانوارها مقرون به صرفه تر باشد، اما اجراي آن نيازمند مشارکت گسترده فروشگاههاي زنجيره اي و نظارت دقيق بر قيمتهاست.

وزارت تعاون تاکيد کرده است که در صورت آماده نشدن زيرساختها، اين روش در مرحله پنجم اجرايي نخواهد شد و به مراحل آتي منتقل ميشود. اما اگر هماهنگيهاي لازم انجام شود، احتمال اجراي آزمايشي آن وجود دارد.

مدل ترکيبي؛ طرح بزرگ دولت براي آينده کالابرگ

يکي از طرحهاي مهم دولت براي ماههاي آينده اجراي مدل ترکيبي کالابرگ است. در اين مدل، روش اعتباري فعلي و روش تخفيف مستقيم همزمان اجرا ميشوند. به اين ترتيب، خانوارها در فروشگاههاي زنجيره اي ميتوانند کالاهاي مصوب را با تخفيف خريداري کنند و در فروشگاههاي ديگر نيز از اعتبار کالابرگ براي خريد ۱۱ قلم کالاي اساسي بهره ببرند.

اين مدل ميتواند به پوشش گسترده تر خانوارها، افزايش قدرت انتخاب و کاهش نارضايتي از محدوديت کالا کمک کند. وزارت تعاون اعلام کرده است که در صورت تکميل سازوکارها، امکان دارد بخشهايي از مدل ترکيبي در مرحله پنجم نيز اجرايي شود.

چالشهاي تامين اعتبار و تعداد يارانه بگيران

براساس آمار وزارت تعاون، از جمعيت حدود ۸۹ ميليوني کشور، حدود ۷۲ ميليون نفر همچنان يارانه دريافت ميکنند و ۱۷ ميليون نفر از ليست يارانه بگيران خارج شده اند. تنها در سال جاري، ۸ ميليون نفر به دلايل گوناگون از ليست حذف شده اند.

اين آمار نشان ميدهد که طرح کالابرگ، با وجود کاهش تعداد يارانه بگيران، همچنان نيازمند منابع مالي گسترده اي است. حذف دهکهاي بالا فقط حدود ۲۰ درصد از منابع مورد نياز براي اجراي کامل کالابرگ را تامين ميکند. بنابراين بخش مهمي از منابع اين طرح بايد توسط سازمان برنامه و بودجه تخصيص داده شود که هنوز جزئيات آن به طور رسمي اعلام نشده است.

مسئولان وزارت تعاون اعلام کرده اند که تا زمان اطمينان از تامين منابع لازم، هيچ مرحله اي بدون پشتوانه اجرا نخواهد شد تا طرح دچار وقفه يا کاهش ميزان حمايت نشود.

پايان انتظار براي اطلاع رساني رسمي

به گفته مسئولان، با تکميل مراحل نهايي هماهنگي، مرحله پنجم کالابرگ الکترونيکي تا پيش از پايان هفته اعلام ميشود. پس از اطلاع رساني رسمي، خانوارها ميتوانند با توجه به روش انتخابي خود، از مزاياي يارانه کالاهاي اساسي بهره مند شوند و دولت اميد دارد که مرحله جديد گامي در جهت افزايش عدالت اجتماعي و کاهش فشار معيشتي باشد.

جمع بندي کوتاه

مرحله پنجم کالابرگ الکترونيکي در آستانه اعلام است. روش فعلي اعتباري پابرجاست و امکان اجراي مدل جديد تخفيف مستقيم نيز در دست بررسي قرار دارد. دولت قصد دارد با مدلهاي جديد و ترکيبي، توزيع يارانه ها را هدفمندتر و اثربخش تر کند.