پروژه اسرائیلی «کریدور داوود» در سوریه فعال شده است
به گزارش خبرگزاریها، پس از امضای توافق تاریخی میان احمد الشرع، رئیسجمهور سوریه و مظلوم عبدی، فرمانده نیروهای دموکراتیک سوریه (قسد)، در تاریخ ۱۰ مارس ۲۰۲۵، امیدها برای یکپارچگی مجدد سوریه افزایش یافت. با این حال، دومین دور مذاکرات که در نهم ژوئیه ۲۰۲۵ با حضور تام باراک، فرستاده ویژه آمریکا در امور سوریه و سفیر واشنگتن در آنکارا در دمشق برگزار شد، به بنبست رسید.
قسد در این نشست بار دیگر بر تشکیل یک دولت غیرمتمرکز در چارچوب حاکمیت سوریه تأکید کرد؛ موضعی که از سوی دولت دمشق «تلاشی برای تحمیل واقعیتهای تجزیهطلبانه» خوانده شد و بهشدت رد گردید.
در همین حال، درگیریهای خونینی در استان سویداء در جنوب سوریه میان نیروهای وفادار به حکمیت الهجری، رهبر مذهبی دروزیان – که از حمایت تلآویو برخوردار است – و قبایل عرب بدوی شکل گرفت. این درگیریها که با پشتیبانی مستقیم اسرائیل و حتی حملات هوایی به دمشق همراه شد، شرایط امنیتی سوریه را دستخوش تغییرات جدی کرد.
تحلیلگران بر این باورند که اسرائیل از این بحران برای پیشبرد پروژهای موسوم به «کریدور داوود» استفاده میکند؛ ابتکاری که بهدنبال گسترش شکافهای قومی و امنیتی در سراسر خاک سوریه و ایجاد ساختارهای فدرالی در مناطق حساس است. عقبنشینی نیروهای دولتی سوریه از سویداء، که با میانجیگری غیررسمی آمریکا و تلآویو صورت گرفته، عملاً سیطره دولت دمشق بر جنوب کشور را تضعیف کرده است.
در شرق فرات نیز، قسد که پیشتر متعهد به اجرای توافق ۱۰ مارس شده بود، اکنون از آن مسیر فاصله گرفته و تحرکاتی انجام میدهد که با روند ادغام در تعارض آشکار قرار دارد. منابع میدانی خبر دادهاند که نیروهای قسد در شهر رقه به حالت آمادهباش کامل درآمدهاند.
این در حالی است که ترکیه از مدتها پیش نسبت به هرگونه ساختار خودمختار یا فدرالی در شمال سوریه هشدار داده بود. پس از سقوط نظام بشار اسد در دسامبر ۲۰۲۴، آنکارا تحولات سوریه را با دقت بیشتری زیر نظر گرفته است.
هاکان فیدان، وزیر خارجه ترکیه، در واکنش به تحولات اخیر، اعلام کرد که اگر روند گفتوگوها میان قسد و دولت سوریه به نتیجه نرسد، آنکارا گزینهای جز مداخله نظامی نخواهد داشت. وی تأکید کرد: «هیچ گروهی نباید به سمت تجزیه حرکت کند. ما همهچیز جز تجزیه را قابل مذاکره میدانیم؛ اما اگر از این خط قرمز عبور کنید، واکنش مستقیم ما قطعی خواهد بود.»
فیدان همچنین تصریح کرد: «اسرائیل به دنبال بر هم زدن تمام تلاشهایی است که برای ایجاد صلح و ثبات در سوریه صورت گرفته است. هدف اصلی تلآویو، تقسیم این کشور است.»
در همین راستا، رجب طیب اردوغان، رئیسجمهور ترکیه نیز در مسیر بازگشت از قبرس شمالی در گفتوگویی مطبوعاتی تصریح کرد: «ما احمد الشرع را در سوریه تنها نخواهیم گذاشت. هدف اصلی ما جلوگیری از تجزیه سوریه است.»
این مواضع جدید آنکارا نشاندهنده بازتعریف مفهوم «تهدید امنیت ملی» از سوی دولت ترکیه است. اگر در گذشته فقط شرق فرات منطقه حساس بهشمار میرفت، اکنون هرگونه اقدام تجزیهطلبانه در هر نقطهای از سوریه، خط قرمز امنیتی ترکیه تلقی میشود.
از سوی دیگر، ایالات متحده نیز در تحولی معنادار، ضمن مخالفت با تشکیل هرگونه دولت مستقل کردی در شمال سوریه، اعلام کرده که تنها راه پیشروی قسد، توافق با دولت مرکزی دمشق است. تام باراک، نماینده ویژه آمریکا در امور سوریه، در گفتوگویی با شبکه CNN Türk گفت: «قسد همان یگانهای مدافع خلق و پ.ک.ک است. ما هیچ تعهدی برای ایجاد دولت مستقل برای آنها نداریم.»
وی افزود: «قسد اگر بهدنبال بقای سیاسی است، باید در چارچوب سوریه متحد با دولت دمشق وارد گفتوگو شود. آمریکا از هیچ پروژهای برای تجزیه حمایت نمیکند.»
این تغییر لحن آشکار در واشنگتن، در کنار مواضع صریح ترکیه و دمشق، نشان میدهد که حامیان سابق قسد نیز اکنون با گزینه تجزیه همراه نیستند. با این حال، بهنظر میرسد قسد با گرایش به مواضع اسرائیل، بهدنبال بهرهبرداری از شرایط میدانی برای کسب امتیازات بیشتر است.
در مجموع، هرگونه تاخیر در روند ادغام قسد در ساختار سیاسی سوریه، نه تنها میتواند مسیر صلح را مسدود کند، بلکه راه را برای مداخلات خارجی، ناآرامیهای جدید و حتی حملات نظامی گسترده هموار خواهد ساخت./فرارو
هیچ نظر! یکی از اولین.