700 هزار تومان یارانه جدید؛ چه کسانی مشمول میشوند؟

به گزارش خبرمحور به نقل از ایران جیب، دولت چهاردهم در ادامه سیاست های حمایتی خود، از یک بسته جامع معیشتی 20بندی رونمایی کرده است؛ طرحی که هدف اصلی آن جبران اثرات تورم و افزایش قدرت خرید خانوارها، به ویژه اقشار کم درآمد و متوسط عنوان شده است. بر اساس این طرح، ماهانه 700 هزار تومان به ازای هر نفر به خانوارهای مشمول پرداخت خواهد شد؛ تصمیمی که پس از حدود دو ماه بررسی فشرده در جلسات متعدد با حضور رئیس جمهور، معاون اول و اعضای اقتصادی کابینه، سرانجام در هشتم دی ماه به تصویب رسید.

چرا دولت به پرداخت مستقیم روی آورد؟

محمد قاسمی معاون سیاست گذاری اقتصادی سازمان برنامه و بودجه، در تشریح دلایل این تصمیم اعلام کرد که تورم نقطه به نقطه بخش خوراکی ها و آشامیدنی ها در آذرماه به حدود 60 درصد رسیده است. به گفته او، اگرچه در سال های اخیر میلیاردها دلار ارز ترجیحی برای کنترل قیمت کالاهای اساسی تخصیص داده شده، اما این سیاست نتوانسته اثر ملموس و مستقیمی بر معیشت خانوارها داشته باشد.

قاسمی تاکید کرد که تجربه سال های گذشته نشان داده یارانه های غیرمستقیم، به ویژه ارز ترجیحی، اغلب در زنجیره توزیع مستهلک می شوند و سود اصلی آن لزوما به مصرف کننده نهایی نمی رسد. به همین دلیل، دولت این بار تصمیم گرفته حمایت را به شکل مستقیم و شفاف به مردم منتقل کند.

نحوه اجرای طرح معیشتی جدید

بر اساس توضیحات ارائه شده، خانوارهای مشمول این طرح می توانند یکی از دو روش زیر را انتخاب کنند:

• دریافت سبد کالای مشخص

• دریافت اعتبار خرید و انتخاب آزادانه کالا

نکته مهم اینجاست که خانوارها هر سه ماه یک بار امکان تغییر روش انتخابی خود را خواهند داشت؛ موضوعی که انعطاف پذیری بیشتری به طرح می دهد و به گفته مسئولان، رضایت مصرف کنندگان را افزایش خواهد داد.

جدول جزئیات طرح معیشتی جدید دولت

منابع تامین یارانه چگونه خواهد بود؟

معاون سازمان برنامه و بودجه درباره منابع مالی این طرح توضیح داد که اعتبار مورد نیاز از محل آزادسازی ارز ترجیحی، منابع دولتی و در صورت نیاز از صندوق توسعه ملی تامین خواهد شد. به گفته قاسمی، دولت تلاش دارد با تامین پایدار منابع، از بروز وقفه یا کاهش اعتبار پرداختی جلوگیری کند.

همچنین مقرر شده است که حداقل برای چند ماه، اعتبار طرح به صورت پیشاپیش به حساب مردم واریز شود تا اطمینان حاصل شود که اجرای طرح بدون اشکال و با ثبات انجام خواهد شد.

ادامه حمایت از کالاهای اساسی و دارو

در کنار این طرح، دولت اعلام کرده که حمایت از کالاهای اساسی، دارو و تجهیزات پزشکی همچنان ادامه خواهد داشت. به این ترتیب، پرداخت یارانه جدید به معنای حذف کامل سایر حمایت ها نیست، بلکه بخشی از یک بسته جامع برای کنترل فشار معیشتی بر خانوارها محسوب می شود.

بحث ارز ترجیحی و پیشنهاد پرداخت نقدی

اظهارات قاسمی در حالی مطرح می شود که در ماه های اخیر، بحث حذف یا کاهش ارز ترجیحی بار دیگر به یکی از محورهای جدی سیاست گذاری اقتصادی تبدیل شده است. برخی نمایندگان مجلس و فعالان سیاسی، پیشنهاد داده اند که یارانه ارز ترجیحی به صورت نقدی و مستقیم به مردم پرداخت شود.

در همین راستا، حمید رسایی نماینده مجلس با اشاره به کاهش مستمر ارز ترجیحی گفت: حجم یارانه ارز ترجیحی از 22 میلیارد دلار در سال 1402 به 12 میلیارد دلار در سال 1404 کاهش یافته و این روند در لایحه بودجه سال آینده نیز ادامه دارد.

وی تاکید کرد که ارز ترجیحی نتوانسته قیمت کالاها را به طور موثر کاهش دهد و در نهایت پیشنهاد شده است که مابه التفاوت قیمت واقعی و ترجیحی به صورت مستقیم به مردم پرداخت شود؛ پیشنهادی که شباهت زیادی به رویکرد فعلی دولت در طرح جدید معیشتی دارد.

آیا طرح جدید قدرت خرید مردم را افزایش می دهد؟

کارشناسان اقتصادی معتقدند پرداخت مستقیم یارانه، در مقایسه با سیاست های غیرمستقیم، شفاف تر و اثربخش تر است. با این حال، موفقیت این طرح به چند عامل کلیدی بستگی دارد:

• ثبات منابع مالی

• جلوگیری از اثرگذاری تورمی پرداخت نقدی

• نظارت دقیق بر اجرای طرح

• هماهنگی با سیاست های کنترل تورم

اگر این الزامات به درستی رعایت شود، طرح جدید می تواند تا حدی از فشار معیشتی بر دهک های پایین بکاهد و قدرت خرید آن ها را تقویت کند.

جمع بندی کوتاه

طرح 20بندی معیشتی دولت با پرداخت ماهانه 700 هزار تومان به هر نفر، تلاشی برای جبران آثار تورم و اصلاح سیاست های حمایتی گذشته است. پرداخت مستقیم، انعطاف در انتخاب شیوه حمایت و تامین منابع از محل آزادسازی ارز ترجیحی، از مهم ترین ویژگی های این طرح محسوب می شود. با این حال، میزان موفقیت آن به نحوه اجرا و کنترل پیامدهای تورمی در ماه های آینده بستگی خواهد داشت.