۱۰ روایت از بحران اینترنت/ مشاغلی که متوقف شدند

روایت اول از یک طراح فریلنسر است که سال‌ها از خارج کشور سفارش می‌گرفت. او می‌گوید صبح‌ها عادت داشت ایمیل‌های جدید را چک کند: «اما حالا بیش از 40 روز شده که نه پروژه‌ای می‌آید، نه کسی جواب می‌دهد، انگار همه چیز یک‌دفعه قطع شده.» او بعد از مکثی اضافه کرد درآمدش به جایی رسیده که حتی خرج‌های معمولی‌اش هم دیگر با آن جور درنمی‌آید: «هیچ جایگزینی هم برایش نیست، چون کار من از ابتدا به اینترنت وابسته بود. حتی اگر پروژه هم باشد، بدون گوگل چطور انجامش دهم؟»

روایت دوم از یک فروشنده اکسسوری در اینستاگرام است. او بیش از آنکه ناراحت باشد، سردرگم شده. می‌گوید از زمان قطعی اینترنت دی‌ماه، هزار تومان هم درآمد نداشته و بالاجبار دنبال همخانه می‌گردد: «قبلا هر بار آنلاین می‌شدم، حداقل چند تا سفارش داشتم اما الان انگار مغازه‌ام را بستم و کلیدش هم گم شده. حتی مشتری‌های قدیمی هم دیگر نیستند. تمام زندگی‌ام در همان چند روز اول قطعی اتصال فروپاشید.»

روایت سوم از یک دانشجوی کارشناسی ارشد است. پایان‌نامه این دانشجو دقیقا از همان نقطه که باید منابع خارجی را اضافه می‌کرد، وقفه خورده. حالا یا باید سراغ منابع قدیمی کتابخانه‌ای را بگیرد که در جهان دیجیتال امروز بیشتر شبیه شوخی است یا دست نگه دارد تا شاید در روزها یا ماه‌های آینده تغییری رخ دهد: «همه چیزم اینجا گیر کرده. نه مقاله‌ای برای ارجاع پیدا می‌شود و نه دیتابیس‌ها باز می‌شوند. کاری هم از دانشگاه ساخته نیست. من مانده‌ام و مدرکی که شاید حالا حالاها نگیرم.»

روایت چهارم از یک برنامه‌نویس است که او هم برای چند شرکت خارجی کار می‌کرد. می‌گوید پروژه‌ها نیمه‌کاره مانده و بعضی کارفرماها هم دیگر جواب نمی‌دهند. یعنی نه کار قبلی را می‌خواهند و نه دیگر پروژه جدید پیدا می‌شود. جمله‌اش را این‌طور تمام می‌کند: «ما تیم داریم، حتی انگیزه هم هست ولی ابزار کاری وجود ندارد. مثل این است که وسط کار برق را قطع کنند و تا ماه‌ها بعد بگویند لامپ را بدون برق روشن کن!»

روایت پنجم از یک مدرس آنلاین زبان آلمانی است که همیشه کلاس‌هایش پر بود و از شهرهای مختلف شاگرد داشت. حالا اما از یک ساعت‌ونیم، فقط 20 دقیقه (در حالت خوشبینانه) آموزش مفید دارد: «نه زبان‌آموزها همزمان آنلاین می‌شوند، نه پلتفرم‌ها بالا می‌آیند. یا من درحال عذرخواهی هستم یا آن‌ها. بدتر از کاهش درآمد، همین حس غیرقابل پیش‌بینی بودن همه‌چیز است.»

روایت ششم از یک راننده تاکسی اینترنتی است که اختلال GPS عملا کاسبی‌اش را مختل کرده. او  از مسیریابی‌های اشتباه و حتی گاها مبدا و مقصدهای نادرست گله می‌کند: «بارها شده به  مبدا رسیدم و دوباره که اپلیکیشن را باز کردم، یک طرف دیگر تهران بودم؛ یا آنقدر مسیر را اشتباه رفتم که سفر لغو شده.»

روایت هفتم از یک بلاگر اینستاگرامی است که تمام خرج زندگی‌اش از فضای مجازی درمی‌آمد و حالا اگر فیلترشکن هم بخرد و بهترین محتوا را تولید کند، هیچکس آن را نمی‌بیند: «حتی برخی یوتیوبرهای ایرانی هم که خارج از کشور زندگی می‌کردند، درآمدشان افت شدیدی داشته. وقتی از داخل کشور کسی یویتیوب را باز نکند، از کجا پول دربیاورند؟»

روایت هشتم مربوط به یک مدیر فنی است در شرکت نرم‌افزاری کوچکی کار می‌کرد. می‌گوید: «کار ما به طور کامل به سرورهای خارجی و ابزارهای آنلاین وابسته است و بدون اینترنت، پروژه‌ها متوقف می‌شوند.»

روایت نهم را هم دختر جوانی تعریف می‌کند که کارهای مرتبط با ناخن و زیبایی انجام می‌داد: «چون همیشه می‌خواستم شغل خودم را داشته باشم، از همان ابتدا نمونه کارهایم را در اینستاگرام می‌گذاشتم و از همانجا مشتری پیدا می‌شد. حالا آواره آرایشگاه‌های مختلف شده‌ام اما در این اوضاع و احوال چه کسی به من کار خواهد داد؟»

روایت دهم از یک خبرنگار است که می‌گوید: «خبر وجود دارد، سوژه هم هست، حتی عکس و ویدئو هم دارد اما رساندن همین محتوا به مخاطب سخت‌ترین بخش کار شده: همین که بخواهم یکی از این فیلم‌ها را در اپلیکیشن‌های داخلی آپلود کنم، نصف زمان کاری‌ام رفته و عملا خروجی قابل توجهی ندارم.»

اگر تمام این داده‌ها و روایت‌ها را کنار هم قرار دهیم، تصویر به‌دست‌آمده فراتر از یک بحران فنی خواهد بود؛ اینجا ما با توقف هم‌زمان چندین بخش از زندگی روبه‌رو هستیم: کار، آموزش، ارتباط و درآمد.