حقوق ۱۴۰۵ کارگران چگونه محاسبه می‌شود؟ پای «یک گرم طلا» وسط آمد

به گزارش خبرمحور به نقل از ایلنا، سمیه گلپور، رئیس کانون عالی انجمنهای صنفی کارگران، در تشریح وضعیت نگران کننده معیشت کارگران و بازنشستگان، با اشاره به شرایط اقتصادی کشور تاکید کرد که مدل فعلی تعیین حداقل دستمزد پاسخگوی تورم فزاینده نیست و باید به سمت راهکارهای جدید و پایدار حرکت کرد. به گفته او، معادل سازی حداقل مزد با طلا می‌تواند تنها ابزار واقعی برای حفظ ارزش دستمزد در سالهای آینده باشد.

وی با اشاره به اینکه مذاکرات مزدی هنوز وارد فاز جدی نشده است، گفت: در شرایطی که تورم اقلام اساسی، مسکن، درمان و آموزش به صورت بی سابقه ای افزایش یافته، تعلل در برگزاری جلسات شورایعالی کار، فشار مضاعفی را بر دوش خانوارهای کارگری وارد کرده است. حذف یارانه بیش از 8 میلیون نفر، جهش نرخ ارز و افزایش قیمت طلا، عملا قدرت خرید کارگران را به پایین ترین سطح خود رسانده است.

گلپور همچنین به وضعیت تولید اشاره کرد و افزود: ناترازی انرژی و قطعی برق، بسیاری از واحدهای تولیدی را از چرخه فعالیت خارج کرده است. تعرفه های سنگین برق و بدهی چندین همتی صنایع به وزارت نیرو، باعث شده کارفرمایان واقعی نیز در آستانه ورشکستگی قرار بگیرند. این شرایط نه تنها به زیان کارفرما بلکه به ضرر مستقیم کارگران تمام شده است.

معیشت کارگران به محاق رفته است

رئیس کانون عالی انجمنهای صنفی کارگران با استناد به آمار رسمی وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی اظهار کرد: میزان کالری دریافتی روزانه هر فرد از 2600 کالری در سال 1385 به حدود 1800 کالری در سال 1403 کاهش یافته است. این آمار نشان دهنده کوچک شدن سفره مردم و افزایش سوءتغذیه در میان اقشار کم درآمد است.

وی هشدار داد: ادامه این روند، پیامدهای اجتماعی خطرناکی مانند افزایش بیماریها، اعتیاد، طلاق و آسیبهای اجتماعی را به دنبال خواهد داشت. تورم کنترل نشده در عمل هزینه ناتوانی مدیریتی دولت را به جیب کارگران منتقل کرده است، در حالی که برخی اظهارنظرها تنها به توجیه گرانی دامن می زند.

دولت ناتوان از کنترل قیمتهای ساده

گلپور با اشاره به ناتوانی دولت در کنترل قیمت اقلامی مانند تخم مرغ گفت: وقتی دولت نمی تواند قیمت یک کالای ساده را کنترل کند، دیگر نمی توان انتظار مهار نرخ ارز و طلا را داشت. در چنین شرایطی، کارگران نباید قربانی این ناکارآمدی شوند.

وی همچنین اعلام خط فقر 6 میلیون تومانی برای هر نفر را غیرواقعی دانست و افزود: با تورم نزدیک به 50 درصد، این عدد در سال آینده به حدود 10 میلیون تومان می رسد. یک خانواده چهار یا پنج نفره برای قرار گرفتن کمی بالاتر از خط فقر به حداقل 40 تا 50 میلیون تومان درآمد نیاز دارد.

تعلل شورایعالی کار در مذاکرات مزدی

رئیس کانون عالی انجمنهای صنفی کارگران با انتقاد از عملکرد شورایعالی کار گفت: تا ماه دهم سال تنها یک جلسه کمیته مزد برگزار شده است، بدون بررسی دقیق قیمتها و بدون توجه به گزارشهای تخصصی مانند داده های انستیتو تغذیه. این در حالی است که قیمت اقلام اساسی به صورت روزانه تغییر می کند و محاسبات مزدی باید بر همین اساس انجام شود.

وی تاکید کرد: افزایش مزد صرفا براساس نرخ تورم اعلامی کافی نیست. باید سبد معیشت خانوار و تورم انتظاری سال آینده نیز لحاظ شود. تجربه سال جاری نشان داد که افزایش مزد، تنها در هفته اول فروردین اثر خود را از دست داد.

تورم انتظاری؛ حلقه مفقوده تعیین مزد

گلپور با اشاره به جهش قیمت طلا و سکه گفت: زمانی که قیمت ربع سکه 10 تا 12 میلیون تومان بود، کمتر کسی تصور می کرد به بیش از 44 میلیون تومان برسد. این همان تورم انتظاری است که در تعیین مزد نادیده گرفته شد. اگر این عامل لحاظ نشود، هر افزایشی در دستمزد بی معنا خواهد بود.

وی افزود: ساختار فعلی مذاکرات مزدی به گونه ای است که نمایندگان کارگری عملا قدرت تاثیرگذاری ندارند. حتی در صورت امتناع از امضا، نرخ مصوب ابلاغ می شود و دولت به عنوان کارفرمای بزرگ، سقف افزایش مزد را محدود می کند.

پیشنهاد معادل سازی مزد کارگران با طلا

رئیس کانون عالی انجمنهای صنفی کارگران در ارائه راهکار نهایی گفت: هر عددی که به عنوان حداقل مزد در اسفند 1404 تصویب می شود، باید با طلا معادل سازی شود. یعنی پایه حقوق کارگران براساس معادل ریالی یک یا دو گرم طلا تعیین شود تا ارزش واقعی آن حفظ شود.

وی تصریح کرد: حتی اگر حداقل مزد 12 میلیون تومانی 100 درصد افزایش یابد و به 24 میلیون تومان برسد، باز هم به خط فقر یک خانواده چهار نفره نمی رسد. بنابراین تنها راهکار واقعی، پیوند زدن مزد با طلا و اجرای آن از ابتدای فروردین 1405 است.

گلپور همچنین بر لزوم نگاه بسته ای به مزد تاکید کرد و گفت: دولت باید به تعهدات قانونی خود در زمینه مسکن، درمان و آموزش عمل کند. امروز بیش از 80 درصد حقوق کارگران صرف مسکن می شود، در حالی که تامین آن وظیفه دولت بوده است.

وی در پایان خواستار بازنگری در حذف یارانه و کالابرگ شد و تاکید کرد: تعریف رفاه براساس مالکیت یک خانه و حقوق 30 میلیون تومانی، ناعادلانه است. قیمت کالاهای مشمول کالابرگ باید مطابق نرخهای سالهای 1400 و 1401 محاسبه شود، نه قیمتهای فعلی.

جمع بندی کوتاه

پیشنهاد معادل سازی حداقل دستمزد با طلا، تلاشی برای نجات قدرت خرید کارگران از زیر تیغ تورم است؛ راهکاری که در صورت اجرا می تواند امنیت معیشتی را تا حدی به سفره خانوارهای کارگری بازگرداند.