ظریف بهدنبال مذاکره با ترامپ پس از ترور سردار سلیمانی؟
به گزارش خبرمحور به نقل از نامه نیوز، مهدی مجاهد، معاون پیگیریهای ویژه دفتر شهید سید ابراهیم رئیسی، در نشست اخیر خود با رسانهها از ماجرایی خبر داد که به گفته او، بخشی از روابط پیچیده و پرابهام سیاست خارجی ایران در سالهای پایانی دولت گذشته را روشن میکند.
وی گفت: «در روزهای پایانی دولت قبل، بیاعتمادی متقابل میان ایران و شرکای شرقی به نقطه بحرانی رسیده بود. آقای ظریف، وزیر خارجه وقت، صریحاً گفته بود که چینیها و روسها معتقدند ایران آنها را زاپاس میداند؛ یعنی غرب اصل است و شرق صرفاً جایگزین اضطراری.»
بحران اعتماد با شرق و تمایل به گفتوگو با غرب
به گفته مجاهد، نگاه بخشی از دستگاه دیپلماسی به شرق در آن زمان مبتنی بر احتیاط و تردید بود. او افزود:
«یکی از نمونههای روشن این دیدگاه، توافق پنهانی میان آقای ظریف و وزیر خارجه آمریکا درباره مکانیسم ماشه در برجام بود؛ توافقی که بعدها علنی شد. اما موارد دیگری نیز وجود دارد که کمتر درباره آنها صحبت شده است.»
مجاهد مدعی شد در همان دوران که بیاعتمادی به غرب در فضای سیاسی ایران به اوج خود رسیده بود، برخی چهرهها همچنان به بازگشت به میز مذاکره با آمریکا امید داشتند.
تلاش برای مذاکره با ترامپ پس از ترور سردار سلیمانی
معاون دفتر شهید رئیسی در ادامه گفت:
«پس از خروج رسمی آمریکا از برجام و اقدام ترامپ در پارهکردن توافق، و حتی بعد از ترور سردار سلیمانی، انتظار میرفت جریانهای غربگرا در ایران دریابند که آمریکا غیرقابل اعتماد است. اما آقای ظریف چند ماه پس از آن واقعه، بهدنبال مذاکره مجدد با ترامپ رفت.»
به گفته او، ظریف در دیداری دیپلماتیک از ولادیمیر پوتین، رئیسجمهور روسیه، خواسته بود نقش میانجی ایفا کند تا باب گفتوگوی جدیدی میان تهران و واشنگتن باز شود.
مجاهد گفت:
«پیشنهادهایی نیز برای معامله جدید در خصوص پروتکل الحاقی و گفتوگوهای منطقهای مطرح شده بود. استدلال ظریف این بود که مخالفت با برجام مربوط به مایک پمپئو، وزیر خارجه وقت آمریکاست، و باید ترامپ را قانع کرد تا بدون اطلاع پمپئو مذاکرات را پیش ببرد.»
او افزود:
«پوتین بر اساس عرف دیپلماتیک پذیرفت پیام را منتقل کند، اما پاسخ ترامپ از مسیر وزارت خارجه آمریکا و مایک پمپئو بازگشت و منفی بود.»
واکنشها و ابعاد پنهان دیپلماسی آن دوره
ادعای تازه مجاهد در حالی مطرح میشود که پیشتر نیز برخی منابع داخلی و خارجی از تلاشهای محرمانه برای احیای برجام پیش از پایان دولت گذشته سخن گفته بودند.
در آن زمان وزارت خارجه ایران این گزارشها را تأیید نکرد و تأکید داشت تمام گفتوگوهای مرتبط با برجام در چارچوب مصوبات شورای عالی امنیت ملی انجام میشود.
کارشناسان سیاسی میگویند در صورت صحت این روایت، چنین اقداماتی میتواند نشانهای از شکاف جدی میان رویکرد رسمی کشور و جریانهای متمایل به مذاکره با غرب باشد.
از سوی دیگر، برخی تحلیلگران معتقدند این روایت بخشی از رقابت سیاسی پس از تغییر دولت است و باید در چارچوب فضای سیاسی داخلی تحلیل شود، نه لزوماً به عنوان سند تاریخی قطعی.
جمعبندی
اظهارات مهدی مجاهد درباره تلاش ظریف برای گفتوگو با ترامپ، فصل تازهای از روایتهای پسابرجامی را باز کرده است؛ روایتی که همچنان با پرسشهای بیپاسخ درباره دیپلماسی پنهان، نقش روسیه و تصمیمات پشتپرده در سیاست خارجی ایران همراه است.
تا زمان واکنش رسمی وزارت خارجه یا شخص ظریف، این اظهارات در حد ادعا باقی میماند، اما بیشک بازتاب گستردهای در فضای سیاسی و رسانهای کشور خواهد داشت.
هیچ نظر! یکی از اولین.