نقد پازوکی به نظام یارانه ای: خانه ۵۰ میلیاردی، یارانه دولتی؟
براساس اعلام سازمان هدفمندسازی یارانهها، در مرحله آخر پرداخت یارانه در مردادماه ۱۴۰۴، حدود سه میلیون نفر از دهک دهم جامعه حذف شدهاند. همچنین تا پایان امسال سه دهک بالای درآمدی، یعنی در مجموع ۱۸ میلیون نفر، از لیست یارانهبگیران کنار گذاشته خواهند شد. این اقدام در راستای اجرای قانون بودجه سال ۱۴۰۴ صورت گرفته است.
پازوکی در واکنش به این تصمیم گفت: «کسی که امروز استاد دانشگاه است و ماهانه بالای ۵۰ میلیون تومان حقوق دریافت میکند، صاحبان املاک چند میلیاردی در نیاوران و همچنین افرادی که کسب و کارهای پر درآمد مانند سوپرمارکت دارند، نباید در زمره یارانهبگیران باشند. یارانه باید به دست کسانی برسد که واقعا نیازمند هستند.»
نقدی بر شیوه پرداخت یارانهها
این اقتصاددان با اشاره به سابقه پرداخت یارانه نقدی در کشور افزود: «در دولت پیشین یارانهها به درستی هدفمند نشد بلکه صرفا پول پخش شد و این موضوع تبعات منفی زیادی برای اقتصاد کشور داشت. نتیجه این سیاست، افزایش هزینههای دولت، تورم و کسری بودجه بود. اقتصاد ایران از تصمیمهای پوپولیستی رنج میبرد و همین امر بیانضباطی مالی و پولی را به دنبال داشته است.»
به گفته پازوکی، سیاستهای یارانهای زمانی کارآمد خواهد بود که با یک برنامه منسجم، کارشناسی شده و مبتنی بر عدالت اجتماعی اجرا شود.
لزوم پایش یارانه بگیران حتی در کمیته امداد
یکی از نکات مهم مطرحشده توسط پازوکی، موضوع پایش یارانهبگیران است. او توضیح داد: «صرف اینکه فردی تحت پوشش کمیته امداد یا بهزیستی باشد، دلیل کافی برای دریافت یارانه نیست. باید همه یارانهبگیران با استفاده از سیستمهای هوشمند و فناوری اطلاعات پایش شوند تا منابع مالی کشور در مسیر درست هزینه شود.»
او در ادامه به آماری اشاره کرد که نشان میدهد در سال ۱۴۰۲ حدود ۱۳ میلیون نفر تحت پوشش کمیته امداد و بهزیستی قرار داشتهاند و بسیاری از متقاضیان یارانه با ثبتنام در این نهادها خود را در لیست دریافتکنندگان قرار میدهند.
خانههای سازمانی؛ منبع پنهان درآمد دولت
پازوکی یکی دیگر از چالشهای موجود را خانههای سازمانی عنوان کرد و گفت: «بخش زیادی از این خانهها در اختیار افرادی قرار دارد که خودشان صاحب املاک دیگر هستند. برای مثال، در مناطق مختلف تهران مانند اختیاریه، بسیاری از ساکنان خانههای سازمانی، مالک آپارتمانهای دیگری هستند که آنها را اجاره دادهاند و درآمد قابل توجهی کسب میکنند. در حالی که همچنان از خانههای سازمانی استفاده میکنند. این وضعیت عادلانه نیست.»
او تاکید کرد فروش خانههای سازمانی میتواند به یکی از منابع مهم درآمدزایی دولت تبدیل شود و کسری بودجه را تا حدی جبران کند.
نظام دستمزد بحرانزا شده است
پازوکی در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به وضعیت نظام دستمزد در کشور گفت: «افزایش حقوق به تنهایی مشکلات را حل نمیکند. باید ابتدا تورم کنترل شود. نظام دستمزد فعلی ناعادلانه و ناکارآمد است. برای مثال تامین اجتماعی متناسبسازی حقوق بازنشستگان را براساس معدل دو سال آخر انجام داده که باعث بیعدالتی گسترده شده است.»
او افزود: «در حالی که حقوق بازنشستگان صندوق بازنشستگی کشوری تغییر چندانی نداشته، تامین اجتماعی سالانه حدود ۳۵ درصد افزایش حقوق اعمال کرده و سایر کارمندان دولت هم حدود ۲۰ درصد افزایش دریافت کردهاند. این شکاف نشاندهنده بیانضباطی در نظام پرداختها است.»
ضرورت شفافیت در هزینهکرد یارانهها
یکی از نکات مهمی که همواره مورد توجه کارشناسان قرار گرفته، چگونگی استفاده از منابع حاصل از حذف یارانههاست. روزنامه دنیای اقتصاد در گزارشی تاکید کرده که مردم باید بدانند مبالغی که از قطع یارانهها صرفهجویی میشود، کجا هزینه خواهد شد. برآوردها نشان میدهد از حذف سه میلیون یارانهبگیر در مردادماه حدود ۹۲۰ میلیارد تومان آزاد شده است، اما هنوز توضیح شفافی درباره محل مصرف آن ارائه نشده است.
پازوکی نیز در این باره گفت: «درآمد حاصل از حذف یارانه افراد پردرآمد میتواند به جای مصرف غیرشفاف، صرف توسعه حمل و نقل عمومی مانند گسترش شبکه مترو و اتوبوسرانی شود. این اقدام علاوه بر عدالت اجتماعی، به بهبود کیفیت زندگی مردم هم کمک خواهد کرد.»
جمعبندی
هدفمندی یارانهها یکی از مهمترین سیاستهای اقتصادی کشور در سالهای اخیر بوده است. اما کارشناسان معتقدند این سیاست بدون شفافیت، برنامهریزی کارشناسی و پایش دقیق یارانهبگیران نمیتواند به موفقیت برسد. تاکید پازوکی بر حذف افراد پردرآمد و پایش حتی افراد تحت پوشش کمیته امداد نشان میدهد بازنگری جدی در شیوه اجرای این طرح ضروری است. به گفته او، اگر منابع حاصل از این اصلاحات صرف توسعه زیرساختهایی مانند حمل و نقل عمومی شود، هم عدالت اجتماعی تامین میشود و هم بخشی از مشکلات اقتصادی کشور کاهش خواهد یافت./اقتصاد آنلاین
هیچ نظر! یکی از اولین.