ایران و فرصت درآمدزایی نفتی؛ نکاتی که از همسایگان باید آموخت
مهدی اسکروچی، عضو هیئت علمی بخش مهندسی نفت دانشگاه شیراز، با اشاره به ظرفیت بالای ایران در تولید نفت و گاز گفت: توسعه صنعت نفت و گاز یکی از کلیدیترین مسیرهای رشد اقتصادی کشور است، اما کمبود سرمایهگذاری، مهمترین مانع در مسیر افزایش تولید به شمار میآید.
نیاز به فناوری و حفر چاههای جدید
اسکروچی تأکید کرد که برای ارتقای تولید، باید چاههای جدیدی حفر و از چاههای فعلی با فناوریهای نوین برداشت بیشتری انجام شود. وی افزود: «چاههای موجود قابلیت تولید بالاتری دارند اما به دلیل نبود تجهیزات و فناوری روز، این ظرفیت بالفعل نشده است.»
اولویت میادین مشترک؛ جلوگیری از مهاجرت منابع
این استاد دانشگاه با هشدار نسبت به خطر مهاجرت نفت و گاز از میادین مشترک، گفت: «برداشت کمتر ایران از این میادین، موجب افت فشار و جابهجایی سیال به نفع کشورهای همسایه میشود. بنابراین، توسعه میادین مشترک باید در اولویت نخست سیاستهای انرژی قرار گیرد.»
او تأکید کرد که کشورهای همسایه مانند قطر، عراق و عربستان با سرمایهگذاری و فناوریهای نوین در حال برداشت گستردهتر هستند و در صورت ادامه وضع موجود، سهم ایران از این منابع کاهش خواهد یافت.
نقش قراردادهای آیپیسی در جذب سرمایه
اسکروچی با اشاره به مشکلات مالی و محدودیتهای فروش نفت، قراردادهای IPC را راهکاری مؤثر برای جذب سرمایهگذاری داخلی و خارجی دانست و افزود:
«این نوع قراردادها نهتنها تولید را افزایش میدهند، بلکه باعث حضور فعالتر سرمایهگذاران در پروژههای داخلی میشوند. تجربه کشورهای منطقه نیز نشان داده که بازدهی سرمایه در صنعت نفت ایران بالاست، اما کمبود منابع داخلی، نیاز به جذب سرمایه خارجی را دوچندان کرده است.»
وی همچنین خاطرنشان کرد که سرمایهگذاری خارجی نقش حفاظتی در برابر تحریمها دارد، زیرا حضور اقتصادی شرکتهای بینالمللی، مانعی در برابر فشارهای سیاسی محسوب میشود.
رقابت در میادین مشترک و نبود مقررات مشخص
به گفته اسکروچی، در نبود مقررات الزامآور بینالمللی، هر کشور به دنبال حداکثرسازی منافع خود از میادین مشترک است. او افزود:
«در شرایط فعلی، تعامل با همسایگان تنها زمانی معنا دارد که بخش مرغوبتر میدان در قلمرو ایران باشد یا کشور مقابل با مشکلات فنی مواجه شود. در غیر این صورت، رقابت به زیان ایران تمام خواهد شد.»
سودآوری، کلید جذب سرمایه
این کارشناس تأکید کرد که مهمترین عامل در جذب سرمایه، سودآوری پروژهها است. به گفته وی، اگر پروژهای توجیه اقتصادی نداشته باشد، هیچ سرمایهگذاری ریسک ورود به آن را نمیپذیرد. بنابراین، دولت باید شرایطی فراهم کند که سرمایهگذاران از بازدهی مالی پروژهها اطمینان داشته باشند.
وضعیت میادین مشترک ایران
ایران با بیش از ۲۸ میدان مشترک نفت و گاز، یکی از بزرگترین دارندگان ذخایر انرژی جهان است. اما بسیاری از این میادین به دلیل تحریمها، کمبود سرمایه و ضعف فناوری هنوز توسعه نیافتهاند. در مقابل، کشورهای منطقه با بهرهگیری از شرکتهای بینالمللی، توانستهاند برداشت خود را چند برابر کنند.
قراردادهای آیپیسی بهعنوان جایگزینی برای بیعمتقابل، با هدف انتقال فناوری و تأمین سرمایه طراحی شدهاند تا توسعه میادین مشترک سرعت بگیرد و سهم ایران از منابع انرژی حفظ شود.
جمعبندی
کارشناسان معتقدند اگر دولت بهسرعت برای جذب سرمایهگذاری و توسعه میادین مشترک اقدام نکند، ایران سهم خود را در رقابت منطقهای از دست خواهد داد. راهحل، توسعه میادین مشترک، ارتقای فناوری حفاری و فعالسازی قراردادهای آیپیسی است تا صنعت نفت دوباره به موتور محرک اقتصاد کشور تبدیل شود./مهر
هیچ نظر! یکی از اولین.