بازار خودرو در رکود عمیق | چرا افزایش دلار تاثیری بر معاملات ندارد؟
بازار خودرو که در ماههای اخیر آرام و در سکوتی نسبی به سر میبرد، این روزها با افزایش نرخ ارز دوباره به کانون توجه بازگشته است. با این حال، برخلاف سالهای گذشته، اثر مستقیم دلار بر قیمت خودرو کمرنگ شده و خریداران تمایلی به حضور پررنگ در معاملات ندارند. کارشناسان از «رکود تورمی» عمیقی سخن میگویند که هرچند فشارهای قیمتی را افزایش داده، اما توان خرید مردم را به شدت کاهش داده است.
در هفته اول شهریور ۱۴۰۴، عبور دلار از مرز ۱۰۰ هزار تومان، فضای روانی تازهای ایجاد کرد. در گذشته، چنین اتفاقی میتوانست موجی از خریدهای هیجانی در بازار خودرو به راه بیندازد. اما این بار، شرایط متفاوت است: خریداران بیتفاوت ماندهاند و فروشندگان، تنها بازیگران پررنگ بازار هستند.
فاصله قیمتهای مجازی با معاملات واقعی
مسیح فرزانه، کارشناس صنعت خودرو، معتقد است آنچه امروز در سایتها و کانالهای فضای مجازی دیده میشود، بازتاب واقعی بازار نیست. او توضیح میدهد که بخش زیادی از قیمتهای اعلامشده صرفاً در آگهیها وجود دارد و در معاملات حقیقی، تغییرات تنها ۲ تا ۳ درصد بوده است. به گفته او، بازار خودرو نسبت به گذشته «هوشمندتر» عمل میکند و نوسانات هیجانی جای خود را به حرکتهای محدود و منطقی دادهاند.
رکود عمیقتر از جهش دلار
بررسیهای میدانی نیز نشان میدهد تعداد فروشندگان در بازار بسیار بیشتر از خریداران است. این وضعیت باعث شده حتی جهش نرخ ارز هم نتواند رکود معاملات را بشکند. رکود آنقدر سنگین است که حتی خودروهایی که با قیمت ۳۰ تا ۳۵ درصد پایینتر از ارزش واقعی عرضه میشوند، مشتری ندارند.
اثر کاهش قدرت خرید
یکی از مهمترین دلایل وضعیت کنونی، کاهش قدرت خرید خانوارهاست. با افزایش هزینههای زندگی، بسیاری از مردم توان خرید خودروهای نو یا حتی دستدوم را ندارند. این عامل موجب شده تقاضای مصرفی نیز به شدت کاهش یابد و بازار تنها به میدان عرضهکنندگان تبدیل شود.
احتیاط در خریدهای سرمایهای
فضای اقتصادی و سیاسی پس از جنگ ۱۲ روزه نیز نقش مهمی در احتیاط خریداران دارد. فرزانه میگوید: «ریسک خرید کالاهای سرمایهای مثل خودرو و مسکن افزایش یافته و مردم با ترس و احتیاط بیشتری وارد این معاملات میشوند.» این شرایط باعث شده تنها گروه کوچکی از افراد با هدف حفظ ارزش دارایی خود اقدام به خرید کنند و تقاضای گستردهای شکل نگیرد.
دو دسته قیمت در بازار
کارشناسان بازار خودرو تأکید میکنند اکنون با دو دسته قیمت روبهرو هستیم: قیمتهای غیرواقعی که در فضای مجازی و توسط فروشندگان اعلام میشود و قیمتهای منطقی که در معاملات حقیقی مورد توافق قرار میگیرد. این شکاف، نشاندهنده فاصله میان واقعیت اقتصادی و انتظارات روانی برخی فروشندگان است.
نبود واکنش سریع به دلار
سعید مؤتمنی، رئیس سابق اتحادیه نمایشگاهداران و فروشندگان خودرو، نیز بر این نکته تأکید میکند که بازار خودرو دیگر مانند گذشته واکنش سریع به دلار نشان نمیدهد. او میگوید: «حتی خودروهایی که با قیمت ۴۰ درصد کمتر از نرخ روز دلار عرضه شدهاند، مشتری ندارند. این یعنی بازار کشش افزایش قیمت را از دست داده است.»
مشکل عرضه؛ عامل پنهان افزایش قیمت
مؤتمنی همچنین به چالش عرضه اشاره میکند. خودروسازان داخلی به دلیل بدهیهای انباشته و مشکلات مالی، با محدودیت در تولید روبهرو هستند. واردات نیز به دلیل موانع ارزی و گمرکی به کندی انجام میشود. همین موضوع باعث شده عرضه پاسخگوی نیاز بازار نباشد و فشار قیمتی ایجاد شود. به گفته او، اگر این مشکلات حل شوند، قیمتها میتوانند به سرعت کاهش پیدا کنند.
آینده بازار؛ تعادل شکننده
بازار خودرو در ظاهر پرنوسان است، اما در واقعیت، تعادل شکنندهای میان رکود و تورم برقرار شده است. نبود نقدینگی، ضعف تقاضا و محدودیت عرضه، تصویری پیچیده از آینده بازار ارائه میدهند. کارشناسان معتقدند اگر سیاستهای حمایتی برای افزایش توان خرید مصرفکنندگان و اصلاح تولید خودروسازان داخلی اجرایی نشود، این رکود ادامه خواهد داشت.
جمع بندی کوتاه
بازار خودرو ایران در شهریور ۱۴۰۴ بیش از هر زمان دیگری تحت تأثیر رکود تورمی قرار دارد. جهش دلار نتوانسته بازار را از رکود خارج کند و قیمتهای واقعی تنها اندکی افزایش یافتهاند. عرضه محدود و کاهش توان خرید مردم، اصلیترین دلایل وضعیت کنونی هستند. کارشناسان تأکید دارند که تنها با افزایش تولید داخلی و تسهیل واردات میتوان امید به کاهش قیمت و خروج بازار از رکود داشت./ایران جیب
هیچ نظر! یکی از اولین.