بازماندگان مستمریبگیر در شوک؛ «حق اولاد» مهرماه چطور محاسبه میشود؟
جمعی از بازماندگان مستمریبگیر سازمان تأمین اجتماعی طی روزهای اخیر از حذف حق اولاد از مستمری مهرماه خود خبر دادهاند. آنان میگویند در بررسی گواهی حقوق و مراجعه به شعب محلی متوجه شدند مبلغ مربوط به کمکهزینه اولاد در فیش حقوقی لحاظ نشده است.
در حالیکه سازمان تأمین اجتماعی پیشتر وعده داده بود موضوع در حال بررسی است و پرداخت حق اولاد بهزودی انجام میشود، اما مهرماه نیز این وعده محقق نشد و نارضایتی گستردهای میان خانوادههای مستمریبگیر شکل گرفته است.
حذف حق اولاد برای ۵۰۰ هزار پرونده
سازمان تأمین اجتماعی در اطلاعیهای رسمی اعلام کرد که پرداخت کمکهزینه اولاد برای حدود ۵۰۰ هزار پرونده بازماندگان متوقف شده است.
به گفته مسئولان این سازمان، دلیل اصلی حذف این پرداختها، بهروزرسانی اطلاعات و اصلاح مواردی بوده که شرایط قانونی برای دریافت این مزایا را نداشتند.
بر اساس توضیحات رسمی، تنها فرزندان زیر ۱۸ سال یا محصل، مشمول دریافت کمکهزینه اولاد هستند و در صورتی که فرزندان به سن قانونی برسند، ازدواج کنند یا از تکفل خارج شوند، این مزایا باید قطع شود.
طبق اعلام سازمان، بررسیها نشان داد بخشی از پروندهها همچنان شامل فرزندان بالای ۱۸ سال بوده که شرایط قانونی دریافت کمکهزینه را نداشتند. بر همین اساس، برای شفافسازی پرداختها و جلوگیری از تخلفات مالی، این اصلاحات انجام شده است.
مسئولان تأمین اجتماعی میگویند حذف پرداخت غیرقانونی این بخش از پروندهها ماهانه حدود هزار میلیارد تومان صرفهجویی برای صندوق ایجاد میکند؛ مبلغی که به گفته آنها برای تقویت تعهدات اصلی و پرداخت مستمریها بهکار گرفته خواهد شد.
موج نارضایتی و فشار معیشتی بر خانوادهها
با این حال، حذف ناگهانی حق اولاد بدون اطلاعرسانی قبلی، موجی از اعتراض و نارضایتی میان بازماندگان مستمریبگیر ایجاد کرده است.
بسیاری از آنان اعلام کردند که این تصمیم بدون در نظر گرفتن شرایط واقعی خانوادهها اتخاذ شده و باعث کاهش محسوس درآمدشان شده است.
یکی از بازماندگان در گفتوگو با خبرنگار ما گفت:
«حقوق ۱۸ میلیونی ما با دو فرزند مجرد به ۱۴ میلیون تومان کاهش یافت. آیا فوت پدر باید باعث حذف حمایت از فرزندان شود؟»
فرد دیگری با اشاره به حذف حق اولاد فرزند معلولش افزود:
«فرزند من توانایی کار ندارد. با حذف این مبلغ، مستمری ما ۱ میلیون و ۷۰۰ هزار تومان کمتر شده و دیگر حتی اجاره خانه را نمیتوانیم پرداخت کنیم.»
گزارشها از ازدحام در شعب محلی تأمین اجتماعی و خطوط تلفن ۱۴۲۰ حکایت دارد. بسیاری از بازماندگان میگویند تماس با مرکز پاسخگویی عملاً بینتیجه بوده و اطلاعات دقیقی درباره زمان بازگشت حق اولاد دریافت نکردهاند.
شفافیت یا تشدید مشکلات معیشتی؟
سازمان تأمین اجتماعی تأکید دارد که هدف از اجرای این تصمیم، افزایش شفافیت، جلوگیری از پرداختهای غیرقانونی و اصلاح ساختار مالی صندوق است.
در اطلاعیه رسمی این سازمان آمده است:
«تمامی تغییرات بر اساس استعلام از دستگاههای مرتبط مانند ثبتاحوال و وزارت آموزش و پرورش انجام شده و هیچ زن سرپرست خانواری از این موضوع متأثر نشده است.»
اما در مقابل، کارشناسان اجتماعی معتقدند که این اقدام، اگرچه در جهت شفافیت مالی است، اما بدون ملاحظه وضعیت اقتصادی خانوادههای مستمریبگیر اجرا شده است.
یک کارشناس حوزه رفاه اجتماعی میگوید:
«در شرایطی که تورم و هزینههای زندگی به بالاترین سطح رسیده، حذف ناگهانی هر نوع مزایا میتواند فشار معیشتی زیادی بر بازماندگان وارد کند. بهتر بود این اصلاحات بهصورت تدریجی و با اطلاعرسانی دقیق انجام میشد.»
مسیرهای پیگیری اعتراض بازماندگان
در پی افزایش اعتراضات، سازمان تأمین اجتماعی دو مسیر مشخص را برای ثبت و پیگیری شکایات بازماندگان معرفی کرده است:
-
مرکز تماس ۱۴۲۰ – تماس بدون پیششماره از سراسر کشور، ثبت درخواست، دریافت کد رهگیری و پیگیری وضعیت از طریق سامانه پاسخگویی.
-
پورتال اینترنتی ۱۴۲۰ (https://1420.tamin.ir) – انتخاب گزینه «رسیدگی به تغییرات حکم بازماندگان»، تکمیل فرم مربوطه، بارگذاری مدارک قانونی و مشاهده نتیجه بررسی.
سازمان اعلام کرده است که بررسی هر پرونده ممکن است بین دو تا سه هفته زمان ببرد و شعب محلی اختیار ثبت اعتراض جدید را ندارند. همچنین تأکید شده که در صورت احراز مجدد شرایط قانونی، حق اولاد بهصورت خودکار به مستمری اضافه خواهد شد.
چالش تعادل میان شفافیت و حمایت معیشتی
کارشناسان اقتصادی و اجتماعی معتقدند تصمیم اخیر تأمین اجتماعی بخشی از روند اصلاحات ساختاری در نظام بازنشستگی کشور است.
با این حال، اجرای چنین اقداماتی بدون برنامهریزی دقیق میتواند به کاهش اعتماد عمومی و افزایش نارضایتی در میان بازماندگان منجر شود.
به گفته دکتر علیرضا حیدری، کارشناس رفاه و تأمین اجتماعی:
«شفافسازی در پرداختها ضروری است، اما سازمان نباید در مسیر اصلاحات مالی، از مأموریت اصلی خود که حمایت از اقشار آسیبپذیر است، فاصله بگیرد. حذف مزایای کوچک، اگرچه ممکن است صرفهجویی مالی به همراه داشته باشد، اما در نهایت فشار روانی و اقتصادی شدیدی بر خانوادههای کمدرآمد وارد میکند.»
چشمانداز پیشرو و واکنش مجلس
در پی افزایش اعتراضها، کمیسیون اجتماعی مجلس نیز اعلام کرده است که موضوع حذف حق اولاد بازماندگان را پیگیری خواهد کرد.
یکی از اعضای این کمیسیون گفت:
«به زودی جلسهای با مدیران تأمین اجتماعی برگزار میشود تا جزئیات اجرای این تصمیم بررسی شود. هدف ما اطمینان از رعایت حقوق قانونی بازماندگان است.»
برخی نمایندگان خواستار آن شدهاند که سازمان پیش از هرگونه تغییر در حقوق مستمریبگیران، اطلاعرسانی دقیق و شفاف به ذینفعان داشته باشد و برای گروههای خاص، مانند فرزندان معلول یا دانشجو، استثناهایی قائل شود.
جمعبندی
حذف حق اولاد از مستمری بازماندگان، تصمیمی است که سازمان تأمین اجتماعی آن را در مسیر شفافسازی و اصلاح پرداختهای غیرقانونی میداند، اما برای بسیاری از خانوادهها به معنای کاهش محسوس درآمد و تشدید فشار معیشتی بوده است.
حال باید دید در هفتههای آینده، وعده سازمان برای بررسی اعتراضها و بازگشت احتمالی این مزایا تا چه حد تحقق پیدا میکند.
تا آن زمان، بازماندگان همچنان چشمانتظار پاسخ روشن و شفاف از بزرگترین نهاد بیمهای کشور هستند./ایلنا
هیچ نظر! یکی از اولین.