کمبود و گرانی برنج ایرانی؛ سفره مردم در آستانه برداشت در معرض تهدید
با آغاز فصل برداشت برنج در سه استان شمالی کشور، بازار برنج ایرانی همچنان با کمبود عرضه و قیمتهای بالا مواجه است. وعدههای کاهش قیمت از سوی مسئولان تاکنون محقق نشده و فروشگاههای زنجیرهای گزارش میدهند که برنج ایرانی و بعضاً وارداتی با قیمت بالا عرضه میشود.
غلامرضا نوری قزلجه، وزیر جهادکشاورزی، تیرماه امسال وعده داده بود که قیمت برنج پس از فصل برداشت کاهش خواهد یافت. این کاهش کوتاهمدت بود و اکنون قیمت برنج کیفی شمال کشور بین ۲۵۰ تا ۳۵۰ هزار تومان به ازای هر کیلوگرم قرار دارد.
نقش احتکار دلالان و تعلل کشاورزان
یکی از دلایل اصلی گرانی، احتکار دلالان و تعلل کشاورزان در عرضه محصول است. برخی کشاورزان بخشی از برنج خود را نگه داشتهاند تا با قیمت بالاتر در ماههای آینده بفروشند و ضررهای گذشته را جبران کنند.
داوود قربانیان، نائب رئیس اتحادیه فروشگاههای زنجیرهای، میگوید: «عرضه تدریجی محصول توسط کشاورزان و انبارهای خانگی ناترازی در تامین برنج ایجاد کرده است».
محمد هاشمیان، مدیرعامل شالیکوبی داران بابلسر، توضیح میدهد که سال گذشته کشاورزان برنج خود را ۳۰ درصد کمتر از نرخ بازار فروختند و تجار آن را دپو کردند و پس از عید با قیمت بالاتر فروختند. این تجربه باعث شده کشاورزان امسال بخشی از محصول خود را نگه دارند تا از نوسانات بازار سود ببرند.
محدودیت واردات و تاثیر آن بر بازار
مصرف سالانه برنج در ایران حدود ۲.۷ میلیون تن است اما برداشت داخلی امسال تنها ۱.۶ تا ۱.۸ میلیون تن خواهد بود و کسری بیش از یک میلیون تن وجود دارد. برای جبران این کسری، واردات ۱ تا ۱.۵ میلیون تن برنج نیاز است.
با این حال، محدودیتهای وارداتی و تاخیر در تخصیص ارز باعث شده واردات نتواند بازار را متعادل کند. مجیدرضا خاکی، دبیر انجمن واردکنندگان برنج، گفت: «حدود ۷۰۰ هزار تن برنج از ابتدای سال وارد کشور شده که ۷۰ درصد آن برنج هندی بوده است، اما واردات برنج پاکستانی محدود شده و قیمتها بالاتر از نرخ مصوب عرضه میشوند».
علیرضا پرویزی، عضو انجمن واردکنندگان برنج، تاکید کرد که عدم تخصیص به موقع ارز باعث جریمه ۱۰ درصدی محمولهها شده و هزینه تمام شده برنج را افزایش داده است. اگر سیاستهای ارزی اصلاح نشود، بسیاری از واردکنندگان ممکن است از بازار خارج شوند و کمبود محصول و افزایش قیمت ادامه یابد.
تفاوت قیمت برنج ایرانی و وارداتی
یکی دیگر از مشکلات، اختلاف قیمت بین برنج تازه داخلی و برنج وارداتی است. با اینکه برنج هندی فراوان و قیمت مناسبی دارد، برنج پاکستانی به دلیل محدودیتها و شباهت زیاد به برنج ایرانی، با قیمت بالاتری عرضه میشود و رقابت در بازار را دشوار کرده است.
رصد بازار نشان میدهد عرضه برنج تازه از سوی کشاورزان در شمال کشور محدود و با قیمت بالا صورت میگیرد. فروشگاهها گزارش میدهند که تنها برنج هندی و ارقام پرمحصول ایرانی مانند فجر، ندا و شیرودی به صورت محدود در دسترس است. قیمت برنج ایرانی بسته به کیفیت بین ۲۸۰ تا ۳۵۰ هزار تومان و حتی در بازار آزاد تا ۴۰۰ هزار تومان است.
کشاورزان نیز تاکید دارند که فروش محصول مازاد خود را در زمان مناسب و با قیمت مناسب انجام خواهند داد. آنها تجربه ضررهای گذشته و افزایش هزینههای تولید مانند دستمزد کارگری، بستهبندی و نایلون خزانه را دلیل اصلی احتیاط خود میدانند.
جمعبندی کامل
بازار برنج ایرانی در آستانه فصل برداشت با کمبود عرضه و قیمتهای بالا روبروست. اصلیترین عوامل این وضعیت شامل احتکار دلالان، تعلل کشاورزان، محدودیت واردات و تاخیر در تخصیص ارز است. بر اساس آمارها، کسری تولید داخلی بیش از یک میلیون تن است و واردات باید این شکاف را پر کند. بدون اصلاح سیاستهای ارزی و حمایت از کشاورزان، احتمال ادامه گرانی و کمبود محصول در بازار زیاد است. مدیریت بازار، شفافیت در عرضه و واردات به موقع، تنها راهکارهای موثر برای کنترل قیمتها و کاهش فشار بر مصرفکنندگان محسوب میشوند./ایران جیب
هیچ نظر! یکی از اولین.