اعلام نرخ قطعی بنزین سوپر وارداتی؛ زنگ تغییر برای بازار سوخت
بازار سوخت ایران در آستانه یک تحول تازه قرار دارد. برای نخستین بار پس از سالها، بخش خصوصی با تأیید وزارت نفت مجوز واردات بنزین سوپر را دریافت کرده است. سید حمید حسینی، سخنگوی اتحادیه صادرکنندگان فرآوردههای نفتی اعلام کرده که پنج شرکت خصوصی در این طرح مشارکت دارند و موظفاند سیستم توزیع مستقل و مخازن جداگانهای ایجاد کنند تا از زیرساخت جایگاههای بنزین یارانهای استفاده نشود.
به گفته حسینی، نخستین محموله بنزین سوپر که از هند تأمین شده و از طریق امارات به ایران ارسال میشود، طی هفته جاری وارد کشور خواهد شد. این خبر در حالی منتشر میشود که بازار سوخت داخلی طی ماههای اخیر با افزایش مصرف و فشار بر ذخایر استراتژیک مواجه بوده است.
قیمت بنزین سوپر وارداتی؛ بالاتر از 50 هزار تومان
مهمترین پرسش مردم درباره بنزین سوپر وارداتی، قیمت آن است. حسینی در این باره توضیح داد: «قیمت جهانی بنزین سوپر دستکم 50 سنت به ازای هر لیتر است. وقتی نرخ دلار آزاد بالای 100 هزار تومان باشد، هزینه هر لیتر وارداتی قطعاً بالای 50 هزار تومان تمام میشود. به این مبلغ باید هزینه حملونقل، بیمه، تخلیه و سود واردکننده را هم افزود.»
وی افزود: «در شرایط عادی، خرید بنزین از بازارهای رسمی جهانی برای بخش خصوصی ایران دشوار است. چرا که به دلیل محدودیتهای مالی و تحریمها، هزینه هر بشکه ممکن است به جای 75 دلار، به 80 یا حتی 85 دلار برسد.»
بر اساس این اظهارات، تنها در صورتی که دولت ارز ترجیحی یا مبادلهای با نرخ 70 تا 80 هزار تومان در اختیار واردکنندگان قرار دهد، امکان کاهش قیمت نهایی وجود خواهد داشت. در غیر این صورت، خریداران باید خود را برای پرداخت مبالغی بالاتر از 50 هزار تومان در هر لیتر آماده کنند.
آیا تحریمها مانع واردات خواهند شد؟
در پی رد قطعنامه رفع تحریمها و نگرانیها از بازگشت مکانیزم ماشه، بسیاری از فعالان بازار نگران بودند که واردات بنزین نیز تحتتأثیر قرار گیرد. حسینی در واکنش به این دغدغهها گفت: «بنزین و فرآوردههای نفتی مشمول تحریمهای شورای امنیت سازمان ملل نیستند. عمده تحریمها در حوزه تسلیحات و موشکهاست. اما نمیتوان نادیده گرفت که آمریکا ممکن است از این موضوع بهعنوان بهانهای برای تشدید فشارها استفاده کند.»
به این ترتیب، از دید کارشناسان، واردات بنزین سوپر فعلاً با مانع حقوقی از سوی سازمان ملل روبهرو نیست، اما ریسکهای ناشی از فشارهای یکجانبه آمریکا همچنان باقی است.
تولید داخلی یا واردات؟
یکی از پرسشهای جدی در افکار عمومی این است که چرا ایران با وجود داشتن پالایشگاههای متعدد، توان تولید بنزین سوپر را در داخل ندارد. حسینی در این زمینه توضیح داد: «پالایشگاههای کشور توانایی تولید بنزین سوپر دارند. اما این کار ظرفیت کلی تولید بنزین را کاهش میدهد. از آنجا که حفظ حجم تولید برای شرکت ملی پالایش و پخش حیاتی است، تولید بنزین معمولی با استاندارد یورو 3 و 4 ادامه مییابد و نیاز به بنزین سوپر از طریق واردات تأمین خواهد شد.»
به بیان دیگر، تولید بنزین سوپر در داخل به معنی کاهش عرضه بنزین عادی است که فشار زیادی بر شبکه توزیع سوخت وارد میکند. بنابراین واردات، فعلاً راهحل منطقیتر به شمار میرود.
آینده بازار سوخت و سیاست دولت
محسن پاکنژاد، وزیر نفت، پیشتر اعلام کرده بود که ورود بنزین سوپر وارداتی به کشور تأثیری بر سهمیههای یارانهای و کارت سوخت جایگاهها نخواهد داشت. او تأکید کرده است که بنزین وارداتی صرفاً یک محصول جدید در سبد سوختی خواهد بود و مردم همچنان میتوانند از سهمیه بنزین یارانهای خود استفاده کنند.
با این حال، تعیین قیمت نهایی بنزین سوپر و سیاست ارزی دولت برای واردکنندگان، دو عامل کلیدی در آینده این بازار هستند. اگر دولت ارز ترجیحی اختصاص دهد، احتمال کاهش نسبی قیمتها وجود دارد. اما اگر واردکنندگان مجبور باشند با دلار آزاد خرید کنند، عملاً بنزین سوپر به کالایی لوکس تبدیل خواهد شد که تنها بخشی از مصرفکنندگان توان خرید آن را دارند.
کارشناسان اقتصادی بر این باورند که در صورت تثبیت قیمت بالای 50 هزار تومان برای هر لیتر بنزین سوپر، این محصول تنها در خودروهای خاص و میان اقشار پردرآمد استفاده خواهد شد. در نتیجه، مصرف عمومی آن در کشور محدود میماند.
جمعبندی کوتاه
ورود نخستین محموله بنزین سوپر وارداتی از هند به ایران، آغازگر دورهای تازه در بازار سوخت کشور است. اما با توجه به نرخ بالای دلار و هزینههای جانبی، قیمت نهایی هر لیتر بیش از 50 هزار تومان خواهد بود؛ موضوعی که این سوخت را از دسترس عموم مردم خارج میکند، مگر آنکه دولت با سیاستهای ارزی، راهی برای کاهش هزینهها پیدا کند.
منبع: تابناک
هیچ نظر! یکی از اولین.