تفاوت سرماخوردگی با آنفلوآنزا؛ مراقب گروه‌های پرخطر باشید

به گزارش خبرمحور به نقل از خبرآنلاین، با نزديک شدن فصول سرد سال، متخصصان حوزه ويروس شناسي نسبت به افزايش فعاليت ويروسهاي تنفسي و گوارشي هشدار داده اند. بر اساس گزارش خبرآنلاين، دکتر آذرخش آذران، دکتراي ويروس شناسي و عضو هيات علمي دانشگاه علوم پزشکي جندي شاپور اهواز اعلام کرد که هرساله با کاهش دما، موارد ابتلا به ويروسهاي فصلي رشد چشمگيري پيدا ميکند. او تاکيد کرد که در پاييز و زمستان، ويروسهاي تنفسي مانند آنفلوآنزا، سرماخوردگيهاي ويروسي و کوويد19 دوباره در گردش قرار ميگيرند و علاوه بر اين موارد، ويروسهاي گوارشي مانند روتاويروس و نوروويروس نيز به خصوص در ميان کودکان شيوع بيشتري پيدا ميکنند.

به گفته اين استاد دانشگاه، آنفلوآنزا همچنان مهمترين ويروس فعال در اين فصل است؛ ويروسي که با تب ناگهاني، لرز، درد بدن و سردرد شديد بروز پيدا ميکند و به سرعت موجب ناتواني چند روزه فرد مبتلا ميشود. او تصريح کرد که در کنار آنفلوآنزا، عفونتهاي ديگري مانند عفونت گوش، سينوزيت، برونشيت حاد و تشديد علائم آسم و آلرژي نيز در روزهاي سرد سال شايعتر هستند. علت اين موضوع، حضور بيشتر مردم در فضاهاي بسته، تماس نزديکتر و تهويه محدود است که مجموعه اين عوامل زمينه انتشار ويروسها را فراهم ميکند.

دکتر آذران درباره تفاوت مهم ميان سرماخوردگي و آنفلوآنزا توضيح داد که نحوه آغاز بيماري، اولين نکته تشخيصي محسوب ميشود. در آنفلوآنزا علائم بسيار سريع و ناگهاني ظاهر ميشوند، به گونه اي که فرد ظرف چند ساعت دچار تب بالا، سردرد شديد و بيحالي مفرط ميشود. اما در سرماخوردگي يا کوويد19، شروع علائم معمولا تدريجي است و ابتدا با بيحالي، خشکي گلو، آبريزش بيني يا بي اشتهايي آغاز ميشود. اين تفاوت ميتواند به افراد کمک کند تا پيش از تشديد بيماري، نوع عفونت را حدس زده و اقدامات لازم را انجام دهند.

وي تاکيد کرد که راههاي انتقال هر سه بيماري مشابه است؛ تماس دستهاي آلوده با صورت، عطسه، سرفه و تماس نزديک مهمترين مسيرهاي انتقال ويروس محسوب ميشوند. به گفته او افراد مبتلا به کوويد19 و آنفلوآنزا از 24 ساعت قبل از بروز علائم توانايي انتقال ويروس را دارند؛ يعني حتي زماني که فرد هنوز از بيمار بودن خود آگاه نيست، ميتواند ناقل باشد. در مورد آنفلوآنزا، اين قابليت انتقال معمولا تا 5 تا 7 روز پس از آغاز علائم ادامه دارد که دوره نسبتا طولاني براي انتقال است. اين موضوع ضرورت استفاده از ماسک و پرهيز از حضور در مکانهاي بسته را دوچندان ميکند.

وضعيت واکسن آنفلوآنزا و تفاوت واکسنهاي موجود

دکتر آذران درباره پوشش واکسيناسيون در کشور گفت که واکسنهاي وارداتي براي سنين بالاتر از 6 ماه قابل استفاده هستند، به شرط آنکه فرد حساسيت شديد به تخم مرغ نداشته باشد. اين در حالي است که واکسن توليد داخل تنها براي افراد بالاي 18 سال مجاز اعلام شده و براي سنين پايينتر توصيه نميشود. او افزود در کودکاني که کمتر از 9 سال سن دارند و براي نخستين بار قصد دريافت واکسن دارند، تزريق بايد در دو نوبت، با فاصله 28 روز انجام شود تا ايمني مناسب ايجاد گردد.

وي بهترين زمان دريافت واکسن را شهريورماه اعلام کرد اما تصريح کرد که تزريق در ماه آذر نيز همچنان ميتواند موثر باشد و دريافت ديرهنگام واکسن بهتر از تزريق نکردن آن است. او گفت از آنجا که اوج شيوع ويروسها معمولا در آذر و دي اتفاق ميافتد، واکسيناسيون در اين بازه زماني ميتواند تا حد زيادي خطر عفونت شديد را کاهش دهد.

مهمترين روشهاي پيشگيري از عفونتهاي فصلي

به گفته اين ويروس شناس، مهمترين اقدام پيشگيرانه شست وشوي درست و اصولي دستهاست. او توصيه کرد افراد بايد حداقل 20 ثانيه با آب و صابون دستها را بشويند، به ويژه پس از حضور در مکانهاي عمومي، دست زدن به سطوح مشترک، يا قبل از غذا خوردن. همچنين ضدعفوني کردن سطوح پر تماس مانند دستگيره درها، ريموت کنترل، تلفن همراه و ميزهاي کار ميتواند نقش مهمي در کاهش بار ويروسي داشته باشد.

استفاده از ماسک در فضاهاي بسته، شلوغ يا مکانهايي با تهويه ضعيف از ديگر توصيه هاي متخصصان است. دکتر آذران تاكيد کرد که افراد بايد در دوران بيماري، از تماس نزديک با ديگران خودداري کرده و حداقل چند روز در منزل بمانند تا دوره انتقال ويروس کاهش يابد.

او همچنين هشدار داد که لمس چشم، بيني و دهان با دستهاي آلوده يکي از سريعترين راههاي انتقال ويروس است و توجه به اين نکته بايد هميشه در ذهن افراد باشد.

اصول درمان و مراقبت در عفونتهاي تنفسي

دکتر آذران درباره درمان گفت که در اغلب موارد، استراحت کافي، مصرف مايعات گرم و استفاده از خوراکيهاي آرامبخش مانند عسل، ليمو و زنجبيل ميتواند به کاهش علائم کمک کند. غذاهاي سبک، سوپهاي گرم، ويتامين C و مکمل زينک نيز توصيه ميشوند. او تاکيد کرد داروهاي ضد ويروس بايد تنها با تجويز پزشک مصرف شوند و استفاده خودسرانه از آنتي بيوتيکها کاملا اشتباه است؛ زيرا آنتي بيوتيکها هيچ تاثيري بر ويروس ندارند و تنها در صورت بروز عفونت باکتريايي تجويز ميشوند.

وي در ادامه به علائم هشداردهنده اشاره کرد و گفت در صورتي که فرد دچار تب مداوم، تنگي نفس، سرفه خلطدار، افت فشار خون يا افزايش شديد ضربان قلب شود، بايد فورا به پزشک مراجعه کند. اين علائم نشان دهنده پيشرفت بيماري و احتمال درگيري ريه هستند و نياز به درمان تخصصي دارند.

چه کساني بايد حتما واکسن بزنند؟

بر اساس اعلام وزارت بهداشت، واکسن آنفلوآنزا بايد با اولويت براي چند گروه پرخطر تزريق شود. سالمندان بالاي 65 سال، زنان باردار، بيماران مبتلا به ديابت، افراد داراي BMI بالاي 40، بيماران قلبي و ريوي، افراد داراي نقص ايمني و کساني که از داروهاي تضعيف کننده سيستم ايمني استفاده ميکنند، بايد در اولويت قرار گيرند. اين گروهها در صورت ابتلا، بيشتر در معرض خطر عوارض شديد هستند و واکسيناسيون براي آنها اهميت بسيار بالايي دارد.

جمع بندي کوتاه

با افزايش فعاليت ويروسهاي تنفسي و گوارشي در پاييز و زمستان، رعايت بهداشت، دريافت واکسن و توجه به علائم هشداردهنده مهمترين راههاي جلوگيري از بيماريهاي شديد هستند. توجه به توصيه هاي متخصصان ميتواند از موج جديد بيماريها پيشگيري کند.