خبر جدید درباره کالابرگ الکترونیک | 3 تغییر مهم در مرحله 5
طرح کالابرگ الکترونیک که نخستین بار در اواخر سال ۱۴۰۱ اجرایی شد، حالا به آستانه اجرای مرحله پنجم خود رسیده است. این طرح که با هدف حمایت از معیشت خانوارهای کمدرآمد طراحی شده، به گفته مسئولان در نسخه جدید خود سه تغییر اساسی خواهد داشت:
۱. ثبات قیمت کالاها در طول دوره اجرا،
۲. اضافه شدن اقلام جدید به سبد کالابرگ،
۳. و حضور وزارتخانهها و دستگاههای جدید در اجرای طرح.
به گزارش فرارو، وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی همچنان مجری اصلی این طرح است اما اعلام کرده که جزئیات مرحله جدید هنوز در مرحله بررسی نهایی قرار دارد. با این حال، خبرهای غیررسمی از تغییرات مهمی در نحوه اجرا و ترکیب کالاها حکایت دارد.
تغییر اول: تثبیت قیمت کالاها برای جمعیت هدف
یکی از اصلیترین انتقادها به مراحل قبلی طرح کالابرگ، نوسان قیمت کالاها در طول ماه بود. در برخی موارد، قیمت کالاهایی مانند روغن یا مرغ بین اردیبهشت تا خرداد دو رقم متفاوت برای مصرفکننده ثبت میکرد.
اکنون، وزارت جهاد کشاورزی پیشنهاد داده که از مرحله پنجم به بعد، قیمت کالاهای مشمول طرح در کل دوره ثابت بماند. این پیشنهاد به گفته وزیر جهاد کشاورزی به رئیسجمهور مسعود پزشکیان ارائه شده و قرار است پس از تأیید، به صورت رسمی اجرا شود.
به گفته غلامرضا نوری قزلجه، معاون وزیر جهاد کشاورزی، قیمت کالاهایی مانند گوشت قرمز، مرغ، برنج و روغن تا پایان دوره طرح ثابت خواهد ماند و افزایش قیمتهای معمول بازار در مورد این اقلام اعمال نمیشود. او تأکید کرد:
- «اصلاحات دورهای قیمت در بازار طبیعی است، اما در کالابرگ الکترونیک قیمتها تا پایان طرح بدون تغییر خواهند بود.»
هدف از این تصمیم، ایجاد اطمینان قیمتی برای خانوارهای هدف است تا در میانه ماه با افزایش ناگهانی قیمتها مواجه نشوند. این اقدام میتواند از فشار اقتصادی بر دهکهای پایین بکاهد و اعتماد عمومی به طرح را افزایش دهد.
تغییر دوم: اضافه شدن چهار کالای جدید به سبد کالابرگ
در حال حاضر، کالابرگ الکترونیک شامل ۱۱ قلم کالای اساسی است که در سه گروه لبنیات، پروتئین و خواروبار طبقهبندی میشوند. این کالاها عبارتاند از:
شیر کمچرب، پنیر UF، ماست کمچرب، تخممرغ، گوشت مرغ، گوشت منجمد گوساله، ماکارونی، برنج، قند و شکر، حبوبات و روغن مایع.
اما از مرحله پنجم، چهار قلم جدید به سبد اضافه میشود. طبق اخبار منتشرشده، این کالاها شامل گوشت بوقلمون، گوشت بلدرچین، ماهی و میگو هستند. به این ترتیب، تعداد کالاهای مشمول طرح به ۱۵ قلم افزایش مییابد.
افزودن این اقلام جدید، تنوع غذایی خانوارهای مشمول را افزایش میدهد و باعث میشود طرح بیش از گذشته به الگوی سبد غذایی سالم و متنوع نزدیک شود. همچنین، با اضافه شدن محصولات دریایی و پروتئینی تازه، فرصت بیشتری برای توزیع عادلانه یارانه بین تولیدکنندگان و مصرفکنندگان ایجاد خواهد شد.
تغییر سوم: ورود وزارتخانهها و دستگاههای جدید به طرح
در مراحل گذشته، تنها وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی مسئول اجرای کالابرگ الکترونیک بود. اما در نسخه جدید، نهادهای بیشتری به این روند افزوده میشوند تا اجرای طرح با دقت و هماهنگی بیشتری پیش برود.
وزارت جهاد کشاورزی یکی از نهادهای تازه وارد است که نقش کلیدی در تنظیم بازار و تأمین کالاهای اساسی دارد. این وزارتخانه قرار است در کنار وزارت تعاون، بر قراردادهای قیمتگذاری و عرضه کالاها نظارت مستقیم داشته باشد.
به گفته احمد میدری، وزیر تعاون، شرط اصلی ثبات قیمتها، انعقاد قراردادهای دو تا سهماهه با عرضهکنندگان است. او توضیح داد:
- «در مراحل قبلی، بودجه تخصیص داده میشد اما بهدلیل نبود قراردادهای پایدار، یک هفته بعد از اجرای طرح شاهد تغییر قیمتها بودیم. در نسخه جدید، با همکاری دستگاههای مرتبط این مشکل برطرف خواهد شد.»
ورود نهادهای جدیدی مانند سازمان حمایت از مصرفکنندگان و وزارت اقتصاد نیز در دستور کار است تا نظارت بر جریان توزیع و قیمتگذاری شفافتر شود.
زمان احتمالی اجرای مرحله پنجم کالابرگ
اگرچه تاریخ رسمی آغاز مرحله پنجم هنوز اعلام نشده، اما منابع نزدیک به وزارت تعاون میگویند اجرای آزمایشی آن تا پایان مهرماه و اجرای سراسری آن در اوایل آبان ۱۴۰۴ محتمل است.
هماکنون جلسات هماهنگی بین وزارت تعاون، وزارت جهاد کشاورزی، سازمان برنامه و بودجه و نمایندگان مجلس در حال برگزاری است. همچنین قرار است در روزهای آینده، جلسهای با حضور معاون اول رئیسجمهور برای جمعبندی نهایی تشکیل شود تا مصوبه اجرای مرحله جدید به تصویب برسد.
اهداف اصلی طرح کالابرگ الکترونیک
هدف از اجرای طرح کالابرگ، جایگزینی تدریجی یارانه نقدی با یارانه کالایی هدفمند است. در این شیوه، دولت به جای پرداخت مستقیم پول، اعتبار خرید کالاهای اساسی را در کارت بانکی خانوارهای مشمول شارژ میکند.
مزیت اصلی این روش، جلوگیری از اثر تورمی یارانه نقدی و هدایت منابع به سمت تأمین کالاهای ضروری است.
از سوی دیگر، با اجرای الکترونیکی طرح، امکان نظارت بر مصرف، جلوگیری از احتکار و تخلف فروشندگان نیز افزایش یافته است. دولت امیدوار است با توسعه این سیستم، شبکه توزیع کالاهای اساسی شفافتر و کارآمدتر شود.
واکنش کارشناسان به تغییرات جدید
کارشناسان اقتصادی معتقدند که تثبیت قیمتها، اگرچه برای مصرفکننده جذاب است، اما ممکن است فشار بیشتری بر تولیدکنندگان وارد کند؛ بهویژه اگر قراردادهای تأمین کالا بر اساس نرخ بازار تنظیم نشود.
با این حال، بسیاری از اقتصاددانان میگویند ورود وزارتخانههای تخصصی به طرح، احتمال موفقیت نسخه جدید را افزایش میدهد. بهویژه با نقشآفرینی وزارت جهاد کشاورزی در تأمین کالاهای پروتئینی و لبنی، اجرای دقیقتر و کنترل نوسانات قیمتی ممکن خواهد بود.
جمعبندی
مرحله پنجم کالابرگ الکترونیک قرار است با سه تغییر مهم اجرا شود:
ثبات قیمت کالاهای اساسی، افزایش تعداد اقلام از ۱۱ به ۱۵ و ورود ارگانهای جدید به طرح.
این تغییرات در صورت اجرای کامل میتواند گامی مهم در جهت عدالت توزیعی، ثبات بازار و حمایت معیشتی از دهکهای پایین جامعه باشد.
با تصویب نهایی در دولت، بهزودی اجرای رسمی آن آغاز خواهد شد و نسخه جدید کالابرگ میتواند یکی از مهمترین سیاستهای اقتصادی سال ۱۴۰۴ لقب بگیرد./فرارو
هیچ نظر! یکی از اولین.