خزان زودرس بازار مسکن | قیمت و تقاضا سقوط کرد

به گزارش خبرمحور به نقل از تجارت نیوز، بررسی تحولات اخیر بازار مسکن حاکی از آن است که این بازار در آستانه ورود به یکی از عمیق ترین دوره های رکودی خود طی سال های اخیر قرار گرفته است. داده های رسمی و مشاهدات میدانی نشان می دهد که رکود بازار ملک دیگر صرفا محدود به کاهش حجم معاملات نیست، بلکه از منظر قیمتی نیز نشانه های روشنی از تعدیل و افت شتاب رشد قیمت ها مشاهده می شود.

افت تورم مسکن پس از ماه ها رشد مداوم، در شرایطی رخ داده که تورم عمومی کشور همچنان در سطوح بالایی قرار دارد. همین اختلاف مسیر میان تورم عمومی و تورم بخش مسکن، از نگاه کارشناسان به معنای کاهش توان تقاضا، فشار شدید بر قدرت خرید خانوارها و کاهش جذابیت سرمایه گذاری در بازار ملک است.

بسیاری از تحلیلگران اقتصادی معتقدند بازار مسکن وارد مرحله ای شده که می توان آن را «رکود ترکیبی» نامید؛ رکودی که هم معاملات را منجمد کرده و هم اجازه جهش قیمتی را از بازار گرفته است. در چنین شرایطی، نه خریداران مصرفی توان ورود دارند و نه سرمایه گذاران انگیزه ای برای خرید ملک نشان می دهند.

خزان زودرس بازار مسکن در پایان پاییز

بررسی روند بازار مسکن در آخرین ماه پاییز نشان می دهد که این بازار زودتر از موعد وارد فاز رکودی شده است. پس از یک رشد محدود و مقطعی در تابستان سال جاری، معاملات مسکن بار دیگر کاهش یافت و بازار وارد رکود پایدار شد؛ رکودی که تا پایان آذرماه نیز ادامه داشت.

گزارش شاخص قیمت مصرف کننده که به تازگی از سوی مرکز آمار ایران منتشر شده، مهر تاییدی بر این وضعیت است. بر اساس این گزارش، تورم سالانه عمومی کشور در آذرماه با رشد ۱.۸ درصدی به ۴۲.۲ درصد رسید؛ در حالی که تورم مسکن نتوانست هم پای تورم عمومی حرکت کند و حتی نشانه هایی از کاهش شتاب رشد قیمت ها را به نمایش گذاشت.

کارشناسان یکی از مهم ترین دلایل بازگشت رکود به بازار مسکن را رشد چشمگیر بازارهای رقیب می دانند. در ماه های اخیر، بازارهای سهام، ارز، طلا و سکه رکوردهای تاریخی جدیدی را ثبت کردند و به قله های قیمتی تازه ای رسیدند. در مقابل، بازار مسکن رشد محدودی را تجربه کرد و همین موضوع باعث خروج سرمایه از این بازار شد.

بسیاری از سرمایه گذاران که پیش تر بازار ملک را به عنوان پناهگاه امن سرمایه می شناختند، در ماه های گذشته ترجیح دادند منابع مالی خود را به سمت بازارهای موازی هدایت کنند. این تغییر رفتار سرمایه گذاران، رکود معاملات را تشدید و بازار مسکن را بیش از پیش کم رمق کرد.

افت تورم مسکن؛ نشانه کاهش قدرت خرید

بر اساس آمارهای رسمی، ضریب اهمیت مسکن در آذرماه ۱۴۰۴ برابر با ۳۳.۹۶ واحد ثبت شده که نسبت به آبان ماه تغییری نداشته است. شاخص قیمت مسکن در این ماه به عدد ۳۷۳ واحد رسید؛ در حالی که این شاخص در آبان ماه ۳۶۴ واحد بود. این ارقام نشان دهنده تداوم رشد قیمت هاست، اما نکته مهم، کاهش آهنگ این رشد است.

تورم ماهانه مسکن در آذرماه با کاهش ۰.۲ واحدی به ۲.۵ درصد رسید. این در حالی است که تورم ماهانه مسکن در آبان ماه ۲.۷ درصد گزارش شده بود. کاهش تورم ماهانه برای دومین ماه متوالی، از دید کارشناسان نشانه روشنی از افت قدرت خرید و کاهش تقاضای موثر در بازار ملک است.

تورم نقطه به نقطه مسکن در آذرماه به ۳۳.۷ درصد رسید که نسبت به ماه قبل تنها ۰.۱ درصد افزایش داشته است. همچنین تورم سالانه مسکن با افت ۰.۴ درصدی نسبت به آبان ماه، به ۳۵.۷ درصد کاهش یافت. این داده ها بیانگر آن است که بازار مسکن وارد فاز کنترل رشد قیمت شده؛ فازی که معمولا در دوره های رکودی مشاهده می شود.

تورم اجاره همگام با مسکن اما با فشار بیشتر

بازار اجاره نیز همگام با بازار خرید و فروش مسکن حرکت کرده است. ضریب اهمیت اجاره در آذرماه ۱۴۰۴ برابر با ۳۳.۶۰ واحد اعلام شد که نسبت به ماه قبل تغییری نداشت. شاخص قیمت اجاره اما روند افزایشی خود را حفظ کرد و به عدد ۳۷۱.۷ واحد رسید؛ در حالی که این شاخص در آبان ماه ۳۶۲.۸ واحد بود.

تورم ماهانه اجاره در آذرماه ۲.۵ درصد اعلام شد که نسبت به تورم ۲.۷ درصدی آبان ماه، کاهش ۰.۲ درصدی را نشان می دهد. تورم نقطه به نقطه اجاره نیز در سطح ۳۳.۴ درصد باقی ماند و تغییری نسبت به ماه قبل نداشت. همچنین تورم سالانه اجاره با کاهش جزئی، از ۳۶ درصد در آبان ماه به ۳۵.۶ درصد در آذرماه رسید.

با وجود کاهش شتاب تورم اجاره، فشار بر مستاجران همچنان بالاست. کاهش توان خرید مسکن باعث شده تقاضا برای اجاره افزایش یابد و همین موضوع، بازار اجاره را در وضعیت شکننده ای قرار داده است.

آینده بازار مسکن چه خواهد شد؟

کارشناسان معتقدند تا زمانی که بازارهای موازی به ثبات نسبی نرسند و چشم انداز اقتصادی کشور شفاف تر نشود، رکود بازار مسکن ادامه خواهد داشت. این رکود احتمالا همراه با تورم ملایم خواهد بود؛ به این معنا که قیمت ها به طور کامل کاهش نمی یابد، اما رشدهای جهشی نیز در کوتاه مدت رخ نخواهد داد.

در چنین شرایطی، بازار مسکن روزهای کم رمق خود را سپری می کند و فشار خرید برای متقاضیان مصرفی همچنان پابرجاست. تداوم این وضعیت می تواند پیامدهای گسترده ای برای صنایع وابسته به مسکن، اشتغال و رشد اقتصادی کشور به همراه داشته باشد.

جمع بندی کوتاه

بازار مسکن وارد رکود ترکیبی شده؛ رکودی که هم معاملات را منجمد کرده و هم آهنگ رشد قیمت ها را کاهش داده است و در صورت تداوم، اثرات عمیقی بر اقتصاد خواهد گذاشت.