۱۰۰ میلیون تومان را بانک بگذاریم یا صندوق درآمد ثابت؟ / اختلاف سود چقدر است؟
اگر ۱۰۰ میلیون تومان سرمایه داشته باشید، انتخاب محل نگهداری آن می تواند در پایان یک سال اختلاف قابل توجهی در سود ایجاد کند. سپرده بانکی یکساله با نرخ ۲۳ درصد حدود ۲۳ میلیون تومان سود می دهد، در حالی که صندوق درآمد ثابت با بازدهی موثر سالانه ۳۹ درصد می تواند حدود ۳۹ میلیون تومان بازدهی ایجاد کند؛ یعنی حدود ۱۶ میلیون تومان اختلاف. اما ماجرا فقط به میزان سود ختم نمی شود؛ نحوه محاسبه بازده، سود مرکب، امکان برداشت پول و نرخ شکست هم می توانند در انتخاب بین بانک و صندوق درآمد ثابت تعیین کننده باشند.
سپرده بانکی و صندوق درآمد ثابت چه تفاوتی دارند؟
به گزارش خبرمحور به نقل از اقتصادآنلاین؛ اگر ۱۰۰ میلیون تومان را در سپرده بانکی یکساله با نرخ مصوب ۲۳ درصد قرار دهید، سود ساده شما در یکسال حدود ۲۳ میلیون تومان میشود. همین سرمایه در صندوق درآمد ثابتی با بازدهی موثر سالانه ۳۹ درصد و محاسبه سود بهصورت روزشمار، بازدهی ۳۹ میلیون تومان میسازد؛ یعنی ۱۶ میلیون تومان اختلاف برای یک سرمایه متوسط.
اما این اختلاف فقط یک عدد نیست. سپرده بانکی سود ساده و قراردادی میدهد و صندوق درآمد ثابت سود مرکب؛ یعنی سود روی سود. بهعلاوه معیارهایی مثل نرخ شکست، دسترسی به پول و انعطاف در ورود و خروج میتوانند انتخاب نهایی را کاملا تغییر دهند. در این مطلب هر دو گزینه سرمایهگذاری بدون ریسک را کنار هم میگذاریم تا برای سرمایهتان آگاهانه تصمیم بگیرید.
بانک یا صندوق درآمد ثابت؛ تفاوت فقط در نرخ سود نیست
سپرده بانکی نرخ مشخص و قراردادی دارد. سرمایهگذار از ابتدا میداند اگر سپرده را تا سررسید نگه دارد، دقیقا چه سودی دریافت میکند. بر اساس آخرین مصوبه شورای پول و اعتبار، سود سپرده بلندمدت یکساله حدود ۲۰ تا ۲۳ درصد است. البته برخی گواهیهای سپرده یا طرحهای ویژه بانکی ممکن است نرخهای بالاتری داشته باشند، اما معمولاً با شرایط خاصی از نظر مبلغ، مدت نگهداری یا بازخرید همراهاند.
در مقابل، بازده صندوق درآمد ثابت به عملکرد داراییهای موجود در پرتفوی صندوق وابسته است. این صندوقها در داراییهایی مانند اوراق بدهی، گواهی سپرده و سپردههای بانکی سرمایهگذاری میکنند که همگی جزء داراییهای بدون ریسک سیستم پولی و مالی کشور بهحساب میآیند. مدیر صندوق ترکیب این داراییها را با توجه به شرایط بازار مدیریت میکند.
|
معیار |
سپرده بانکی |
صندوق درآمد ثابت |
|
مبنای بازده |
نرخ قراردادی |
عملکرد سبد دارایی |
|
شیوه محاسبه |
سود ساده |
سود مرکب (روزشمار) |
|
برداشت پیش از موعد |
نرخ شرکت و کاهش سود |
بدون نرخ شکست |
|
دسترسی به سرمایه |
مطابق شرایط بانک |
فروش یا ابطال واحدها |
|
انعطاف سرمایهگذاری |
وابسته به سررسید سپرده |
امکان ورود و خروج متناسب با نیاز سرمایهگذار |
|
سطح ریسک |
سرمایهگذاری بدون ریسک |
سرمایهگذاری بدون ریسک |
نرخ شکست؛ تفاوتی که هنگام نیاز به پول مهم میشود
یکی از تفاوتهای مهم این دو گزینه زمانی مشخص میشود که سرمایهگذار زودتر از برنامه به پول خود نیاز پیدا کند.
در سپرده بانکی، برداشت پیش از موعد (سررسید سپرده) یعنی سود با نرخ پایینتری محاسبه میشود؛ موضوعی که به آن «نرخ شکست» میگویند. بنابراین نرخ سودی که در ابتدای قرارداد اعلام شده، زمانی بهطور کامل محقق میشود که شرایط سپرده تا پایان دوره رعایت شود.
در طرف مقابل، صندوق درآمد ثابت نرخ شکست ندارد و سرمایهگذار هر زمان بخواهد واحدهایش را میفروشد و بازده ایجادشده تا همان روز را دریافت میکند. در نتیجه به تعداد روزهایی که دارایی سرمایهگذار در صندوق باشد، سود تعلق میگیرد.
صندوق درآمد ثابت ارکیده در این مقایسه چه جایگاهی دارد؟
برای ملموس شدن مقایسه، میتوان صندوق درآمد ثابت ارکیده را بررسی کرد. ارکیده خط ارزش از نوع صندوقهای قابل معامله (ETF) است؛ بنابراین واحدهای آن از طریق سامانههای معاملاتی کارگزاری خرید و فروش میشود. بازده ایجادشده برای سرمایهگذاران، با رشد روزانه قیمت واحدهای صندوق محقق میشود. در نتیجه سرمایهگذار هنگام فروش واحدهای خود، اصل پول و سود را همزمان دریافت میکند.
بر اساس اطلاعات عملکرد صندوقها، ارکیده در سال ۱۴۰۴ با ۳۷ درصد رشد، بهترین بازدهی را بین صندوقهای درآمد ثابت به ثبت رسانده است. بازده ماهانه ارکیده نیز در مقطع مورد بررسی حدود ۲/۸ درصد بوده است. با اعتماد سرمایهگذاران، دارایی تحت مدیریت ارکیده به بیش از ۱۳ هزار میلیارد تومان رسیده که رشد ۳۲۰۰ درصدی طی دو سال فعالیت را محقق کرده است.
صندوق درآمد ثابت مناسب چه کسانی است؟
اگر در کنار ریسک پایین، انعطاف در خروج، نبود نرخ شکست و بازدهی موثر بالاتر برایتان مهم است، صندوق درآمد ثابت گزینه ارزشمندتری است. این صندوقها فقط برای سرمایهگذاری بلندمدت نیستند؛ نگهداری نقدینگی کوتاهمدت، بخش کمریسک سبد یا پارک کردن پول تا فرصت بعدی، کاربردهای رایجاند.
اما قرار گرفتن یک صندوق در گروه «درآمد ثابت» بهتنهایی برای انتخاب آن کافی نیست. بازده صندوقها با یکدیگر متفاوت است و کیفیت نقدشوندگی و مدیریت آنها نیز یکسان نیست.
برای انتخاب صندوق درآمد ثابت چه چیزهایی را بررسی کنیم؟
بازده یکساله فقط نقطه شروع است. سابقه عملکرد در دورههای مختلف، اندازه صندوق، سابقه مدیر، ترکیب داراییها و کیفیت اوراق از عواملی هستند که تفاوت در بازدهی و عملکرد صندوقهای درآمد ثابت را رقم میزدنند. در صندوقهای ETF به ارزش معاملات روزانه، عمق سفارشها، فاصله قیمت بازار از NAV (حباب قیمت) و عملکرد بازارگردان هم توجه کنید.
در مورد صندوق ارکیده، چهار شاخص کلیدی برای ارزیابی عبارتاند از: قابل معامله (ETF) بودن، بازدهی موثر ۳۹ درصد، تجمیع بازده در ارزش واحدها و دارایی تحت مدیریت بیش از ۱۳ هزار میلیارد تومانی.
بالاخره بانک بهتر است یا صندوق درآمد ثابت؟
وقتی اعداد را کنار هم میگذاریم، پاسخ روشن میشود. سپرده بانکی فقط یک مزیت دارد: نرخ قطعی؛ اما بسیار کمتر از صندوق. همین مزیت با سه ضعف جدی خریداری میشود: سود ساده بهجای مرکب، نرخ شکست در صورت نیاز به پول و بازدهی بهمراتب پایینتر. برای سرمایهای مثل ۱۰۰ میلیون تومان، این یعنی واگذاری حدود ۱۶ میلیون تومان سود در سال.
صندوق درآمد ثابت دقیقا همان چیزی را میدهد که سپرده از آن محروم است: سود روزشمار و مرکب، خروج بدون نرخ شکست و بازدهی موثر و بالاتر؛ بدون قید و شرط نگهداری پول تا سررسید. پس اگر به دنبال نگهداری بخش کمریسک سرمایه هستید، گزینهی بهینه دیگر سپردهی بانکی نیست. پیش از تمدید خودکار آن سپرده، عملکرد بهروز صندوقهای درآمد ثابت را بسنجید؛ پول شما نباید فقط چون «همیشه در بانک بوده»، در بانک بماند. در نهایت، انتخاب درست فقط پیدا کردن بزرگترین عدد سود نیست؛ باید دید کدام گزینه ترکیب مناسبتری از بازده، نقدشوندگی و آرامش خاطر را برای نیاز مالی شما فراهم میکند.
اخبار لحظه ای را در شبکه های اجتماعی خبر محور بخوانید.
هیچ نظر! یکی از اولین.