عوارض مصرف بیرویه مسکنها | داروهای بدون نسخه تهدید خاموش سلامت
ایبوپروفن، استامینوفن و لوپرامید از رایجترین داروهایی هستند که بدون نسخه پزشک در دسترس قرار دارند. بسیاری از افراد آنها را بهطور مداوم مصرف میکنند، بدون آنکه از عوارض پنهان و گاه مرگبارشان اطلاع داشته باشند. دکتر دین اِگیت، پزشک عمومی در گفتوگو با دیلیمیل هشدار داده است که این داروها اگرچه در کوتاهمدت تسکیندهندهاند، اما در بلندمدت میتوانند تهدیدی جدی برای سلامت باشند.
ایبوپروفن و خطر زخم معده
ایبوپروفن یکی از پرمصرفترین داروهای ضدالتهابی غیراستروئیدی (NSAID) است که برای کاهش درد، التهاب و تب تجویز یا مصرف میشود. اما این دارو پس از ورود به بدن با مکانیسمی خاص روی جداره معده اثر گذاشته و آن را تحریک میکند.
به گفته دکتر اِگیت، مصرف مداوم ایبوپروفن میتواند خطر زخم معده را بهشدت افزایش دهد. در برخی بیماران، زخم معده به مرحلهای میرسد که احتمال پارگی وجود دارد. چنین وضعیتی باعث عفونت پرده صفاق یا پریتونیت میشود؛ بیماری خطرناکی که در صورت عدم درمان بهموقع میتواند منجر به مرگ شود.
او تأکید میکند: «این داروها برای کاهش التهاب طراحی شدهاند، اما اغلب خودشان التهاب معده را تشدید میکنند. بیمارانی که مدت طولانی ایبوپروفن مصرف میکنند، باید از نظر عوارض گوارشی بهطور مرتب تحت نظر باشند.»
استامینوفن و آسیب کبدی
استامینوفن (پاراستامول) به دلیل دسترسی آسان، در میان مردم بهعنوان دارویی بیخطر شناخته میشود. بسیاری افراد آن را مانند آبنبات مصرف میکنند. با این حال، مصرف حتی کمی بالاتر از دوز مجاز میتواند به کبد آسیب برساند.
این دارو در بدن به مادهای سمی به نام NAPQI تجزیه میشود. در حالت عادی، کبد با کمک ترکیبی به نام گلوتاتیون این سم را خنثی میکند. اما زمانی که مصرف زیاد یا مداوم باشد، توانایی کبد برای دفع NAPQI کاهش یافته و سموم انباشتهشده باعث نارسایی کبد میشوند.
دکتر اِگیت هشدار میدهد: «بیماران زیادی با علائم یرقان مراجعه میکنند و وقتی بررسی میکنیم، علت اصلی مسمومیت ناشی از مصرف طولانی استامینوفن است. این آسیب در صورت ادامه میتواند منجر به سیروز یا حتی نیاز به پیوند کبد شود.»
لوپرامید و خطر پنهان شدن سرطان روده
لوپرامید دارویی است که معمولاً برای درمان اسهال مورد استفاده قرار میگیرد. این دارو با کاهش حرکت رودهها باعث جذب بیشتر آب و سفتتر شدن مدفوع میشود. اگرچه مصرف کوتاهمدت آن بیخطر است، اما استفاده طولانیمدت مشکلات جدی بهدنبال دارد.
به گفته دکتر اِگیت، مصرف مداوم لوپرامید میتواند علائم سرطان روده را پنهان کند. در نتیجه بیماران دیرتر متوجه بیماری میشوند و فرصت طلایی درمان از دست میرود.
آمارها نشان میدهد اگر سرطان روده در مرحله اول تشخیص داده شود، شانس زندهمانی بیماران بیش از ۹۰ درصد است. اما در مرحله چهارم این رقم به ۱۰ درصد کاهش پیدا میکند. بنابراین مصرف بیرویه لوپرامید میتواند جان بیماران را در معرض خطر قرار دهد.
مشکل پنهان مسکنها
یکی از بزرگترین مشکلات داروهای بدون نسخه این است که علاوه بر عوارض مستقیم، میتوانند بیماریهای جدیتر را پنهان کنند. وقتی فرد برای تسکین درد یا تب به ایبوپروفن یا استامینوفن پناه میبرد، ممکن است علت اصلی بیماری هرگز شناسایی نشود.
بهعنوان مثال، دردهای شکمی ناشی از سرطان یا مشکلات گوارشی ممکن است با مصرف مسکن موقتاً فروکش کند، اما بیماری اصلی در بدن پیشرفت کند. این مسئله نهتنها تشخیص را به تأخیر میاندازد، بلکه در برخی موارد باعث میشود فرصت درمان قطعی از دست برود.
ضرورت آگاهی در مصرف داروهای بدون نسخه
مصرف داروهای بدون نسخه باید با آگاهی کامل و فقط در شرایط ضروری باشد. پزشکان توصیه میکنند:
-
ایبوپروفن بیش از چند روز متوالی بدون تجویز پزشک مصرف نشود.
-
استامینوفن در دوزهای محدود استفاده شود و مصرف همزمان آن با الکل یا داروهای دیگر میتواند خطرناک باشد.
-
لوپرامید تنها برای دورههای کوتاهمدت بهکار رود و مصرف طولانیمدت آن باید تحت نظر پزشک باشد.
جمعبندی
ایبوپروفن، استامینوفن و لوپرامید داروهای رایجی هستند که مصرف بیرویهشان میتواند تهدیدی جدی برای سلامت باشد. این داروها ممکن است منجر به زخم معده، آسیب کبدی یا پنهان شدن سرطان روده شوند. پزشکان هشدار میدهند که هیچ داروی بدون نسخهای جایگزین تشخیص و درمان پزشکی نمیشود و آگاهی در مصرف این داروها کلید اصلی حفظ سلامت است./عصرجدید
هیچ نظر! یکی از اولین.