فوری | پایان یارانه نقدی؟ جزئیات و تاریخ کالابرگ جدید فاش شد
محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس شورای اسلامی، در جلسه علنی مجلس از آغاز اجرای طرح کالابرگ کالا محور از آبان ماه ۱۴۰۴ خبر داد.
وی تأکید کرد که تمامی زیرساختهای فنی، اجرایی و قانونی برای اجرای این طرح فراهم شده و دولت از ابتدای آبان آماده است کالابرگ را به شیوهای جدید و مطابق قانون اجرایی کند.
قالیباف در توضیحات خود گفت: «طبق قانون بودجه، دولت موظف است یارانه معیشتی را در قالب کالابرگ الکترونیکی ارائه کند تا مردم بتوانند کالاهای اساسی مورد نیاز خود را بدون تأثیر مستقیم تورم، خریداری نمایند. خوشبختانه هماهنگیهای لازم بین دولت، مجلس و بانک مرکزی انجام شده و از آبان، این طرح بهصورت رسمی آغاز خواهد شد.»
پایان پرداخت نقدی تا مهر ماه
رئیس مجلس شورای اسلامی در بخش دیگری از سخنان خود یادآور شد که پرداخت یارانه نقدی به روش فعلی، فقط تا پایان مهر ادامه دارد و پس از آن، کالابرگ جایگزین خواهد شد. او افزود:
«پرداختهای نقدی یارانه تا پایان مهر انجام میشود و از آبانماه، مردم از طریق کارت یا اپلیکیشن مخصوص کالابرگ میتوانند کالاهای اساسی را با نرخ مصوب تهیه کنند.»
وی تأکید کرد که هدف اصلی این طرح، جلوگیری از کاهش قدرت خرید مردم در برابر افزایش قیمت کالاهای ضروری است. قالیباف گفت: «با اجرای کالابرگ کالا محور، مردم دیگر نگران افزایش قیمت روغن، برنج یا لبنیات نخواهند بود، زیرا دولت به صورت مستقیم یارانه را به کالا تبدیل میکند.»
کالابرگ کالا محور چیست و چگونه اجرا میشود؟
طرح کالابرگ کالا محور به معنی واگذاری یارانه در قالب کالاهای مشخص به جای پول نقد است. بر اساس این طرح، هر خانوار واجد شرایط، به میزان سهم خود در حساب یارانهای، اعتبار دریافت میکند. این اعتبار فقط برای خرید کالاهای اساسی از فروشگاههای طرف قرارداد قابل استفاده خواهد بود.
وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی در ماههای اخیر با همکاری بانک مرکزی و شرکتهای پرداخت الکترونیکی، زیرساختهای فنی اجرای این طرح را آماده کرده است. طبق اعلام این وزارتخانه، کالابرگ از طریق کارت بانکی یارانه یا اپلیکیشن «یارانه من» فعال میشود.
در این طرح، کالاهایی مانند برنج، روغن، مرغ، تخم مرغ، لبنیات، شکر، ماکارونی و حبوبات جزو اقلام اصلی هستند. مردم میتوانند این کالاها را با قیمت مصوب از فروشگاههای زنجیرهای و محلی دریافت کنند.
واکنشها به اجرای کالابرگ
اجرای طرح کالابرگ از آبان، بازتاب گستردهای در فضای سیاسی و اقتصادی کشور داشته است. برخی کارشناسان این طرح را گامی مؤثر در جهت کنترل تورم مواد غذایی و حمایت از اقشار ضعیف میدانند.
به گفته غلامرضا مرحبا، عضو کمیسیون اقتصادی مجلس، «کالابرگ میتواند بهصورت هدفمند، یارانهها را به مصرفکننده واقعی برساند و از هدررفت منابع جلوگیری کند.»
با این حال، برخی اقتصاددانان معتقدند اجرای نادرست این طرح میتواند منجر به صفهای خرید یا اختلال در توزیع کالا شود. آنها تأکید میکنند که موفقیت طرح، به میزان همکاری فروشگاهها، شفافیت قیمتها و نظارت دقیق دستگاههای اجرایی بستگی دارد.
تجربه اجرای آزمایشی کالابرگ
پیش از این، دولت در استانهای هرمزگان، زنجان و خراسان جنوبی اجرای آزمایشی کالابرگ را آغاز کرده بود. نتایج اولیه نشان میداد که در مناطق محروم، استقبال مردم از خرید کالا با کالابرگ بیش از ۷۰ درصد بوده است.
در این طرح آزمایشی، خانوادهها میتوانستند کالاهای مشخصی را با قیمت مصوب از فروشگاههای منتخب خریداری کنند و مبلغ از اعتبار یارانهشان کسر میشد.
یکی از مزیتهای مهم این طرح، امکان خرید کالا پیش از واریز یارانه ماهانه است. یعنی اگر خانواری در اواسط ماه نیاز فوری به خرید کالا داشته باشد، میتواند با استفاده از اعتبار کالابرگ خرید کند و پس از واریز یارانه، مبلغ از حسابش تسویه میشود.
اثر اجرای کالابرگ بر تورم و بازار کالا
کارشناسان اقتصادی بر این باورند که اجرای طرح کالابرگ، اگر با نظارت و شفافیت کامل همراه باشد، میتواند اثر مثبتی بر کاهش تورم کالاهای اساسی بگذارد.
دکتر مهدی پازوکی، کارشناس اقتصاد عمومی، در گفتوگویی عنوان کرد:
«اگر دولت بتواند سیستم توزیع کالابرگ را با شفافیت اجرا کند و از واسطهگری جلوگیری نماید، این طرح میتواند تورم مواد غذایی را مهار کند و باعث ثبات نسبی قیمتها شود.»
وی افزود: «با توجه به کاهش قدرت خرید خانوارها، اجرای کالابرگ میتواند امنیت غذایی اقشار آسیبپذیر را تقویت کند. اما شرط موفقیت آن، اجرای دقیق و بدون فساد اداری است.»
نگرانیها درباره حذف یارانه نقدی
با اجرای این طرح، برخی شهروندان نگران حذف یارانه نقدی شدهاند. اما مسئولان دولت تأکید دارند که کالابرگ جایگزین کامل یارانه نقدی نیست بلکه گزینهای برای استفاده هوشمندانه از یارانه است.
به گفته معاون وزیر رفاه، «مردم اختیار دارند که از اعتبار خود به صورت نقدی یا کالابرگ استفاده کنند. هدف دولت افزایش قدرت خرید است نه حذف یارانه نقدی.»
جمعبندی
با اعلام قالیباف مبنی بر آغاز اجرای طرح کالابرگ کالا محور از آبان، دولت در مسیر تغییر جدی نظام یارانهای کشور قرار گرفته است.
کالابرگ میتواند گامی در جهت عدالت اقتصادی و کنترل تورم مواد غذایی باشد؛ اما موفقیت آن نیازمند شفافیت، نظارت قوی و همراهی کامل دستگاههای اجرایی است.
اکنون نگاهها به آبان دوخته شده تا مشخص شود آیا این طرح میتواند وعده حمایت واقعی از معیشت مردم را محقق کند یا خیر./ خبرگزاری صدا و سیما
هیچ نظر! یکی از اولین.