قربانیان حمله نظامی اسرائیل چگونه میتوانند شکایت کنند؟
ابوالفضل نیکوکار، معاون اجتماعی و پیشگیری از وقوع جرم دادگستری استان تهران، جزئیاتی درباره روند شکایت از عاملان و آمران حملات احتمالی رژیم صهیونیستی به ایران ارائه داد و به ظرفیتهای حقوقی داخلی و بینالمللی برای پیگیری این موضوع پرداخت.
وی با بیان اینکه دو سطح پیگیری شامل حقوق داخلی و حقوق بینالملل قابل اجراست، افزود: بر اساس اصل صلاحیت سرزمینی، هر جرمی که در قلمرو ایران رخ دهد، تحت صلاحیت قوه قضاییه جمهوری اسلامی ایران قرار دارد و مجروحان میتوانند شکایت خود را در دادگاههای کیفری کشور مطرح کنند.
نیکوکار در خصوص عناوین اتهامی اصلی گفت: «ایراد صدمه بدنی عمدی، افساد فیالارض، محاربه و جرایم علیه امنیت داخلی و خارجی از مهمترین مواردی هستند که در چنین شرایطی میتوانند مورد استناد قرار گیرند.» وی همچنین افزود: این جرایم میتوانند منجر به مجازاتهایی نظیر حبس، پرداخت دیه، قصاص عضو یا حتی اعدام شوند.
او در ادامه افزود: «با توجه به عدم حضور فیزیکی متهمان در کشور، شکایات بهصورت غیابی بررسی میشود، اما صدور احکام قضایی میتواند جنبه حقوقی، سیاسی و اسنادی در مراجع بینالمللی داشته باشد.»
مسیرهای بینالمللی شکایت
به گفته نیکوکار، در سطح بینالمللی، حمله نظامی به غیرنظامیان میتواند مصداق جنایت جنگی، جنایت علیه بشریت یا جنایت تجاوز باشد.
وی با اشاره به عدم عضویت ایران و اسرائیل در اساسنامه رم، گفت: «دیوان کیفری بینالمللی (ICC) بهصورت مستقیم صلاحیت رسیدگی به این موارد را ندارد مگر آنکه شورای امنیت سازمان ملل پرونده را ارجاع دهد که با توجه به حق وتوی ایالات متحده، این موضوع بعید است.»
وی همچنین درباره نقش دیوان بینالمللی دادگستری (ICJ) اظهار داشت: «دولت ایران میتواند از طریق این دیوان علیه اسرائیل به دلیل نقض منشور ملل متحد و تجاوز به حاکمیت ملی کشور طرح دعوی کند. با این حال، چالشهایی درباره شناسایی رسمی رژیم اسرائیل به عنوان دولت وجود دارد.»
ظرفیت اصل صلاحیت جهانی
معاون دادگستری تهران در ادامه توضیح داد: «بر اساس اصل صلاحیت جهانی، امکان شکایت در برخی کشورها نظیر آلمان، اسپانیا و بلژیک علیه مقامهای رژیم صهیونیستی وجود دارد، به شرطی که آنان در قلمرو آن کشورها حضور داشته باشند یا اموالشان قابل توقیف باشد.»
نهادهای حمایتی داخلی و پرداخت خسارت
نیکوکار با اشاره به نقش بنیاد شهید و امور ایثارگران اظهار داشت: «این بنیاد مسئولیت پوشش مجروحان ناشی از حملات خارجی را بر عهده دارد. هرچند دیه شرعی پرداخت نمیشود، اما مجروح تحت حمایت و مزایای مستمر قرار میگیرد.»
وی افزود: «چنانچه دریافت دیه از عامل جرم ممکن نباشد، پرداخت آن از طریق بیتالمال و خزانه دولت انجام خواهد شد. همچنین، در صورت تصویب دولت یا شورای عالی امنیت ملی، بودجهای ویژه برای جبران خسارت مستقیم اختصاص داده میشود که از طریق فرمانداریها یا استانداریها به آسیبدیدگان اعلام خواهد شد.»
جمعبندی
در پایان، نیکوکار تأکید کرد: «ثبت شکایت در محاکم داخلی اقدامی مهم و مستند برای حمایت از حقوق قربانیان و پیگیری از مجاری بینالمللی محسوب میشود. گرچه مسیر بینالمللی دشوار و زمانبر است، اما از نظر حقوقی و نمادین اهمیت بسیاری دارد و میتواند افکار عمومی جهانی را نیز تحت تأثیر قرار دهد.»/ایسنا
هیچ نظر! یکی از اولین.