حاشیه تازه در دهک‌بندی یارانه‌ها؛ داشتن دختر شاغل باعث قطع یارانه شد!

قطع یارانه نقدی خانوارها در ماه های اخیر، به یکی از چالش برانگیزترین موضوعات معیشتی تبدیل شده و نارضایتی های گسترده ای را به همراه داشته است. در تازه ترین مورد، یک بازنشسته سازمان تامین اجتماعی در تماس با رسانه ها از قطع یارانه نقدی خود ابراز نارضایتی کرده و این اقدام را ناعادلانه و غیرمنطقی دانسته است.

به گفته این بازنشسته، یارانه خانوارش به دلیل «واجد شرایط نبودن» قطع شده، در حالی که شرایط واقعی زندگی او چنین تصمیمی را توجیه نمی کند. او معتقد است نظام دهک بندی دولت، تصویر دقیقی از وضعیت معیشتی مزدبگیران و بازنشستگان ارائه نمی دهد و همین مسئله باعث حذف ناعادلانه بسیاری از خانوارهای متوسط و کم برخوردار شده است.

درآمد و شرایط زندگی؛ فاصله آمار تا واقعیت

این بازنشسته تامین اجتماعی درباره وضعیت مالی خود توضیح می دهد: «حقوق ماهانه من حدود 20 میلیون تومان است. تنها دارایی ما یک آپارتمان کلنگی 60 متری و یک خودرو پژو مدل 86 است. نه ملک دیگری داریم و نه پس انداز قابل توجهی.»

او با اشاره به ترکیب خانوار خود می گوید: «خانواده ما چهار نفره است؛ من و همسرم، دخترم که شاغل است و پسرم که به تازگی از خدمت سربازی برگشته و بیکار است. تمام هزینه های زندگی پسرم، از خوراک تا رفت و آمد و درمان، بر عهده من است.»

این بازنشسته با تعجب می پرسد: «نکند فقط به خاطر اینکه دخترم شاغل است، ما را در دهک های بالا قرار داده اند؟ آیا داشتن یک فرزند شاغل به معنای رفاه خانوار است؟»

به گفته او، حقوق دخترش جدا از درآمد خانوار هزینه می شود و نمی تواند مبنای قضاوت درباره وضعیت اقتصادی کل خانواده باشد؛ موضوعی که به اعتقاد بسیاری از کارشناسان، یکی از ضعف های جدی نظام دهک بندی فعلی محسوب می شود.

پیگیری های بی نتیجه و نبود پاسخ شفاف

این بازنشسته درباره پیگیری های خود برای بازگشت یارانه می گوید: «هرچقدر اعتراض ثبت کردیم، به نتیجه ای نرسیدیم. هیچ توضیح شفافی به ما داده نشد. فقط گفته اند واجد شرایط نیستید.»

او تأکید می کند که حتی یک ریال پس انداز ندارد و تمام درآمدش صرف هزینه های جاری زندگی می شود. افزایش هزینه های درمان، خوراک، اجاره خدمات و تورم عمومی، فشار مضاعفی بر زندگی بازنشستگان وارد کرده و حذف یارانه نقدی، این فشار را تشدید کرده است.

به گفته این بازنشسته، نبود مسیر روشن و قابل پیگیری برای اعتراض، باعث شده بسیاری از خانوارها احساس بی عدالتی و سردرگمی داشته باشند. او می گوید: «حداقل باید شفاف بگویند چرا یارانه قطع شده و بر اساس چه شاخصی ما را در دهک بالا قرار داده اند.»

انتقاد از نظام دهک بندی؛ خطای ساختاری؟

این بازنشسته تامین اجتماعی با انتقاد صریح از نظام دهک بندی دولت می گوید: «در شرایط تورم سنگین فعلی، مزدبگیرانی که هیچ منبع درآمدی جز حقوق ماهانه ندارند، نباید در دهک های بالا مثل 8 و 9 قرار بگیرند.»

او معتقد است که معیارهایی مانند داشتن یک واحد مسکونی کوچک یا یک خودروی قدیمی، نمی تواند نشان دهنده رفاه اقتصادی باشد. به ویژه برای بازنشستگانی که درآمدشان ثابت است و با افزایش هزینه ها، قدرت خریدشان روزبه روز کاهش می یابد.

این انتقاد، تنها به یک فرد محدود نمی شود. در ماه های اخیر، گزارش های متعددی از قطع یارانه خانوارهایی منتشر شده که از نظر خود، در زمره اقشار متوسط یا حتی کم برخوردار قرار دارند. بسیاری از این افراد، دهک بندی را مبتنی بر داده های ناقص یا قدیمی می دانند که با واقعیت امروز زندگی همخوانی ندارد.

یارانه نقدی در سایه تورم و سیاست های جدید

همزمان با اجرای طرح کالابرگ و تغییر سیاست های یارانه ای دولت، حساسیت ها نسبت به حذف یارانه نقدی افزایش یافته است. برای بسیاری از بازنشستگان و مزدبگیران، یارانه نقدی اگرچه رقم بالایی نیست، اما نقش مکمل مهمی در تأمین هزینه های ضروری دارد.

کارشناسان معتقدند اگر نظام دهک بندی به روز نشود و شاخص هایی مانند هزینه های درمان، بیکاری فرزندان، بدهی ها و سطح واقعی رفاه خانوار در آن لحاظ نشود، نارضایتی اجتماعی افزایش خواهد یافت.

در چنین شرایطی، حذف یارانه به دلیل داشتن یک فرزند شاغل یا یک دارایی حداقلی، می تواند اعتماد عمومی به سیاست های حمایتی را تضعیف کند و احساس بی عدالتی را در میان اقشار آسیب پذیر تشدید کند.

جمع بندی کوتاه

قطع یارانه این بازنشسته تامین اجتماعی، بار دیگر ضعف های نظام دهک بندی را برجسته کرده است؛ جایی که داشتن یک فرزند شاغل یا دارایی اندک، می تواند خانوارهای مزدبگیر را از حمایت های معیشتی محروم کند؛ تصمیمی که در شرایط تورمی، بیش از پیش محل پرسش و انتقاد است.

منبع: ایلنا