کودک‌همسری در سایه واسطه‌گری ازدواج؛ هشدار کارشناسان

به گزارش خبرمحور به نقل از عصر ایران، بحران ازدواج جوانان در ایران به یکی از مهمترین مسائل اجتماعی کشور تبدیل شده است. در این میان، سامانه «آدم و حوا» زیرمجموعه جمعیت امام رضایی ها و به مدیریت حسین یکتا، با شعار «تسهیل ازدواج اسلامی» فعالیت می کند. اما بررسی خروجی های این سامانه نشان می دهد که مرز میان تسهیل ازدواج و بازاریابی ازدواج های زودرس به طرز نگران کننده ای مخدوش شده است.

در صفحات این سامانه پروفایل هایی از دختران ۱۳ تا ۱۵ ساله با عنوان «آماده ازدواج» به چشم می خورد؛ دختربچه هایی که هنوز در سن بلوغ عاطفی، تحصیلی و فیزیولوژیک کامل قرار نگرفته اند. هرچند ممکن است با ظاهر شرعی و موافقت والدین توجیه شود، اما در عمل این اقدام بازتولید همان چرخه کودک همسری، خشونت خانگی، افسردگی و ترک تحصیل دختران است که سال هاست جامعه ایرانی از پیامدهای تلخ آن رنج می برد.

پیامدهای جسمی و روانی ازدواج زودهنگام

ازدواج در سنین پایین، نه از سر عشق و انتخاب آگاهانه، بلکه غالبا تحت فشار فرهنگی و اقتصادی صورت می گیرد. پژوهش ها نشان می دهد ازدواج های زودهنگام در ایران ظرف چند سال به طلاق، اعتیاد، بیماری های روانی و افسردگی منجر می شود. دخترانی که در ۱۳ تا ۱۵ سالگی وارد ازدواج می شوند، بدن و روان آنها آماده تحمل مسؤولیت های مادری و همسری نیست و سلامت جسمی و روانی آنان به شدت در معرض خطر قرار می گیرد.

تسهیل ازدواج یا ابزار کنترل اجتماعی؟

پنهان شدن پشت شعارهایی مانند «ترویج ازدواج اسلامی» یا «واسطه گری دینی» نه تنها کمکی به نهاد خانواده نمی کند، بلکه ازدواج را به بازاری از رنج و نابرابری تبدیل می کند. ازدواج زودهنگام نوعی سیاست جمعیتی و فرهنگی اقتدارگرایانه است که بدن و زندگی زنان را ابزار تحقق اهداف کلان می بیند و کیفیت زندگی، آموزش و کرامت انسانی آنها را نادیده می گیرد.

چالش های قانونی و اجتماعی

در حالی که نهادهای آموزشی و روانشناختی بر آسیب های جدی ازدواج در سنین پایین تأکید دارند، برخی دستگاه ها با توجیهاتی مانند افزایش موالید یا پیشگیری از روابط خارج از ازدواج، چنین مجوزهایی را صادر می کنند. این رویکرد نه تنها مشکل جمعیت را حل نمی کند، بلکه موجب تولید نسلی آسیب پذیر، فقیر و بی پناه می شود و بحران ازدواج و سلامت روان را تشدید می کند.

راه حل و اصلاح ساختارها

راه حل واقعی بحران ازدواج جوانان، اصلاح ساختارهای اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی است تا جوانان بالغ، آگاه و توانمند بتوانند تصمیم به تشکیل خانواده بگیرند. تسهیلگری باید بر پایه آگاهی، مسئولیت و برابری جنسیتی باشد، نه تحمیل ازدواج زودهنگام به دختران خردسال. آموزش، استقلال و فرصت تجربه زندگی، ضروری ترین نیاز دختران امروز است، نه نقش همسری و مادری پیش از بلوغ.

جمع بندی کوتاه

سامانه «آدم و حوا» با معرفی دختران ۱۳ تا ۱۵ ساله برای ازدواج، سلامت جسمی و روانی آنان را تهدید می کند و ازدواج زودهنگام را بازتولید می کند. اصلاح ساختارهای اجتماعی و آموزش جوانان بالغ، تنها راه حل پایدار بحران ازدواج است.