آلودگی هوا خطر سرطان معده را افزایش می‌دهد؟

به گزارش خبرمحور به نقل از ایسنا، آلودگی هوا یکی از بزرگترین تهدیدهای سلامت عمومی در جهان است و هر سال میلیون‌ها نفر را در سراسر جهان تحت تأثیر قرار می‌دهد. این تهدید نه تنها مشکلات قلبی و ریوی ایجاد می‌کند بلکه بر سلامت دستگاه گوارش نیز اثر می‌گذارد. پژوهش‌های جدید نشان می‌دهند ذرات ریز معلق در هوا، که می‌توانند ساعت‌ها و روزها معلق بمانند و ترکیبات خطرناک حمل کنند، ممکن است به افزایش خطر سرطان معده کمک کنند.

ذرات ریز معلق و خطر سرطان معده

ذرات ریز معلق (PM۲.۵ و PM۱۰) به دلیل اندازه کوچک، می‌توانند وارد دستگاه تنفسی شوند و از آنجا وارد جریان خون گردند. این ذرات ممکن است مواد سرطان‌زا با خود حمل کنند و با ایجاد التهاب، آسیب اکسیداتیو و اختلال در عملکرد سلول‌ها، زمینه بروز بیماری‌های مزمن را فراهم کنند.

سرطان معده یکی از مهم‌ترین سرطان‌های دستگاه گوارش است و سهم قابل توجهی از مرگ و میر ناشی از سرطان را در جهان دارد. بررسی عوامل خطر آن به اولویت پژوهشی تبدیل شده است.

مرور نظام مند مطالعات جهانی

محمد میری و همکارانش از دانشگاه علوم پزشکی سبزوار مطالعه‌ای مرور نظام مند انجام داده‌اند تا رابطه میان ذرات معلق و سرطان معده را بررسی کنند. در این مطالعه، مقالات علمی از پایگاه‌های معتبر مانند PubMed، Scopus و Web of Science تا اکتبر ۲۰۲۴ جمع‌آوری و تحلیل شدند.

یافته‌ها نشان می‌دهد نتایج مطالعات یکسان نیستند:

• برخی تحقیقات حاکی از افزایش خطر سرطان معده در مردان در مواجهه با ذرات معلق هستند، خطر تقریبا دو برابر می‌شود.

• در برخی کشورها مانند آمریکا و تایوان، مطالعات ارتباط معناداری بین ذرات معلق و سرطان معده گزارش نکرده‌اند.

این تفاوت‌ها می‌تواند ناشی از شرایط محیطی، روش‌های اندازه‌گیری آلودگی و سبک زندگی افراد باشد.

عوامل زیستی و سبک زندگی

نتایج مطالعه حاکی از این است که مردان به دلیل شغل‌ها، مصرف سیگار و عوامل بیولوژیکی بیشتر در معرض خطر هستند. همچنین نوع آلودگی، میزان قرار گرفتن در معرض ذرات معلق و ترکیب مواد شیمیایی همراه آنها می‌تواند اثر متفاوتی بر سلامت دستگاه گوارش داشته باشد.

مکانیسم زیستی اثر ذرات معلق

تحقیقات نشان می‌دهد که ذرات ریز معلق می‌توانند:

• التهاب مزمن ایجاد کنند

• آسیب DNA و اختلال سلولی ایجاد نمایند

• ترکیبات مخرب سلولی تولید کنند

این فرآیندها می‌توانند زمینه ابتلا و پیشرفت سرطان را فراهم کنند.

روش‌های مختلف اندازه‌گیری آلودگی هوا نیز بر نتایج اثرگذار است:

• داده‌های ایستگاه‌های سنجش کیفیت هوا دقیق هستند اما اطلاعات محیط داخلی یا شغلی افراد را نشان نمی‌دهند.

• مدل‌های جغرافیایی، تخمین آلودگی در مناطق فاقد ایستگاه را ممکن می‌سازند اما با عدم قطعیت همراه هستند.

اهمیت یافته‌ها برای سیاست‌گذاری

مطالعه محققان سبزوار نشان می‌دهد آلودگی هوا نباید تنها در زمینه بیماری‌های تنفسی مورد توجه قرار گیرد. خطر بلندمدت برای دستگاه گوارش، به ویژه سرطان معده، نیازمند اقدامات ویژه است:

• کاهش آلودگی هوا

• بهبود کیفیت هوای شهری

• آموزش و اطلاع‌رسانی عمومی

این یافته‌ها می‌تواند مبنایی برای مطالعات گسترده‌تر و سیاست‌گذاری‌های محیط زیستی و سلامت عمومی در آینده باشد.

جمع‌بندی کوتاه

مطالعه جدید نشان می‌دهد مواجهه طولانی‌مدت با ذرات ریز معلق (PM۲.۵) ممکن است خطر ابتلا به سرطان معده را افزایش دهد. توجه به آلودگی هوا، کنترل ذرات معلق و اقدامات پیشگیرانه برای سلامت دستگاه گوارش ضروری است.