از پکن تا تهران؛ الگوی جدید چین برای رونق مسکن ایران
بازار مسکن چین که حدود ۳۰ درصد از تولید ناخالص داخلی این کشور را تشکیل میدهد، پس از همهگیری کرونا وارد رکودی کمسابقه شد. کاهش تقاضای مصرفکنندگان و بیاعتمادی سرمایهگذاران، باعث شد حدود ۳۲ میلیون واحد مسکونی فروشنرفته روی دست توسعهدهندگان بماند.
در سالهای اوج، چین سالانه بیش از ۱۵ میلیون واحد مسکونی میساخت، یعنی ۱۰ درصد بیشتر از نیاز واقعی بازار. نتیجه، انباشت خانههای خالی و بحران بدهی برای شرکتهای ساختمانی بزرگی مانند اورگراند بود که در سال گذشته از بورس هنگکنگ حذف شد.
گذار به شهرهای خوشهای
در واکنش به این بحران، مقامات چینی ساختوساز بیرویه را کنار گذاشته و به سمت «شهرهای خوشهای» روی آوردهاند. این خوشهها شامل یک یا دو کلانشهر مرکزی و چندین شهر کوچکتر هستند که با خطوط راهآهن پرسرعت به هم متصل میشوند.
مهمترین خوشهها عبارتند از:
-
جینگجینجی (پکن-تیانجین و مناطق اطراف)
-
دلتای رود یانگتسه با محوریت شانگهای
-
دلتای رود مروارید (GBA) شامل گوانگژو، شنژن و هنگکنگ
به باور کارشناسان، این خوشهها میتوانند به موتور رشد جدید اقتصاد چین تبدیل شوند؛ همانگونه که انقلاب صنعتی بهرهوری شهرهای اروپا را متحول کرد.
فناوری و هوش مصنوعی در خدمت شهرها
یکی از محورهای کلیدی طرح، استفاده از هوش مصنوعی و دادههای بزرگ برای مدیریت هوشمند شهری است. نمونه بارز، شهر هانگژو است که با کمک شرکت علیبابا «مغز شهری» خود را توسعه داده تا آلودگی، ترافیک و خدمات اضطراری را بهطور لحظهای مدیریت کند.
با این حال، همین فناوریها ابزاری برای نظارت و کنترل اجتماعی نیز به حساب میآیند. دوربینهای خیابانی و دادههای جمعآوریشده، امکان رصد سریع فعالیتهای اعتراضی و اجتماعی را برای دولت فراهم میسازد.
چالشهای اجرای طرح
با وجود اهداف بلندپروازانه، موانع بزرگی وجود دارد:
| چالش | توضیح |
|---|---|
| هزینههای نجومی | تنها تعمیر زیرساختهای شهری تا ۵ سال آینده حدود ۴ تریلیون یوآن (۵۶۰ میلیارد دلار) هزینه دارد. |
| منابع درآمدی | فروش زمین به توسعهدهندگان دیگر امکانپذیر نیست و دولتهای محلی نیازمند اصلاحات مالی هستند. |
| تغییر الگوی مسکن | تقاضای دهه آینده بیشتر معطوف به ارتقای خانههای موجود خواهد بود، نه ساخت برجهای جدید. |
| ریسکهای زیستمحیطی | خشکسالی شمال، طوفانها و افزایش سطح دریا در جنوب، تهدیدی برای خوشههای شهری محسوب میشوند. |
| مشارکت اجتماعی کم | بسیاری از پروژهها بدون مشورت جدی با شهروندان طراحی میشوند. |
نمونههای آزمایشی
پروژه شیونگآن در نزدیکی پکن که از سال ۲۰۱۷ کلید خورده، نمونهای آزمایشی از «شهر آینده» چین است. هرچند تاکنون ۸۳۵ میلیارد یوآن هزینه شده، اما هنوز به «قطب نوآوری» وعدهدادهشده تبدیل نشده است. این نشان میدهد که مسیر از برجسازی به شهرهای خوشهای، هرچند ضروری، اما پیچیده و زمانبر خواهد بود.
جمعبندی
بحران مسکن چین، ناشی از انباشت خانههای خالی و سقوط تقاضا، دولت این کشور را به سمت تغییر بنیادی در الگوی توسعه شهری سوق داده است. «شهرهای خوشهای» با تکیه بر راهآهن پرسرعت، فناوریهای هوشمند و تمرکز بر زندگی باکیفیتتر، قرار است موتور جدید رشد اقتصادی چین باشند. با این حال، هزینههای سنگین، چالشهای زیستمحیطی و ضعف در مشارکت اجتماعی، آزمونهای دشواری برای این طرح خواهد بود./اقتصادآنلاین
هیچ نظر! یکی از اولین.