اختلال در صادرات زعفران ایران و افزایش قیمت جهانی آن

فارن‌پالیسی با اشاره به نقش زعفران در فرهنگ غذایی کشمیر می‌نویسد که این محصول در بسیاری از غذاهای سنتی از جمله «روگان جوش»، «یخنی»، «مودور پلو» و نوشیدنی سنتی «قهوه کشمیری» (کاهوا) جایگاهی اساسی دارد و حذف آن، عملاً هویت آشپزی این منطقه را تحت تأثیر قرار می‌دهد.

از طرفی تولیدکنندگان زعفران اعلام کردند که به‌دلیل کاهش بارندگی و افزایش دما، دوره گل‌دهی زعفران به‌شدت کوتاه شده و میزان برداشت به‌شکل بی‌سابقه‌ای افت کرده است. به‌گفته وی، در حالی که در گذشته روزانه تا 100 کیلوگرم گل زعفران برداشت می‌شد، این رقم اکنون به حدود 6 کیلوگرم رسیده است.

افزایش 20 درصدی قیمت زعفران 

همزمان با کاهش عرضه، قیمت زعفران در بازار کشمیر نیز جهش یافته و به حدود 500 هزار روپیه در هر کیلوگرم رسیده است؛ رقمی که معادل حدود 35 گرم طلا برآورد می‌شود. همچنین قیمت خرده‌فروشی این محصول از ماه فوریه تاکنون حدود 20 درصد افزایش یافته است.

این گزارش در بخش دیگری به وابستگی ساختاری بازار کشمیر به زعفران ایران اشاره کرده و می‌نویسد که هند سالانه حدود 100 تن زعفران مصرف می‌کند، در حالی که تولید داخلی کشمیر حدود 20 تن است و مابقی نیاز از طریق واردات، عمدتاً از ایران، تأمین می‌شود.

در عین حال، برخی فعالان بازار از سوءاستفاده‌های گسترده در این حوزه خبر داده‌اند. به‌گفته «مشتاق میر» از فعالان بازار زعفران، بخش قابل توجهی از زعفران وارداتی ایران پس از فرآوری، با نام زعفران کشمیر در بازار عرضه می‌شد که این موضوع به تضعیف برند زعفران کشمیر منجر شده است.

فارن‌پالیسی همچنین به ناکارآمدی طرح‌های حمایتی دولت هند اشاره کرده و می‌نویسد که پروژه «ماموریت ملی زعفران» که از سال 2010 برای توسعه زیرساخت‌های آبیاری آغاز شده، با مشکلات اجرایی گسترده مواجه بوده و بخش قابل توجهی از چاه‌ها و تأسیسات پیش‌بینی‌شده همچنان غیرفعال است.

در نتیجه این شرایط، برخی کشاورزان به تغییر الگوی کشت روی آورده و زمین‌های خود را به باغات سیب تبدیل کرده‌اند؛ اقدامی که نشان‌دهنده کاهش صرفه اقتصادی تولید زعفران در این منطقه است.