هشدار هواشناسی برای 20 استان کشور صادر شد

بارش های اخیر در بسیاری از استان های کشور، پس از ماه ها خشکسالی و تنش آبی، امیدی نسبی در میان افکار عمومی و فعالان بخش کشاورزی ایجاد کرده است. این بارندگی ها موجب بهبود موقت روان آب ها، افزایش رطوبت خاک و پر شدن نسبی برخی سدها شده و در کوتاه مدت فشار بر منابع آبی را تا حدی کاهش داده است.

در مناطق کشاورزی که طی ماه های گذشته با کمبود شدید آب مواجه بودند، این بارش ها نقش یک تنفس کوتاه مدت را ایفا کرده و در برخی نقاط از نابودی کامل محصولات زراعی جلوگیری کرده است. با این حال، بررسی های کارشناسی نشان می دهد که بخش عمده ای از این بارندگی ها به دلایل ساختاری نتوانسته اند تاثیر پایداری بر منابع استراتژیک آب کشور بگذارند.

نبود زیرساخت های مناسب برای ذخیره و هدایت آب های سطحی، فرسایش شدید خاک، تبخیر بالا و الگوی نادرست بهره برداری از منابع آبی سبب شده است که سهم قابل توجهی از روان آب ها بدون نفوذ موثر به سفره های زیرزمینی از دست برود. به همین دلیل، اگرچه در ظاهر حجم بارندگی ها قابل توجه بوده، اما اثر بلندمدت آن بر حل بحران کم آبی کشور محدود ارزیابی می شود.

بحران کم آبی در ایران ریشه در دهه ها مدیریت ناپایدار منابع آب دارد. حفر بی رویه چاه های عمیق و نیمه عمیق، برداشت بیش از ظرفیت تجدیدپذیر سفره های زیرزمینی، الگوی نادرست کشت محصولات آب بر و تمرکز جمعیت در مناطق کم آب، مجموعه ای از عواملی هستند که با چند هفته بارندگی قابل جبران نیستند.

کارشناسان حوزه آب تاکید می کنند حتی در صورت تداوم بارش ها و پربارش بودن سال آبی جاری، بدون اصلاح الگوی مصرف، بازچینی سیاست های کشاورزی و سرمایه گذاری جدی در بازچرخانی آب، کشور بار دیگر به چرخه کم آبی بازخواهد گشت. از این منظر، بارش های اخیر بیش از آنکه یک راه حل قطعی باشند، هشداری جدی به سیاست گذاران محسوب می شوند که فرصت اصلاح مسیر هنوز به طور کامل از دست نرفته است.

بارش ها و هشدار هواشناسی برای 20 استان

همزمان با تحلیل اثر بارش های اخیر، سازمان هواشناسی کشور نسبت به تشدید فعالیت سامانه بارشی در بخش های گسترده ای از کشور هشدار داده است. رئیس مرکز ملی پیش بینی و مدیریت بحران مخاطرات وضع هوا اعلام کرد که با تقویت این سامانه، بارش برف و باران، وزش باد شدید و کولاک تا پایان هفته 20 استان کشور را تحت تاثیر قرار خواهد داد.

صادق ضیائیان با تشریح آخرین وضعیت جوی کشور گفت: با نفوذ جریانات شمالی به سواحل دریای خزر، ابرناکی، بارش باران، وزش باد شدید و در ارتفاعات بارش برف پیش بینی می شود. این شرایط تنها به شمال کشور محدود نیست و بخش هایی از شمال غرب، غرب، شمال شرق و دامنه های جنوبی البرز مرکزی را نیز در بر می گیرد.

به گفته وی، در ارتفاعات کشور بارش برف دور از انتظار نیست و رانندگان و ساکنان مناطق کوهستانی باید احتیاط های لازم را مدنظر قرار دهند. وزش باد شدید نیز می تواند موجب اختلال در ترددهای جاده ای و افزایش خطرات جوی شود.

پیش بینی وضعیت جوی تا پایان هفته

بر اساس اعلام سازمان هواشناسی، روز چهارشنبه نیز در مناطقی از شمال غرب، غرب، ارتفاعات زاگرس مرکزی و دامنه های جنوبی البرز شامل استان های قزوین، البرز و تهران افزایش ابر، بارش باران و در ارتفاعات بارش برف رخ خواهد داد.

در روز پنجشنبه، گستره بارش ها بخش های بیشتری از کشور را در بر می گیرد. شمال غرب، غرب، شمال شرق، سواحل دریای خزر، دامنه های جنوبی البرز و ارتفاعات زاگرس مرکزی شاهد بارندگی خواهند بود و در برخی مناطق جنوبی نیز احتمال وقوع رعدوبرق وجود دارد. در مناطق سردسیر و کوهستانی، بارش برف ادامه خواهد داشت.

طبق پیش بینی ها، روز جمعه برای غالب مناطق کشور جوی آرام حاکم خواهد شد. با این حال، طی سه روز آینده روند افزایشی دما در بیشتر نقاط کشور پیش بینی شده که می تواند بر میزان ذوب برف ها و افزایش روان آب ها اثرگذار باشد.

استان های مشمول هشدار زرد هواشناسی

رئیس مرکز ملی پیش بینی و مدیریت بحران مخاطرات وضع هوا با اشاره به صدور هشدار زرد هواشناسی، استان های در معرض این سامانه بارشی را تشریح کرد. بر اساس این هشدار، بارش باران و برف، وزش باد شدید موقت، کولاک برف در نواحی مرتفع، پدیده مه و کاهش دید افقی در استان های متعددی پیش بینی شده است.

روز سه شنبه استان های آذربایجان شرقی، آذربایجان غربی، اردبیل، گیلان، مازندران، گلستان، خراسان شمالی، زنجان، کردستان، کرمانشاه، همدان، شمال استان مرکزی، قزوین، البرز، تهران و ارتفاعات سمنان درگیر این سامانه خواهند بود.

روز چهارشنبه دامنه فعالیت سامانه گسترش یافته و استان هایی مانند لرستان، چهارمحال و بختیاری، کهگیلویه و بویراحمد، شمال و شرق خوزستان و نیمه شمالی خراسان رضوی نیز به این فهرست افزوده می شوند. روز پنجشنبه نیز بخش هایی از شمال و غرب کشور همچنان تحت تاثیر این شرایط جوی قرار دارند.

پیامدهای جوی و توصیه های ایمنی

سازمان هواشناسی نسبت به پیامدهای این سامانه بارشی هشدار داده است. لغزندگی جاده ها، اختلال در تردد شهری و بین شهری، کندی حرکت خودروها به ویژه در گردنه های کوهستانی، بالا آمدن سطح آب رودخانه ها و آب گرفتگی معابر از جمله مخاطرات پیش بینی شده است.

همچنین مه گرفتگی و کاهش دید افقی در مناطق سردسیر و کوهستانی، احتمال قطعی برق در برخی روستاهای کوهستانی، کولاک برف و خطر سقوط بهمن در ارتفاعات از دیگر پیامدهای این سامانه عنوان شده است. مسئولان از شهروندان خواسته اند از سفرهای غیرضروری در این مناطق خودداری کرده و توصیه های ایمنی را جدی بگیرند.

در مجموع، اگرچه بارش های اخیر تا حدی از شدت بحران کم آبی کاسته و به بهبود شرایط جوی کمک کرده است، اما واقعیت این است که حل ریشه ای بحران آب در ایران نیازمند تصمیمات ساختاری، مدیریت پایدار و تغییر الگوی مصرف در تمامی بخش هاست؛ موضوعی که بیش از هر زمان دیگری اهمیت آن آشکار شده است.

جمع بندی کوتاه

بارش های اخیر تنها مسکنی موقت برای بحران کم آبی ایران هستند؛ همزمان هشدار هواشناسی درباره برف و کولاک در 20 استان نشان می دهد مدیریت منابع و آمادگی جوی همچنان حیاتی است.

منبع: مهر