بانک مرکزی دستورالعمل جدید حساب جاری و دسته‌چک را ابلاغ کرد

بانک مرکزی با تصویب و ابلاغ «دستورالعمل حساب جاری (ریالی)» در هیأت عالی خود، قواعد تازه‌ای برای افتتاح حساب و دریافت دسته‌چک وضع کرده است. این دستورالعمل، ضمن حذف الزام به ارائه معرف، سقف اعتباری متقاضیان را به سامانه اعتبارسنجی گره می‌زند و با تعریف حساب پشتیبان، کنترل ریسک چک‌های برگشتی را به سطح جدیدی ارتقا می‌دهد.

هدف اصلی این اصلاحات، تسهیل فرآیند افتتاح حساب، افزایش اعتماد عمومی به ابزار چک و کاهش ریسک بانک‌هاست.

مهم‌ترین تغییرات دستورالعمل حساب جاری

1. حذف الزام معرفی معرف: بانک‌ها دیگر مجاز به درخواست معرف برای افتتاح حساب جاری نیستند، این تغییر فرآیند دریافت دسته چک را آسان‌تر می‌کند و جایگزین رویه‌های پراکنده گذشته می‌شود.

2. تعریف حساب پشتیبان: این حساب مکمل، کسری موجودی هنگام صدور چک را پوشش می‌دهد و به کنترل ریسک برگشتی کمک می‌کند.

3. سقف‌گذاری دسته‌چک: محدودیت در تعداد دسته‌چک برای اشخاص حقیقی و حقوقی پیش‌بینی شده است.

4. اعتبارسنجی الزامی: دریافت گزارش اعتباری از سامانه ملی اعتبارسنجی و ارتباط مستقیم با سامانه صیاد برای تعیین سقف اعتبار، شرط صدور دسته‌چک است.

5. ضوابط سختگیرانه رفع سوءاثر چک برگشتی: فرآیند رفع سوءاثر بهبود یافته و با سابقه اعتباری افراد پیوند داده شده است.

شرایط افتتاح حساب جاری و اعطای دسته‌چک

بر اساس دستورالعمل جدید، شرایط زیر برای افتتاح حساب و دریافت دسته‌چک تعیین شده است:

بانک‌ها موظف هستند قبل از صدور دسته‌چک، اعتبار مشتری را به دقت بررسی کنند. استثنائات پیشین حذف شده و تخصیص دسته‌چک صرفاً در چارچوب ضوابط قانونی انجام می‌شود.

نقش حساب پشتیبان و کنترل ریسک

حساب پشتیبان یکی از مهم‌ترین ابزارهای جدید در این دستورالعمل است. این حساب مکمل کمک می‌کند هنگام صدور چک، کسری موجودی به صورت خودکار از حساب پشتیبان برداشت شود و احتمال برگشت چک کاهش یابد.

کارشناسان بانکی معتقدند، تعریف این حساب می‌تواند اعتماد عمومی به ابزار چک را افزایش دهد و خطرات ناشی از چک برگشتی را کاهش دهد. همچنین بانک‌ها موظفند هنگام مغایرت اطلاعات چک با سامانه صیاد، اقدامات اصلاحی انجام دهند تا تخلفات کاهش یابد.

اعتبارسنجی و ارتباط با سامانه صیاد

یکی دیگر از تغییرات کلیدی، الزام اعتبارسنجی برای صدور دسته‌چک است. این فرآیند شامل بررسی سوابق اعتباری متقاضی در سامانه ملی اعتبارسنجی و ارتباط مستقیم با سامانه صیاد است.

کارشناسان اعتقاد دارند این روند باعث شفافیت بیشتر، کاهش سوءاستفاده و کنترل ریسک بانک‌ها خواهد شد. هرگونه چک صادر شده بدون بررسی دقیق اعتبار مشتری، امکان صدور نخواهد داشت.

چشم‌انداز اجرایی و اهمیت دستورالعمل

کارشناسان مالی بر این باورند که دستورالعمل جدید بانک مرکزی گام مهمی در جهت کنترل ریسک‌های بانکی، جلوگیری از پولشویی، کاهش چک‌های برگشتی و افزایش اعتماد عمومی به ابزار چک است.

با این حال، برخی فعالان اقتصادی هشدار می‌دهند که اجرای دقیق این مقررات نیازمند شفافیت کامل در سامانه‌های اعتبارسنجی و جلوگیری از بروکراسی اضافی در بانک‌هاست.

در نهایت، دستورالعمل جدید می‌تواند روند عملیات بانکی را تسهیل کند و فرآیند صدور دسته‌چک را به شکلی امن و شفاف در اختیار مشتریان و بانک‌ها قرار دهد.

جمع‌بندی

دستورالعمل جدید حساب جاری (ریالی) بانک مرکزی، با حذف معرف، تعریف حساب پشتیبان، سقف‌گذاری دسته‌چک و اعتبارسنجی اجباری، مسیر تازه‌ای برای مدیریت ریسک چک‌ها و تسهیل عملیات بانکی ترسیم کرده است. اجرای دقیق این مقررات می‌تواند اعتماد عمومی به ابزار چک را افزایش دهد و بانک‌ها را از خسارات ناشی از چک‌های برگشتی محافظت کند.

منبع: فرارو