بورس در جبهه جنگ و تورم / در لایه‌های پنهان بورس ۱۴۰۵ چه می‌گذرد؟
به گزارش خبر محور به نقل از کارنامه بهاری بورس در دوراهی «رونق واقعی» و «جهش تورمی»؛ سیگنال‌های اردیبهشت داغ برای خرداد پرحادثه بازار سرمایه ایران در حالی به روزهای پایانی خردادماه ۱۴۰۵ نزدیک می‌شود که معامله‌گران با دلهره و امید، چشم به کدال دوخته‌اند تا گزارش عملکرد سومین ماه سال و کارنامه نهایی بهار را رمزگشایی کنند.
بررسی پلتفرم تحلیلی انیگما از عملکرد اردیبهشت‌ماه شرکت‌های بورسی، تصویری دوقطبی، چندلایه و شکننده را به نمایش می‌گذارد؛ از یک سو جهش ۵۸ درصدی فروش ریالی و صعود خیره‌کننده برخی صنایع ریالی (مانند رشد ۳۴۲ درصدی گروه ماشین‌آلات) نشان از یک اردیبهشت تاریخی دارد، اما از سوی دیگر، ردپای ضعف‌های مزمن، تعدیل نیرو، تعطیلی خطوط تولید در سایه آتش‌بس ناپایدار و خروج کامل برخی غول‌های فولادی و پتروشیمی از چرخه فروش به دلیل آسیب‌های جنگ، هشداری جدی برای پایداری این رشد است. این گزارش با کالبدشکافی داده‌ها به این پرسش کلیدی پاسخ می‌دهد که آیا بورس به ریل رونق بازگشته یا صرفاً در حال پیش‌خور کردن تورم است؟
۷۴ درصد بازار سرمایه در مسیر رشد، پتروشیمی‌ها در کما
در حالی خردادماه به آخرین روزهای خود نزدیک می‌شود که بازار سرمایه به انتظار گزارش‌های عملکرد شرکت‌های بورسی در سومین ماه از سال پرحادثه 1405 و سپس، عملکرد بهار امسال نشسته است.
بررسی گزارش‌های ماهانه فروش شرکت‌ها در اردیبهشت امسال تصویری چندلایه از وضعیت بنگاه‌های بورسی ارائه داد؛ تصویری که در آن، هم نشانه‌های بازگشت تحرک به بازار دیده می‌شد و هم ردپای ضعف‌های مزمن برخی صنایع و شرکت‌ها در آن هویدا بود. مقایسه این داده‌ها با فروردین 1405 و همچنین با میانگین فروش سال ۱۴۰۴ نشان می‌داد که بازار در حال حرکت است، اما این حرکت، چندان یکنواخت، فراگیر و بدون ریسک نیست.
باید توجه داشت که وضعیت تولید و فروش شرکت‌های در سال جاری با چالش‌های بسیاری هم روبرو بوده است. از تعطیلی برخی از شرکت‌های تامین‌کننده مواد اولیه گرفته تا آسیب‌های اقتصادی، تعدیل نیرو در برخی شرکت‌ها و حتی ضرورت تعطیلی تعدادی از خطوط تولید در برخی کارخانجات دیگر، در سایه فضای نامطمئن آتش‌بس، همه و همه دست به هم داد تا یک اردیبهشت تاریخی و چالشی را برای بازار سرمایه رقم بزند.
حالا با توجه به خرداد پرحادثه‌ای که به روزهای انتهایی خود نزدیک می‌شود، آیا باید انتظار گزارش‌هایی نظیر آنچه در اردیبهشت منتشر شد، بود یا وضعیت به‌گونه‌ای دیگر، رقم خواهد خورد؟ آیا رشد فروش شرکت‌های بورسی در اردیبهشت‌ماه، جهش تورمی بوده است یا نشانه‌ای از بازگشت پایدار بازار؟ در گزارش پیش رو، عملکرد کلی صنایع بازار سرمایه در اردیبهشت‌ماه، بر اساس داده‌های انیگما مورد بررسی قرار گرفته است.
رشد بالای 50 درصدی فروش در 74 درصد از شرکت‌های بازار سرمایه
مقایسه فروش اردیبهشت 1405 با میانگین فروش ماهانه سال ۱۴۰۴، نشان می‌دهد، حدود ۱۹ درصد از شرکت‌ها افت فروش را تجربه کرده‌اند؛ عددی که همچنان قابل توجه است و نشان می‌دهد بخشی از بازار هنوز از سطح معمول خود فاصله دارد. در مقابل، بیش از 74 درصد شرکت‌ها رشد فروش داشته‌اند که نزدیک به یک‌سوم آن‌ها رشد بالاتر از ۱۰۰ درصد را ثبت کرده‌اند.
این ارقام بیان‌گر آن است که اگرچه روند کلی مثبت است، اما تمامی شرکت‌ها در این مسیر همراه نبوده‌اند. همچنین حدود 7 درصد از شرکت‌ها در دو ماه ابتدایی سال عملاً فروشی نداشته‌اند؛ موضوعی که می‌تواند به مشکلات عمیق‌تری در ساختار تولید، تأمین یا نقدینگی اشاره داشته باشد. البته باید توجه داشت که بخش بزرگی از این شرکت‌ها در گروه‌های فولادی و پتروشیمی قرار داشته‌اند که عملا به دلیل آسیب‌های جنگ، از چرخه تولید و فروش خارج شده‌اند.
شتاب مثبت فروش شرکت‌های بازار سرمایه در اردیبهشت‌ماه
در مقایسه مستقیم اردیبهشت با فروردین 1405، تصویر روشن‌تری از بهبود کوتاه‌مدت وضعیت فروش شرکت‌های بازار سرمایه دیده می‌شود. در اردیبهشت امسال، تنها 19 درصد از شرکت‌ها نسبت به فروردین‌ماه، افت فروش داشته‌اند، در حالی که بیش از ۸۰ درصد آن‌ها رشد فروش را ثبت کرده‌اند.
در این بین، سهم شرکت‌هایی که رشد بیش از ۱۰۰ درصدی داشته‌اند به 22 درصد می‌رسد. همچنین، 21 درصد از شرکت‌ها رشد فروش تا 50 درصدی و 31 دصردی نیز رشد فروش 50 تا 100 درصدی را تجربه کرده‌اند. این تغییر رفتار نشان می‌دهد که اردیبهشت برای بسیاری از بنگاه‌ها ماه جبران افت فروردین بوده است؛ فروردینی که به‌طور سنتی تحت تأثیر تعطیلات، وقفه‌های تولید و احتیاط تقاضا قرار دارد.
توزیع نامتوازن رشد فروش در شرکت‌های بازار سرمایه
نمودارهای ترکیبی فروش نیز نشان می‌دهند، وزن اصلی بازار به سمت رشد متمایل شده است و سهم شرکت‌های دارای افت فروش در اقلیت قرار دارد. با این حال، توزیع رشد یکنواخت نیست. بخش قابل توجهی از رشد در محدوده‌های بالا متمرکز شده و همزمان، گروهی از شرکت‌ها یا رشد ناچیز داشته‌اند یا عملاً از چرخه فروش خارج مانده‌اند. این وضعیت می‌تواند نشانه دوپاره شدن بازار باشد؛ جایی که شرکت‌های بزرگ‌تر و برخوردار از مزیت‌های ساختاری رشد می‌کنند و شرکت‌های ضعیف‌تر عقب می‌مانند.
گروه ماشین‌آلات و تجهیزات با 342 درصد رشد، صدرنشین افزایش فروش
بررسی عملکرد صنایع نشان می‌دهد، بیشترین رشد فروش در اردیبهشت‌ماه امسال، به گروه ماشین‌آلات و تجهیزات اختصاص دارد که جهشی 342 درصدی را ثبت کرده‌اند. پس از آن، گروه‌های خودرو و ساخت قطعات (256 درصد)، قند و شکر (166 درصد)، کاشی و سرامیک (158 درصد)، فلزات اساسی (141 درصد) و لاستیک و پلاستیک (131 درصد) در زمره صنایع با رشدهای بالا قرار دارند.
این ترکیب حاکی از تحرک در بخش‌های مرتبط با سرمایه‌گذاری، ساخت‌وساز و پروژه‌های تولیدی است و بیش از هر گروه دیگری، صنایع ریالی را هدف گرفته است؛ تحرکی که می‌تواند ناشی از اجرای پروژه‌های معوق یا پیش‌خور شدن تقاضا در مواجهه با نااطمینانی‌های آتی نیز باشد.
رشد 58 درصدی فروش ریالی در اردیبهشت‌ماه با تکیه بر تورم
در نمایی دیگر، در اردیبهشت‌ماه، فروش ریالی شرکت‌ها به حدود ۱,۱۴۳ هزار میلیارد تومان رسیده که نسبت به فروردین رشد 58 درصدی را نشان می‌دهد. همزمان، فروش دلاری نیز در این ماه، نسبت به ماه نخست سال جاری 50 درصد افزایش یافته و به حدود ۶.۶ میلیارد دلار رسیده است. این همزمانی رشد ریالی و دلاری نشان می‌دهد که افزایش فروش صرفاً ناشی از تورم نبوده و بخشی از آن به بهبود واقعی حجم فروش یا صادرات مربوط است؛ هرچند پایداری این روند به متغیرهای کلان وابسته خواهد بود.
اردیبهشت ۱۴۰۴ ماه بازگشت نسبی فروش برای بازار بوده است؛ بازگشتی که با شتاب مثبت همراه شده، اما همچنان نابرابر و شکننده است. رشدها چشمگیرند، اما عمدتاً جبرانی و متمرکز در صنایع خاص. از این رو، پیام اصلی این داده‌ها برای بازار سرمایه، نه اعلام رونق قطعی، بلکه هشدار درباره تحلیل دقیق‌تر کیفیت و پایداری این رشدهاست؛ رشدی که می‌تواند ادامه‌دار شود، اما به همان اندازه در معرض ریسک‌های ساختاری و سیاستی قرار دارد و به تورم محصولات تکیه کرده است.
بله | ایتا | روبیکا | سروش پلاس | تلگرام | اینستاگرام | آپارات
هیچ نظر! یکی از اولین.