یک تست ساده نوشتاری برای تشخیص زودهنگام آلزایمر

نوشتن؛ پنجره‌ای به مغز

نوشتن فقط یک فعالیت حرکتی نیست. دکتر آنا ریتا ماتیاس (Ana Rita Matias)، نویسنده ارشد پژوهش و استاد دانشگاه اِوورا در پرتغال، می‌گوید: نوشتن پنجره‌ای به مغز است.

او توضیح می‌دهد: دریافتیم افراد مسن دچار اختلال شناختی، الگوهای مشخصی در زمان‌بندی و سازماندهی حرکات نوشتاری دارند. وظایفی که نیاز به توانایی ذهنی بیشتری دارند نشان می‌دهد که زوال عقل در نظم و روان‌بودن حرکات نوشتاری منعکس می‌شود.

این مطالعه روی ۵۸ فرد مسن بین ۶۲ تا ۹۲ سال که در مراکز مراقبت زندگی می‌کردند انجام شد. از این تعداد، ۳۸ نفر به نوعی اختلال شناختی مبتلا بودند. شرکت‌کنندگان دو نوع تمرین نوشتاری را با خودکار و تبلت دیجیتال انجام دادند:

۱. تمرینات کنترل قلم: از شرکت‌کنندگان خواسته شد در مدت ۲۰ ثانیه، ۱۰ خط افقی بکشند و حداقل ۱۰ نقطه روی کاغذ قرار دهند؛

۲. تمرینات سرعت نوشتاری: از شرکت‌کنندگان خواسته شد جملاتی با درجه دشواری مختلف بنویسند. برخی از آن‌ها جملات را از روی کارت کپی می‌کردند و به برخی دیگر دیکته گفته می‌شد.

تمرینات ساده کنترل قلم نتوانستند افراد دچار اختلال شناختی را از دیگران متمایز کنند. تمرینات کپی‌کردن نیز تفاوت چشمگیری بین دو گروه نشان نداد؛ اما در تمرینات دیکته‌نوشتن تفاوت‌های واضحی بین دو گروه مشاهده شد؛ زیرا هنگامی که دیکته می‌نویسیم لازم است مغز چند کار را هم‌زمان انجام دهد: گوش کند، زبان را پردازش کند، صداها را به نوشته تبدیل کند و حرکات را هماهنگ کند.

دکتر ماتیاس می‌گوید: تمرینات دیکته حساس‌تر هستند: هر چه جمله بلندتر، غیرمنتظره‌تر یا از نظر کلمات دشوارتر باشد، فشار بیشتری به مغز وارد می‌کند.

تشخیص زوال عقل با یک آزمون ساده نوشتاری

افراد دچار اختلال شناختی دیرتر از سایرین شروع به نوشتن می‌کردند و حرکت‌های قلم آن‌ها نیز بیشتر بود. در هنگام نوشتن جملات پیچیده‌تر، سه نشانگر مهم ظاهر شد: اندازه عمودی حروف، دیر شروع کردن و مدت زمان نوشتن. به عبارت دیگر، افراد با اختلال شناختی حروف را نامنظم می‌نوشتند، دیرتر شروع به نوشتن می‌کردند و نوشتن جمله برایشان بیشتر طول می‌کشید.

دکتر ماتیاس توضیح می‌دهد: زمان و نحوه حرکت قلم نشان می‌دهد که مغز چطور حرکات را برنامه‌ریزی و اجرا می‌کند. این فرآیند به حافظه و توانایی کنترل حرکات وابسته است. وقتی این توانایی‌ها کاهش می‌یابد، نوشتن کندتر، تکه‌تکه و نامنظم می‌شود.

تشخیص در مطب، بدون دستگاه گران

پژوهشگران معتقدند این روش، که فقط به یک خودکار و تبلت دیجیتال نیاز دارد، می‌تواند راهی عملی برای پایش زوال عقل در مطب پزشکان باشد. این روش غیر تهاجمی و نسبتاً ارزان است و می‌تواند به‌راحتی در ویزیت‌های معمول پزشکی استفاده شود؛ البته هنوز در مراحل اولیه قرار دارد و برای تأیید یافته‌ها، به مطالعات بلندمدت با شرکت‌کنندگان بیشتر و متنوع‌تری نیاز است.

دکتر ماتیاس در پایان می‌گوید: هدف ما ساخت ابزاری است که ساده، سریع و ارزان باشد و بدون نیاز به دستگاه‌های گران‌قیمت، بتوان در هر مطب پزشکی از آن استفاده کرد.

اخبار مرتبط ببینید

راهکاری خوشمزه برای کاهش خطر آلزایمر شناسایی شد

آیا فویل آلومینیوم باعث آلزایمر می‌شود؟

چگونه از عزیز آلزایمری خود در روزهای پرآشوب جنگ مراقبت کنیم؟

جمع بندی

مطالعه جدید دانشمندان پرتغالی نشان می دهد نحوه نوشتن، سرعت حرکت قلم، زمان شروع نوشتار و نظم حروف می تواند نشانه های اولیه زوال عقل را آشکار کند. این روش ساده، کم هزینه و غیرتهاجمی در آینده ممکن است به ابزاری موثر برای تشخیص زودهنگام آلزایمر و سایر اختلالات شناختی تبدیل شود و به پزشکان کمک کند پیش از پیشرفت بیماری، اقدامات درمانی و مراقبتی را آغاز کنند.