خطر جدید برای ایرانیان؛ تتر بلوکه شد، نوبت بیت کوین است؟

به گزارش خبرمحور به نقل از فرارو، تقریباً همه‌ی صرافی‌های بین‌المللی در پی فشارهای تحریمی ایالات متحده، دسترسی کاربران ایرانی به خدمات خود را مسدود کرده‌اند. در ماه‌های اخیر، حتی بسیاری از تترهای ذخیره‌شده در کیف پول‌های شخصی کاربران نیز بلوکه شده است.
اوج این اقدامات در خردادماه سال جاری رخ داد؛ زمانی که چند صرافی ارز دیجیتال ایرانی هدف حملات سایبری قرار گرفتند و دارایی دیجیتال هزاران کاربر از بین رفت. هرچند صرافی‌ها خسارت کاربران را جبران کردند، اما این پرسش جدی مطرح شد:
آیا بیت کوین هم درست مثل تتر، قابل توقیف است؟

تتر؛ پولی که در کنترل شرکت است

تتر (USDT) یکی از پرکاربردترین استیبل‌کوین‌های جهان است، اما برخلاف تصور بسیاری از کاربران، این ارز دیجیتال کاملاً متمرکز است. تتر توسط شرکتی با همین نام در هنگ‌کنگ مدیریت می‌شود و زیر نظر نهادهای مالی بین‌المللی فعالیت دارد.

به بیان ساده، این یعنی شرکت تتر می‌تواند هر زمان که بخواهد، آدرس یا کیف پولی را در شبکه‌های مختلف بلاک‌چین فریز یا مسدود کند. چنین قابلیتی درست مانند اختیارات بانک‌ها در توقیف حساب افراد است.

برای درک بهتر موضوع، تصور کنید بانک ملی موجودی حساب شخصی را بنا به دستور مراجع قانونی مسدود کند؛ شرکت تتر هم همین قدرت را دارد، فقط در مقیاسی جهانی و دیجیتال.

به همین دلیل، بسیاری از کاربران ایرانی که تتر در کیف پول‌هایشان داشتند، طی ماه‌های اخیر با پیام «آدرس شما در لیست سیاه تتر قرار گرفته است» روبه‌رو شدند. اما آیا بیت کوین هم چنین قابلیتی دارد؟

بیت کوین؛ غیرمتمرکز، بی‌مالک و غیرقابل فریز

بیت کوین، برخلاف تتر، تحت کنترل هیچ شرکت یا دولت خاصی نیست. هیچ نهادی نمی‌تواند دفتر مرکزی آن را تعطیل کند، زیرا بیت کوین متعلق به هیچ‌کس نیست.

بنیان‌گذار این رمزارز، فرد یا گروهی ناشناس با نام مستعار ساتوشی ناکاموتو است که پس از عرضه اولیه‌ی بیت کوین در سال ۲۰۰۹، دیگر هرگز ظاهر نشد. همین بی‌مرکزی و ناشناختگی باعث شده بیت کوین از هر نوع کنترل دولتی در امان بماند.

ماینرها در سراسر جهان با استفاده از قدرت پردازش خود، امنیت شبکه را تضمین می‌کنند. به همین دلیل، تا زمانی که کلید خصوصی یک کیف پول در اختیار مالک باشد، هیچ قدرت خارجی نمی‌تواند دارایی او را توقیف کند.

با این حال، اگر بیت کوین در صرافی‌ها نگهداری شود، خطر از بین رفتن یا هک شدن آن وجود دارد؛ زیرا کلیدهای خصوصی در اختیار صرافی است، نه کاربر. این همان اتفاقی بود که در هک صرافی‌های ایرانی رخ داد.

بیت کوین چه زمانی قابل توقیف است؟

بیت کوین فقط در شرایط خاصی ممکن است از دست برود؛ زمانی که مالک، آن را در حساب صرافی نگهداری می‌کند. در واقع، صرافی در این حالت نقش بانک را دارد و اگر مورد حمله قرار گیرد، دارایی کاربران نیز به خطر می‌افتد.

اما اگر بیت کوین در کیف پول شخصی مانند تراست‌ولت (Trust Wallet)، متامسک (MetaMask) یا کیف سخت‌افزاری مثل ترزور (Trezor) نگهداری شود، دیگر امکان توقیف آن وجود ندارد.

کلید خصوصی یا عبارت بازیابی ۲۴ کلمه‌ای در این کیف‌ها، تنها راه دسترسی به دارایی است. اگر این کلید نزد خود کاربر باقی بماند، هیچ نهاد خارجی یا حتی دولت‌ها نمی‌توانند آن را مسدود کنند.

به همین دلیل، متخصصان حوزه رمزارزها تأکید دارند:

• «بیت کوین شما تنها تا زمانی امن است که کلید خصوصی آن در اختیار خودتان باشد.»

چگونه بیت کوین خود را ضدتحریم کنیم؟

در دنیایی که تحریم‌های مالی حتی به فضای دیجیتال نیز نفوذ کرده‌اند، کاربران ایرانی باید راه‌هایی برای حفظ استقلال دارایی‌های رمزارزی خود پیدا کنند. کارشناسان چند اقدام ساده اما حیاتی را توصیه می‌کنند:

1. بیت کوین را از صرافی‌ها خارج کنید.
   دارایی خود را به کیف پول شخصی مانند تراست‌ولت، متامسک یا کیف سخت‌افزاری منتقل کنید. این کار کمتر از پنج دقیقه زمان می‌برد و امنیت شما را چند برابر می‌کند.

2. از کیف پول سخت‌افزاری استفاده کنید.
   اگر دارایی زیادی دارید، کیف‌هایی مانند Ledger یا Trezor بهترین گزینه‌اند؛ زیرا کلید خصوصی در حالت آفلاین نگهداری می‌شود و دسترسی هکرها تقریباً ناممکن است.

3. عبارت بازیابی را آفلاین ذخیره کنید.
   هرگز عبارت ۲۴ کلمه‌ای را در تلفن، ایمیل یا فضای ابری نگهداری نکنید. بهتر است آن را روی کاغذ بنویسید و در محل امنی مثل گاوصندوق شخصی قرار دهید.

4. از فیلترشکن و ابزارهای ناامن استفاده نکنید.
   برخی از VPNها یا افزونه‌های مرورگر، اطلاعات ورود کاربران را ذخیره می‌کنند. برای انجام تراکنش‌های رمزارزی، از دستگاه مطمئن و اتصال ایمن استفاده کنید.

5. تراکنش‌های خود را به دقت بررسی کنید.
   یک اشتباه کوچک در آدرس مقصد می‌تواند منجر به از بین رفتن دائمی بیت کوین شود. شبکه بیت کوین قابل بازگشت نیست؛ بنابراین دقت در ارسال بسیار مهم است.

چرا تتر ناامن‌تر از بیت کوین است؟

تتر به‌دلیل متمرکز بودن و پشتوانه‌ی شرکتی، در برابر تصمیمات سیاسی و تحریم‌ها بسیار آسیب‌پذیر است. شرکت تتر می‌تواند دارایی‌ها را فریز کند، گزارش‌های تراکنش را به دولت‌ها ارائه دهد یا آدرس‌های خاص را در لیست سیاه قرار دهد.

در مقابل، بیت کوین یک سیستم غیرمتمرکز (Decentralized) است؛ بدون مدیر، بدون دفتر مرکزی و بدون اختیار توقف. هیچ شخص یا نهادی نمی‌تواند جلوی انتقال بیت کوین از یک آدرس به آدرس دیگر را بگیرد.

به زبان ساده:

• «تتر شبیه پول بانکی است، بیت کوین شبیه طلا در گاوصندوق شخصی شما.»

جمع‌بندی کوتاه

تتر می‌تواند توقیف شود، چون متمرکز است؛ اما بیت کوین نه.
تا زمانی که کلید خصوصی بیت کوین در اختیار شماست، هیچ قدرتی در جهان نمی‌تواند آن را مسدود کند. تنها دشمن واقعی بیت کوین شما، بی‌احتیاطی خودتان است.