دلایل گرانی ۱۷ درصدی کالای ایرانی در بازار عراق چیست؟

به گزارش خبرمحور به نقل از بازرا، جهانبخش سنجابی، دبیرکل اتاق مشترک ایران و عراق، اعلام کرد: «کالای ایرانی به‌طور متوسط حدود ۱۷ درصد گران‌تر از کالای مشابه چینی یا ترکی در بازار عراق تمام می‌شود. با این حال، تجارت میان دو کشور همچنان ادامه دارد و بخشی از افت صادرات قابل جبران است.»

بررسی‌های خبرنگار تسنیم نشان می‌دهد دلایل اصلی گرانی کالاهای ایرانی در بازار عراق به محدودیت‌های بانکی و نظام ارزی چندنرخی این کشور برمی‌گردد. بانک‌های عراقی به‌دلیل تأثیر تحریم‌ها قادر نیستند ارز رسمی را در اختیار تجار و واردکنندگان برای خرید کالای ایرانی قرار دهند.

در نتیجه، تجار عراقی ناچارند ارز مورد نیاز خود را از بازار آزاد تهیه کنند که معمولاً حدود ۲۰ درصد بالاتر از نرخ رسمی است. این موضوع قیمت تمام‌شده کالاهای ایرانی را برای واردکننده افزایش می‌دهد و به طور طبیعی کالای ایرانی نسبت به رقبای چینی یا ترکی گران‌تر عرضه می‌شود.

تأثیر محدودیت‌های بانکی و ارزی بر صادرات

محدودیت‌های بانکی عراق باعث شده است که کانال‌های رسمی انتقال ارز به ایران محدود شوند. به همین دلیل بسیاری از واردکنندگان برای تامین ارز مجبور به استفاده از بازار غیررسمی هستند.

این وضعیت چند مشکل ایجاد می‌کند:

1. افزایش هزینه تمام‌شده کالا: تجار عراقی برای خرید کالای ایرانی باید مبلغ بیشتری پرداخت کنند که قیمت نهایی کالا برای مصرف‌کننده نیز بالاتر می‌رود.

2. رقابت دشوار با کالاهای ارزان‌تر: کالاهای چینی و ترکی که با سیستم بانکی آسان‌تر وارد عراق می‌شوند، قیمت نهایی کمتری دارند و رقابت با کالای ایرانی سخت‌تر می‌شود.

3. تأخیر در پرداخت و تأمین کالا: مشکلات بانکی و ارزی موجب می‌شود واردکنندگان ایرانی و عراقی گاهی برای انتقال پول و دریافت کالا با تأخیر مواجه شوند.

با وجود این مشکلات، مزیت‌های کیفی کالاهای ایرانی و نزدیکی جغرافیایی دو کشور باعث شده جریان صادرات ایران به عراق همچنان پابرجا بماند.

مزیت‌های کالاهای ایرانی در بازار عراق

کارشناسان اقتصادی بر این باورند که کالاهای ایرانی به چند دلیل همچنان جایگاه خود را در بازار عراق حفظ کرده‌اند:

• کیفیت بالای محصول: در بسیاری از گروه‌های کالایی مانند مواد غذایی، مصالح ساختمانی و لوازم خانگی، کیفیت محصولات ایرانی نسبت به رقبای چینی و ترکی بالاتر است.

• نزدیکی جغرافیایی: فاصله کوتاه ایران و عراق باعث کاهش هزینه حمل‌ونقل و تحویل سریع‌تر کالا می‌شود.

• روابط تجاری پایدار: سال‌ها همکاری و تعامل تجاری میان بازرگانان دو کشور اعتماد لازم برای ادامه تجارت را ایجاد کرده است.

به گفته سنجابی، حتی با وجود تفاوت قیمتی، بخشی از افت صادرات قابل جبران است و با برنامه‌ریزی درست و بهبود کانال‌های ارزی، تجارت ایران و عراق می‌تواند رونق بیشتری پیدا کند.

راهکارهای کاهش گرانی کالاهای ایرانی

برای کاهش تفاوت قیمت کالای ایرانی با رقبای خارجی، کارشناسان چند پیشنهاد مطرح می‌کنند:

1. بهبود دسترسی به ارز رسمی: ایجاد مکانیزم‌های جدید برای انتقال ارز رسمی به عراق می‌تواند هزینه خرید کالا را کاهش دهد.

2. همکاری بانکی مستقیم با بانک‌های عراقی: باز کردن کانال‌های بانکی مستقیم بین ایران و عراق باعث کاهش اتکا به بازار آزاد و پایین آمدن قیمت تمام‌شده می‌شود.

3. تسهیل در حمل‌ونقل و گمرک: کاهش زمان ترخیص کالا و بهینه‌سازی فرآیندهای گمرکی می‌تواند هزینه نهایی را پایین بیاورد.

4. ارتقای بسته‌بندی و بازاریابی: ارائه محصولات با بسته‌بندی حرفه‌ای و برندینگ مناسب موجب رقابت‌پذیری بیشتر کالای ایرانی در بازار عراق می‌شود.

کارشناسان معتقدند که با اجرای این راهکارها، کالای ایرانی می‌تواند ضمن حفظ کیفیت، قیمت رقابتی‌تری نسبت به کالاهای چینی و ترکی داشته باشد.

جمع‌بندی کوتاه

کالای ایرانی در بازار عراق حدود ۱۷ درصد گران‌تر از رقبای خارجی است؛ اصلی‌ترین دلیل این گرانی محدودیت‌های بانکی و نرخ ارز چندنرخی عراق است. با این حال، کیفیت بالا، نزدیکی جغرافیایی و روابط تجاری پایدار باعث شده صادرات ایران به عراق همچنان ادامه داشته باشد. کارشناسان معتقدند با بهبود کانال‌های ارزی و تسهیل تجارت، کالاهای ایرانی می‌توانند قیمت رقابتی‌تر و سهم بیشتری از بازار عراق داشته باشند.