دو کلید اصلی برای بازگشت رونق به بازار مسکن

بازار مسکن در ایران سال هاست با رکود تورمی، کاهش توان خرید و افزایش بی سابقه قیمت ها دست و پنجه نرم می کند. در چنین شرایطی، طرح فروش متری مسکن به عنوان یکی از ابتکارات نوین برای تسهیل ورود مردم به این بازار مطرح شد. ایده این است که متقاضیان بتوانند به جای خرید یک واحد کامل، چند متر از یک پروژه مسکونی را تهیه کنند و به مرور زمان با سرمایه گذاری تدریجی، به مالکیت کامل یک واحد نزدیک شوند.

این طرح در ظاهر، پاسخی به مشکل کاهش قدرت خرید خانوارهاست. بسیاری از مستاجران و خانواده های کم درآمد دیگر توان پرداخت هزینه خرید یک خانه کامل را ندارند. بنابراین، فروش متری می تواند راهی برای ورود تدریجی به بازار و تبدیل پس اندازهای خرد به سرمایه ای پایدار باشد.

اما در عمل، اجرای این طرح با چالش های فراوانی روبه رو بوده است. نبود شفافیت حقوقی، فقدان سازوکارهای نظارتی، بی اعتمادی عمومی به برخی نهادهای اجرایی و ریسک بالای سرمایه گذاری از جمله مشکلاتی هستند که مانع موفقیت این طرح شده اند.

وضعیت بازار مسکن و نیاز به نوآوری

بر اساس گزارش مرکز آمار ایران، نرخ تورم سالانه بخش مسکن در خرداد ماه امسال ۳۷.۷ درصد برآورد شده و تورم ماهانه اجاره نیز به ۲.۴ درصد رسیده است. این ارقام به خوبی نشان می دهند که بازار ملک همچنان در رکود تورمی قرار دارد.

داوود بیگی نژاد، نایب رئیس اتحادیه املاک نیز اخیراً اعلام کرده است که نرخ خرید و اجاره بها در بازار ملک طبق شواهد میدانی افزایش یافته و همچنان تقاضای واقعی با مشکل تأمین مالی مواجه است. در این شرایط، فروش متری می تواند راهکاری برای جذب سرمایه های خرد و تقویت نقدینگی در پروژه های ساختمانی باشد.

فرصت ها و تهدیدهای فروش متری مسکن

ابزارهای نوین مالی؛ تجربه جهانی و جایگاه ایران

رسول قربان نژاد، کارشناس ارشد بازار مسکن، معتقد است که فروش متری و انتشار اوراق مرتبط می تواند نقدشوندگی بازار ملک را تقویت کند. او یادآور می شود که در برخی کشورها ابزارهایی مانند توکنیزه کردن دارایی، استفاده از رمزارزهای قانونی و ایجاد کوین هایی معادل هر متر مربع ملک به کار گرفته می شود. این کوین ها در بازار ثانویه قابلیت معامله دارند و گردش سرمایه را افزایش می دهند.

به گفته قربان نژاد، اصلی ترین مشکل بازار مسکن در ایران «کاهش پتانسیل نقدشوندگی» است. سازندگان در نبود منابع مالی شفاف و سریع، به روش های پرریسک مانند پیش فروش روی می آورند که می تواند پروژه ها را با چالش های جدی مواجه سازد.

شرط موفقیت فروش متری مسکن

کارشناسان معتقدند که موفقیت فروش متری در گرو سه عامل کلیدی است:

1. تعریف دقیق و ضوابط مشخص برای اجرای این طرح

2. فرهنگ سازی عمومی برای آشنایی سرمایه گذاران با مزایا و ریسک ها

3. ایجاد سازوکارهای نظارتی قوی برای جلوگیری از سوءاستفاده و کلاهبرداری

اگر این شرایط محقق شود، فروش متری می تواند به ابزاری قدرتمند برای تأمین مالی جمعی در بخش مسکن تبدیل شود و حتی سرمایه های کوچک مردم مانند آجرهایی در ساخت یک ساختمان عمل کنند.

جمع بندی

فروش متری مسکن ایده ای نوآورانه است که می تواند بخشی از مشکل خانه دار شدن خانواده ها را حل کند. اما در شرایط کنونی، نبود شفافیت قانونی و ضعف نظارت، این طرح را به گزینه ای پر ریسک بدل کرده است. برای موفقیت واقعی، باید سازوکارهای مالی نوین به کار گرفته شوند و اعتماد عمومی جلب شود. تنها در این صورت است که فروش متری می تواند به جای یک طرح تبلیغاتی، به ابزاری کارآمد برای رونق بازار مسکن تبدیل شود./مهر