قیمت خیار و کاهو نجومی شد؛ دلیل گرانی چیست؟
در روزهایی که مردم همچنان با گرانی گوشت، برنج و لبنیات دست و پنجه نرم می‌کنند، حالا سبزیجات و صیفی‌جات هم به لیست کالاهای گران‌قیمت اضافه شده‌اند. در هفته‌های اخیر، خیار و کاهو به‌طور ویژه با افزایش بی‌سابقه قیمت مواجه شدند؛ به‌گونه‌ای که بسیاری از خانواده‌ها دیگر توان خرید کیسه‌ای یا چند کیلویی ندارند و ترجیح می‌دهند تنها دو سه عدد خیار یا چند برگ کاهو برای مصرف روزانه تهیه کنند.
صادرات، نقش‌آفرین اصلی در گرانی
رئیس اتحادیه میوه‌فروشان در گفت‌وگو با ایسنا تأکید کرده است که افزایش قیمت‌هایی مانند خیار فقط به شرایط کاشت و برداشت مربوط نمی‌شود. صادرات این محصولات، به‌ویژه به کشورهای همسایه، در گرانی‌های اخیر نقش جدی ایفا کرده است.
هرچند صادرات محصولات کشاورزی برای ارزآوری و رونق تولید اهمیت دارد، اما نبود سیاست‌گذاری متوازن باعث شده بازار داخلی با کمبود مواجه شود. این کمبود عرضه در داخل، همراه با افزایش تقاضا، قیمت را به‌طور نجومی بالا برده است./ ایسنا
سفره‌های کوچک‌تر، خریدهای محدودتر
الگوی خرید مردم نیز به‌طور چشمگیری تغییر کرده است. اگر تا چند سال پیش خانواده‌ها به راحتی یک کیسه میوه یا صیفی‌جات می‌خریدند، حالا خریدشان به چند عدد خیار یا چند برگ کاهو خلاصه می‌شود.
گزارش‌های میدانی نشان می‌دهد بسیاری از خانواده‌ها هنگام خرید از میوه‌فروشی‌ها، به جای کیلویی خرید کردن، محصولات را دانه‌ای انتخاب می‌کنند. این رفتار نه‌تنها نشان‌دهنده کاهش قدرت خرید است بلکه پیامدهای اجتماعی و روانی نیز دارد؛ چرا که مصرف سبزیجات و میوه‌ها، بخش جدانشدنی از یک رژیم غذایی سالم است.
نقش واسطه‌ها و دلالان در بازار
همانند بازار گوشت و بسیاری از محصولات دیگر، در بازار صیفی‌جات نیز واسطه‌ها نقش تعیین‌کننده‌ای در گرانی دارند. نبود سیستم عرضه مستقیم و شفاف، سبب می‌شود محصول از زمین کشاورزی تا مغازه، چندین بار دست به دست شود و در هر مرحله، درصدی به قیمت نهایی اضافه شود.
کشاورز در بسیاری موارد سهم کمی از این افزایش قیمت می‌برد و سود اصلی به جیب واسطه‌ها می‌رود. این چرخه معیوب باعث شده هم کشاورز ناراضی باشد و هم مصرف‌کننده نهایی.
اثرات تورم عمومی و هزینه‌های تولید
عامل دیگر گرانی را باید در تورم عمومی جست‌وجو کرد. هزینه‌های تولید شامل کود، بذر، آب، حمل‌ونقل و نیروی کار به شدت افزایش یافته است. برای مثال، هزینه سوخت و حمل محصولات کشاورزی از مزرعه تا میدان تره‌بار یکی از عوامل کلیدی افزایش قیمت است.
با این حال، بسیاری از کارشناسان می‌گویند اگر شبکه توزیع ساماندهی شود و صادرات بدون برنامه کنترل گردد، می‌توان بخشی از این افزایش قیمت را مهار کرد.
پیامدهای اجتماعی گرانی سبزیجات
گرانی خیار، کاهو و سایر صیفی‌جات صرفاً یک موضوع اقتصادی نیست؛ بلکه تأثیر مستقیم بر سلامت و سبک زندگی مردم دارد. کاهش مصرف میوه و سبزی می‌تواند به مشکلاتی همچون کمبود ویتامین‌ها، افزایش بیماری‌های گوارشی و تضعیف سیستم ایمنی منجر شود.
از سوی دیگر، حذف یا کاهش مصرف این مواد غذایی در سبد خانوار، به‌ویژه برای اقشار کم‌درآمد، می‌تواند شکاف طبقاتی در حوزه تغذیه را تشدید کند.
جمع‌بندی
افزایش قیمت خیار و کاهو، به‌عنوان دو محصول پرمصرف در سفره ایرانیان، زنگ خطری جدی است. عوامل مختلفی از صادرات و دلالی گرفته تا هزینه‌های تولید، در این گرانی نقش دارند. اما بیشترین فشار بر دوش مردم عادی است که ناچارند خرید خود را به چند عدد محدود کاهش دهند. برای بازگشت تعادل به بازار، چاره‌ای جز اصلاح نظام توزیع و کنترل صادرات وجود ندارد.
هیچ نظر! یکی از اولین.