مهریه ۱۴ سکه ای؛ زنان چه حقوقی دارند؟

مهریه در فرهنگ حقوقی ایران همواره یک سند حمایتی برای زنان در ازدواج بوده است. هدف اصلی آن تامین امنیت مالی زن در برابر نابرابریهای اقتصادی و اجتماعی بوده است. با این حال در سالهای اخیر، بحث کاهش سقف مهریه و تبدیل مهریه عندالمطالبه به عندالاستطاعه به یکی از موضوعات جنجالی مجلس و قوه قضاییه تبدیل شده است.

فشار مردان و طرح اصلاح

افزایش جمعیت زندانیان مهریه و فشار اقتصادی روی مردان، انگیزه اصلی مجلس برای تدوین این طرح بوده است. در قانون فعلی تا سقف ۱۱۰ سکه، عدم پرداخت مهریه ضمانت کیفری دارد و مردان ممکن است به زندان بروند. شرایط اقتصادی امروز و ناتوانی برخی مردان در پرداخت مهریه سنگین، باعث اعتراضات عمومی و فشار روی نمایندگان مجلس شده است.

این طرح قصد دارد سقف ضمانت اجرایی مهریه را کاهش دهد و مهریه‌های بیش از ۱۴ سکه را از ضمانت کیفری خارج کند. به عبارت دیگر، زنان برای دریافت مازاد مهریه باید از طریق دادخواست حقوقی اقدام کنند. اما پرسش اصلی این است که آیا زنان کم درآمد توان پیگیری حقوقی مهریه خود را دارند؟

محدودیتها و نگرانیهای زنان

مهریه به عنوان یکی از آخرین ابزارهای مالی زنان در ساختار حقوقی ایران عمل میکند. کاهش سقف مهریه یا تبدیل آن به عندالاستطاعه، بدون ارائه سازوکارهای حمایتی جایگزین، ممکن است امنیت اقتصادی زنان را تهدید کند. اثبات استطاعت مالی مرد در پرداخت مهریه نیز عملاً دشوار است و مرد میتواند اموال خود را پنهان یا به نام دیگران منتقل کند.

از سوی دیگر، زنان برای حفظ حداقل حقوق مالی خود ممکن است وارد چرخه طولانی دادگاه و هزینه های حقوقی شوند که فشار اقتصادی و روانی زیادی به آنها وارد میکند. این نگرانیها باعث شده برخی کارشناسان پیشنهاد کنند هرگونه اصلاح مهریه باید همزمان با سیاستهای حمایتی و بیمه ای زنان خانه دار اجرا شود.

پیامدهای اجتماعی کاهش مهریه

اگر مهریه محدود شود، فشار اقتصادی روی مردان کاهش میابد اما ممکن است برابری جنسیتی در خانواده به خطر بیفتد. زنان برای تامین امنیت خود در ازدواج، معمولا به مهریه متوسل میشوند و حذف یا محدودسازی آن ممکن است آنها را در موقعیتی آسیب پذیر قرار دهد.

علاوه بر این، کاهش سقف مهریه و محدودسازی ضمانت اجرایی، ممکن است خانواده ها را به سمت نابرابری و تنش سوق دهد و عدالت اقتصادی را در خانواده کاهش دهد. کارشناسان معتقدند اصلاح قانون باید به گونه ای باشد که نه تنها مردان از فشار نجات یابند بلکه زنان نیز از امنیت اقتصادی برخوردار شوند.

راهکارهای پیشنهادی

کارشناسان حقوقی و اجتماعی بر این باورند که اصلاح قانون مهریه باید با سازوکارهای حمایتی همراه باشد. از جمله پیشنهادها عبارتند از:

• ایجاد بیمه خانوادگی و حمایتی برای زنان خانه دار

• تقسیم عادلانه دارایی ها در زمان طلاق

• تضمین حقوق مالی زنان از طریق سازوکارهای شفاف

• پیش بینی اعسار و اثبات استطاعت مالی مرد برای پرداخت مهریه

با این راهکارها، کاهش سقف مهریه نه به معنای حذف حقوق زنان، بلکه بهبود عدالت در خانواده و جامعه امکان پذیر خواهد بود.

جمع بندی کوتاه

طرح کاهش سقف مهریه از ۱۱۰ به ۱۴ سکه، تلاش مجلس برای کاهش جمعیت زندانیان مردان است اما بدون سازوکارهای حمایتی، امنیت اقتصادی زنان به خطر میافتد. اصلاح مهریه باید همزمان با عدالت جنسیتی و حمایت مالی زنان اجرا شود تا خانواده و جامعه متوازن بمانند./خبرآنلاین