نفت ایران جایگزین ونزوئلا در چین می‌شود؟

تحولات اخیر در بازار جهانی انرژی، بار دیگر نگاه ها را به سمت نقش ایران در تامین نفت چین معطوف کرده است. معامله گران و تحلیلگران بازار نفت معتقدند که پالایشگاه های مستقل چینی که با نام تی پات شناخته می شوند، در ماه های آینده به سمت خرید نفت خام سنگین از منابعی همچون ایران و روسیه حرکت خواهند کرد. این تغییر مسیر در پی توقف محموله های نفت ونزوئلا به چین و محدودیت های جدید ایجاد شده در عرضه این کشور رخ داده است.

بر اساس گزارش ها، پس از اقدام آمریکا علیه نیکلاس مادورو، رئیس جمهور ونزوئلا، و اعلام توافقی میان واشنگتن و کاراکاس، صادرات بخشی از نفت ونزوئلا به مقصد آمریکا در دستور کار قرار گرفته است. دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا، اعلام کرده که دو کشور توافق کرده اند تا سقف دو میلیارد دلار نفت خام ونزوئلا به ایالات متحده صادر شود. این تصمیم، عملا بخشی از نفت ونزوئلا را از بازار آسیا و به ویژه چین خارج می کند.

تحلیلگران بازار انرژی بر این باورند که این تحول، عرضه نفت ارزان ونزوئلا به چین را کاهش داده و پالایشگاه های مستقل این کشور را با چالش تامین خوراک مواجه می کند. چین به عنوان بزرگ ترین واردکننده نفت خام جهان، در سال های اخیر از منابع متنوعی از جمله روسیه، ایران و ونزوئلا نفت وارد کرده و هرگونه تغییر در این زنجیره، تاثیر مستقیمی بر تصمیم های خرید این کشور خواهد داشت.

عرضه فراوان روسیه و ایران

در همین راستا، جون گو، تحلیلگر شرکت اسپارتا کامودیتیز، معتقد است که بیشترین فشار ناشی از تحولات ونزوئلا متوجه پالایشگاه های مستقل چین خواهد بود. به گفته او، این پالایشگاه ها ممکن است دسترسی خود به بشکه های نفت سنگین تخفیف دار ونزوئلا را از دست بدهند، اما در عین حال، وفور عرضه نفت روسیه و ایران باعث می شود که این کمبود تا حد زیادی جبران شود.

وی تاکید می کند که با توجه به شرایط اقتصادی، خرید بشکه های بدون تحریم برای تی پات ها چندان منطقی نیست و این پالایشگاه ها ترجیح می دهند همچنان از نفت تخفیف دار ایران و روسیه استفاده کنند. نفت ایران به دلیل قیمت مناسب و سازگاری با واحدهای پالایشی چین، یکی از گزینه های اصلی جایگزین به شمار می رود.

بر اساس داده های شرکت کپلر، چین در سال میلادی گذشته به طور میانگین روزانه ۳۸۹ هزار بشکه نفت ونزوئلا وارد کرده است که حدود چهار درصد از کل واردات دریایی نفت این کشور را تشکیل می دهد. توقف این حجم از واردات، فضای قابل توجهی برای ورود منابع جایگزین ایجاد کرده است.

گزارش های رویترز نشان می دهد که ده ها نفتکش تحریم شده که در ماه دسامبر بارگیری شده بودند، در اوایل ژانویه با حدود ۱۲ میلیون بشکه نفت خام و سوخت، آب های ونزوئلا را ترک کردند. با این حال، داده های کشتیرانی حاکی از آن است که بارگیری نفت به مقصد آسیا در بنادر اصلی ونزوئلا از ابتدای ژانویه متوقف شده است.

تغییر قیمت ها و تخفیف ها در بازار نفت

یکی از معامله گران بازار نفت اعلام کرده که با محدود شدن عرضه، فروشندگان نفت مری ونزوئلا برای تحویل فوری، محموله ها را با تخفیف حدود ۱۰ دلار در هر بشکه نسبت به نفت برنت ICE ارائه داده اند؛ در حالی که این تخفیف در ماه گذشته حدود ۱۵ دلار بود. با این وجود، این معاملات فعلا به حالت تعلیق درآمده و بازار در وضعیت انتظار قرار دارد.

معامله گر دیگری نیز گفته است که پیشنهادهای منفی برای نفت ونزوئلا به حدود ۱۱ دلار در هر بشکه رسیده، اما همچنان خریداری برای این محموله ها پیدا نشده است. این شرایط باعث شده توجه خریداران بیش از پیش به نفت ایران معطوف شود که با تخفیف های قابل رقابت در بازار عرضه می شود.

ذخیره سازی شناور و نقش ایران

شو مویو، تحلیلگر ارشد شرکت کپلر، می گوید نفت ونزوئلا ذخیره شده روی کشتی ها در آسیا می تواند نیاز چین را برای حدود ۷۵ روز پوشش دهد. همین موضوع باعث می شود که تی پات ها عجله ای برای یافتن جایگزین فوری نداشته باشند. با این حال، انتظار می رود از ماه های مارس و آوریل، این پالایشگاه ها به صورت جدی تر به سمت نفت روسیه و ایران حرکت کنند.

وی اضافه می کند که چین همچنین می تواند از منابع غیرتحریمی مانند کانادا، برزیل، عراق و کلمبیا نیز استفاده کند، اما نفت سنگین ایران با تخفیف حدود ۱۰ دلار در هر بشکه نسبت به نفت برنت، همچنان ارزان ترین و در دسترس ترین گزینه برای پالایشگاه های مستقل چین محسوب می شود.

برخی منابع تجاری نیز اعلام کرده اند که خریداران هنوز به طور گسترده فرآیند جایگزینی را آغاز نکرده اند، زیرا موجودی فعلی پاسخگوی نیاز کوتاه مدت است. با این حال، در صورت تداوم محدودیت ها، نقش ایران در تامین نفت چین پررنگ تر خواهد شد.

رقابت سایر تامین کنندگان

در کنار ایران و روسیه، برخی معامله گران اشاره کرده اند که پالایشگاه های چینی ممکن است خرید گریدهای خاورمیانه مانند نفت بصره عراق را نیز مد نظر قرار دهند. همچنین تخفیف نفت خام کانادا در هفته جاری بیش از دو دلار افزایش یافته و به چهار تا پنج دلار در هر بشکه نسبت به نفت برنت ICE برای تحویل در ماه آوریل به چین رسیده است.

این کاهش قیمت نفت کانادا به دلیل پیش بینی کاهش تقاضای آمریکا رخ داده، اما همچنان از نظر اقتصادی به اندازه نفت ایران برای تی پات ها جذاب نیست. به همین دلیل، بسیاری از تحلیلگران معتقدند که ایران یکی از برندگان اصلی این تغییر معادلات در بازار نفت خواهد بود.

جمع بندی کوتاه

توقف صادرات نفت ونزوئلا به چین، فرصت تازه ای برای ایران در بازار نفت این کشور ایجاد کرده است. با توجه به تخفیف مناسب، وفور عرضه و سازگاری نفت ایران با پالایشگاه های مستقل چین، انتظار می رود در ماه های آینده تقاضا برای نفت ایران افزایش یابد و جای خالی ونزوئلا تا حد زیادی پر شود.

منبع: ایسنا