هانتا ویروس و سایه ترس جهانی / آیا پاندمی جدید در راه است؟

همزمان، کاربران شبکه‌های اجتماعی به توییتی قدیمی از سال ۲۰۲۲ اشاره می‌کنند که ظاهراً وقوع شیوعی از این ویروس در سال ۲۰۲۶ را پیش‌بینی کرده بود. همین موضوع باعث شکل‌گیری موجی از نگرانی و گمانه‌زنی شده است. با این حال، سازمان جهانی بهداشت تأکید کرده که فعلاً شواهدی از یک همه‌گیری گسترده وجود ندارد و خطر برای عموم مردم پایین ارزیابی می‌شود.

نام این ویروس از رود «هانتان» در کره گرفته شده؛ جایی که در دهه ۱۹۵۰ و در جریان جنگ کره، هزاران سرباز به بیماری تب‌دار شدیدی مبتلا شدند و بعدها مشخص شد عامل آن نوعی ویروس منتقل‌شونده از جوندگان بوده است.

هانتاویروس برخلاف کرونا یا آنفلوآنزا، معمولاً از انسان به انسان منتقل نمی‌شود. رایج‌ترین راه انتقال، استنشاق ذرات آلوده موجود در ادرار، مدفوع یا بزاق جوندگان است.

هنگام تمیز کردن انبارها، زیرزمین‌ها، کلبه‌ها یا مکان‌های متروکه، اگر فضولات خشک‌شده موش در هوا پخش شود، احتمال ورود ویروس به دستگاه تنفسی وجود دارد. گازگرفتگی جوندگان نیز می‌تواند عامل انتقال باشد، هرچند کمتر رخ می‌دهد.

البته یک گونه خاص به نام «آندس ویروس» که در آمریکای جنوبی دیده می‌شود، در موارد محدودی قابلیت انتقال انسان به انسان را داشته است؛ موضوعی که باعث شده شیوع اخیر، توجه جهانی را جلب کند.

علائم بیماری معمولاً یک تا هشت هفته پس از تماس با ویروس ظاهر می‌شود. مرحله اولیه اغلب شبیه آنفلوآنزا است و شامل تب، بدن‌درد، خستگی، سردرد، لرز، تهوع و دل‌درد می‌شود. بعضی بیماران نیز دچار اسهال یا استفراغ می‌شوند.

آیا هانتاویروس مرگبار است؟/ درمان و راه‎‌های پیشگیری

هانتاویروس از بیماری‌های نادر اما بسیار خطرناک به شمار می‌رود. طبق داده‌های مراکز کنترل بیماری آمریکا، نرخ مرگ در نوع ریوی بیماری حدود ۳۸ تا ۴۰ درصد است؛ یعنی تقریباً از هر سه بیمار شدید، یک نفر ممکن است جان خود را از دست بدهد. به همین دلیل این بیماری در دسته عفونت‌های بسیار جدی قرار می‌گیرد. با این حال، خوشبختانه انتقال آن دشوارتر از ویروس‌های تنفسی رایج است و معمولاً به تماس مستقیم با جوندگان آلوده نیاز دارد.

در حال حاضر درمان اختصاصی یا واکسن عمومی مؤثری برای هانتاویروس وجود ندارد. درمان بیشتر حمایتی است؛ یعنی بیمار باید سریع بستری شود، اکسیژن دریافت کند و در موارد شدید تحت مراقبت ویژه قرار گیرد. پزشکان می‌گویند تشخیص زودهنگام می‌تواند شانس زنده ماندن را افزایش دهد.

پیشگیری، مهم‌ترین سلاح در برابر هانتاویروس است. کارشناسان توصیه می‌کنند هنگام تمیز کردن فضاهای آلوده به موش، هرگز گردوخاک ایجاد نشود؛ باید ابتدا محیط با مواد ضدعفونی‌کننده مرطوب شود و سپس با دستکش و ماسک تمیزکاری انجام گیرد.

افرادی که در محیط‌های روستایی، جنگلی یا آلوده به جوندگان کار یا زندگی می‌کنند، بیشتر در معرض خطر قرار دارند. کشاورزان، طبیعت‌گردها، کمپینگ‌روها، کارکنان انبارها و کسانی که خانه‌های متروکه یا بسته را تمیز می‌کنند، از جمله گروه‌های پرریسک محسوب می‌شوند.

چرا اکنون دوباره نام هانتاویروس بر سر زبان‌ها افتاده؟/ ماجرای پیش‌بینی جنجالی ۲۰۲۲

ماجرا به کشتی گردشگری «MV Hondius» بازمی‌گردد؛ یک کشتی کروز اکتشافی که از آرژانتین به سمت جنوبگان و سپس اقیانوس اطلس حرکت کرده بود. طبق اعلام سازمان جهانی بهداشت، تا ۷ مه ۲۰۲۶ دست‌کم هشت مورد ابتلا یا مورد مشکوک در ارتباط با این کشتی ثبت شده که پنج مورد آن تأیید آزمایشگاهی شده است. سه نفر نیز جان خود را از دست داده‌اند.

همزمان، برخی کاربران فضای مجازی با اشاره به توییتی از سال ۲۰۲۲ مدعی شده‌اند وقوع این شیوع «پیش‌بینی» شده بود. اما تاکنون هیچ مدرک علمی یا امنیتی معتبری مبنی بر طراحی یا برنامه‌ریزی قبلی این رخداد ارائه نشده و بسیاری از ادعاهای مطرح‌شده در شبکه‌های اجتماعی در حد گمانه‌زنی باقی مانده‌اند. حتی سازمان جهانی بهداشت و CDC نیز تأکید دارند که منشأ اصلی بیماری همچنان تماس با جوندگان آلوده است و شواهد موجود از یک رخداد محدود حکایت دارد، نه یک همه‌گیری جهانی.

متخصصان می‌گویند اگرچه هانتاویروس بیماری خطرناک و بالقوه مرگباری است، اما احتمال تبدیل شدن آن به پاندمی‌ای شبیه کووید-۱۹ پایین‌تر است. انتقال دشوار، نیاز به تماس نزدیک با جوندگان آلوده و محدود بودن گونه‌های قابل انتقال انسانی، از جمله عواملی است که خطر شیوع گسترده را کاهش می‌دهد.

اخبار لحظه ای را در شبکه های اجتماعی خبر محور بخوانید. 

بله | ایتا | روبیکا | سروش پلاس | تلگرام | اینستاگرام | آپارات