اگر در سال ۹۴ دلار می‌خریدید، امروز دارایی شما چقدر بود؟ + نمودار

روند ده‌ساله تغییر ارزش پول ملی ایران نشان می‌دهد که یک میلیون تومان در مهرماه ۱۳۹۴ با حدود ۲۸۹ دلار برابری می‌کرد؛ چرا که در آن زمان نرخ دلار در بازار آزاد حدود ۳۴۵۰ تومان بود.

اما حالا و در مهرماه ۱۴۰۴، با رسیدن دلار به ۱۰۷ هزار تومان، همان یک میلیون تومان تنها معادل ۹.۳ دلار است. به زبان ساده‌تر، قدرت خرید دلاری یک میلیون تومان در ده سال گذشته بیش از ۳۰ برابر کاهش یافته است./خبرآنلاین

سقوط ارزش ریال در ده سال؛ از ۳۴۵۰ تا ۱۰۷ هزار تومان

بررسی آمارهای رسمی بانک مرکزی و بازار آزاد نشان می‌دهد که از سال ۱۳۹۴ تا ۱۴۰۴، نرخ دلار بیش از ۳۰ برابر رشد کرده است. در حالی که در پاییز ۹۴، هر دلار حدود ۳۴۵۰ تومان معامله می‌شد، امروز قیمت آن در محدوده ۱۰۷ هزار تومان قرار دارد.

این افزایش سرسام‌آور قیمت ارز، به معنای کاهش شدید قدرت خرید مردم است. به عنوان مثال، اگر کسی در سال ۱۳۹۴ تنها یک میلیون تومان پس‌انداز کرده بود، ارزش واقعی آن پس‌انداز در بازار ارز امروز به اندازه ۳۱ میلیون تومان کاهش یافته است.

کارشناسان اقتصادی این روند را نتیجه ترکیبی از تورم ساختاری، رشد نقدینگی، تحریم‌های اقتصادی و کاهش تولید داخلی می‌دانند.

مقایسه سود سرمایه‌گذاری در بازار ارز

اگر فردی در سال ۱۳۹۴، یک میلیون تومان خود را صرف خرید دلار می‌کرد، با توجه به نرخ آن زمان (۳۴۵۰ تومان)، حدود ۲۸۹ دلار دریافت می‌کرد.

اکنون با نرخ فعلی دلار (۱۰۷ هزار تومان)، همان ۲۸۹ دلار ارزشی نزدیک به ۳۱ میلیون تومان دارد. به این ترتیب، سرمایه‌گذاری یک میلیون تومانی در بازار ارز طی ده سال گذشته بیش از ۳۰۰۰ درصد سودآوری داشته است.

در مقابل، اگر همان فرد مبلغ خود را در بانک سپرده‌گذاری می‌کرد، با احتساب میانگین سود سالانه ۱۸ درصد، مبلغ سپرده او امروز حدود ۵ میلیون و ۲۰۰ هزار تومان می‌بود.

این مقایسه نشان می‌دهد که بازار ارز در دهه گذشته، اگرچه پرریسک و نوسانی بوده، اما در عمل بیشترین بازدهی اسمی را در میان بازارهای مالی کشور داشته است.

چرا ارزش ریال کاهش یافت؟

اقتصاددانان چند عامل کلیدی را در کاهش مداوم ارزش پول ملی مؤثر می‌دانند:

1. افزایش نقدینگی: حجم نقدینگی کشور از حدود ۹۰۰ هزار میلیارد تومان در سال ۹۴ به بیش از ۱۳ هزار هزار میلیارد تومان در سال ۱۴۰۴ رسیده است.

2. کاهش درآمد ارزی: محدودیت‌های صادرات نفتی و بانکی باعث کاهش ورود ارز به کشور شد.

3. تورم مزمن: میانگین تورم سالانه کشور در دهه گذشته بیش از ۴۰ درصد بوده است.

4. نااطمینانی سیاسی و تحریم‌ها که موجب افزایش تقاضا برای دارایی‌های امن مانند دلار و طلا شده است.

کارشناسان هشدار می‌دهند در صورت ادامه این روند، فاصله میان درآمد و هزینه خانوارها بیشتر شده و فشار اقتصادی بر طبقات متوسط و پایین افزایش خواهد یافت.

نمودار ده‌ساله ارزش پول

اینفوگرافی منتشر شده توسط خبرآنلاین نشان می‌دهد که کاهش ارزش پول ملی روندی تقریباً پیوسته داشته و در سه مقطع زمانی سرعت گرفته است:

• سال ۱۳۹۷: آغاز جهش ارزی همزمان با خروج آمریکا از برجام

• سال ۱۴۰۰: بازگشت تورم سنگین و کاهش ارزش ریال پس از کرونا

• سال ۱۴۰۳ تا ۱۴۰۴: تثبیت نرخ دلار بالای ۱۰۰ هزار تومان

به گفته تحلیلگران، در صورت تداوم سیاست‌های فعلی ارزی و مالی، چشم‌انداز بهبود سریع ارزش ریال چندان محتمل نیست.

نظر کارشناسان

دکتر علی قنبری، استاد اقتصاد دانشگاه علامه طباطبایی، در گفتگو با خبرآنلاین گفته است:

کاهش مداوم ارزش پول ملی نشانه ضعف تولید، وابستگی بودجه به نفت و بی‌ثباتی سیاست‌های اقتصادی است.
تا زمانی که تورم تک‌رقمی و رشد اقتصادی پایدار محقق نشود، نمی‌توان انتظار بازگشت قدرت خرید ریال را داشت.

او تاکید کرده:

اگر در سال ۱۳۹۴ کسی دارایی خود را به دلار تبدیل می‌کرد، امروز چند ده برابر سود کرده بود؛ اما این سود به معنای ثروت ملی نیست، بلکه حاصل تضعیف ارزش پول داخلی است.

جمع‌بندی

ده سال گذشته برای ریال، دهه‌ای سخت و پر از کاهش ارزش بوده است.
یک میلیون تومان سال ۱۳۹۴، که زمانی معادل ۲۸۹ دلار بود، امروز تنها ۹ دلار می‌ارزد.

📉 قدرت خرید مردم کاهش یافته، اما دارایی‌های دلاری چندین برابر شده‌اند.
کارشناسان می‌گویند تنها راه احیای ارزش پول ملی، کنترل تورم، افزایش تولید و اصلاح ساختار بودجه است.

به زبان ساده‌تر:
🔸 اگر ده سال پیش دلار خریده بودید، حالا ۳۱ برابر سود کرده‌اید.
🔸 اما اگر پولتان را نگه داشته‌اید، ارزش واقعی آن تقریباً از بین رفته است.