خبر فوری: قیمت حبوبات پایین آمد (۲۶ مهر ۱۴۰۴)

ایران با استفاده از بنادر اصلی مانند امام خمینی، شهید رجایی، چابهار و بندر انزلی حجم قابل‌توجهی از کالاهای اساسی را وارد کشور می‌کند. پس از ورود کالاها، از طریق سیستم حمل‌ونقل ترکیبی شامل دریایی، ریلی و جاده‌ای به مراکز مصرف داخلی و حتی کشورهای همسایه منتقل می‌شوند.

این فرآیند نه تنها امنیت غذایی کشور را تضمین می‌کند، بلکه با افزایش ظرفیت ترانزیتی ایران، درآمد ارزی و اشتغال‌زایی مستقیم و غیرمستقیم نیز به‌دنبال دارد. از منظر ژئو‌اقتصادی، ایران می‌تواند دروازه اصلی ورود کالاهای اساسی به کشورهای محصور در خشکی مانند افغانستان، ترکمنستان، ازبکستان و ارمنستان شود.

توسعه کریدورهای ترانزیتی و مزایای آن

اجرای کریدورهای بین‌المللی «شمال–جنوب» و «شرق–غرب» امکان عبور کالاهای اساسی از مسیر کوتاه‌تر، ارزان‌تر و امن‌تر را فراهم می‌کند. این مسیرها در شرایط ناپایداری مسیرهای ترانزیتی جهانی اهمیت بالایی دارند و می‌توانند ایران را به مرکز لجستیک منطقه تبدیل کنند.

افزون بر این، توسعه زیرساخت‌های بنادر و خطوط ریلی کشور باعث کاهش هزینه و زمان حمل کالاهای اساسی شده است. به‌عنوان نمونه، اتصال ریلی بندر امام خمینی به شبکه سراسری و راه‌اندازی ترمینال‌های غلات ظرفیت تخلیه و حمل محموله‌های حجیم را افزایش داده است.

بخشنامه جدید گمرک ایران

علی‌اکبر شامانی، معاون امور گمرکی گمرک ایران، بخشنامه سهمیه واردات حبوبات و گندم از اتحادیه اوراسیا را به گمرکات اجرایی ابلاغ کرد.

طبق این بخشنامه:

• شرکت‌های مجاز می‌توانند تا سقف مشخص نسبت به واردات حبوبات و گندم اقدام کنند.

• گندم: سقف واردات ۳ میلیون تن (۲.۲۵ میلیون تن از روسیه، ۵۰ هزار تن از بلاروس و ۷۰۰ هزار تن از قزاقستان).

• حبوبات شامل لپه، نخود، لوبیا سفید و دیگر اقلام رسمی است.

• در صورت رعایت سقف سهمیه، حقوق گمرکی و سود بازرگانی صفر درصد محاسبه می‌شود؛ در غیر این صورت تعرفه رایج اعمال می‌شود.

اثرات کوتاه‌مدت بر بازار داخلی

حذف هزینه‌های گمرکی و مالیاتی باعث کاهش هزینه تمام‌شده کالاها برای واردکنندگان می‌شود. در نتیجه، قیمت عمده‌فروشی و خرده‌فروشی حبوبات و غلات در بازار داخلی کاهش یا تثبیت می‌شود.

همچنین، ورود محموله‌های جدید از کشورهای اوراسیا رقابت میان واردکنندگان را افزایش می‌دهد و نقش دلالان و واسطه‌ها را کاهش می‌دهد. این اقدام می‌تواند در کوتاه‌مدت موج‌های تورمی جدید در بازار غذا را مهار کند.

شرایط بلندمدت و الزامات اجرایی

با این حال، تأثیر این سیاست در بلندمدت وابسته به پایداری شرایط حمل‌ونقل و نرخ ارز است. هرگونه اختلال در مسیرهای بنادر شمالی و جنوبی یا تأخیر در تخصیص ارز می‌تواند اثر کاهشی تعرفه صفر را خنثی کند.

بنابراین، استمرار سیاست تعرفه صفر و مدیریت هوشمند جریان واردات برای حفظ ثبات قیمت‌ها ضروری است.

نتیجه‌گیری

ابلاغ بخشنامه جدید گمرک ایران، گامی مؤثر در جهت کنترل قیمت کالاهای اساسی و تقویت امنیت غذایی کشور محسوب می‌شود. ایران با توسعه زیرساخت‌های لجستیکی و بهره‌گیری از موقعیت ژئو‌اقتصادی خود، می‌تواند به شریان حیاتی ترانزیت کالاهای اساسی منطقه تبدیل شود و فشار تورمی بر دهک‌های پایین جامعه را کاهش دهد.