طلای سفید در ایران ثروت ساز شد / دوران طلایی کشاورزان از راه رسید؟
احیای زراعت پنبه در گلستان پس از سالها افت تولید، وارد مرحله تازهای شده است. حذف ارز ترجیحی واردات وش پنبه، توسعه کشت قراردادی، ورود بخش خصوصی، معرفی ارقام جدید، حرکت به سمت مکانیزاسیون و اختصاص اعتبار دولتی، مجموعه اقداماتی است که امید به بازگشت «طلای سفید» را افزایش داده است. کارشناسان معتقدند در صورت تداوم این برنامهها و تکمیل زنجیره ارزش، پنبه میتواند بار دیگر به یکی از محصولات راهبردی کشاورزی گلستان و تأمینکننده مهم مواد اولیه صنعت نساجی کشور تبدیل شود. در این گزارش، مهمترین برنامهها، چالشها و چشمانداز احیای پنبه در گلستان بررسی شده است.
نسخه جدید برای ثروتمند شدن پنبهکاران
به گزارش خبر محور به نقل از ایرنا؛ پنبه که روزگاری شناسنامه کشاورزی گلستان و پیشران صنعت نساجی ایران بود، پس از سالها افول، اکنون بار دیگر در کانون توجه سیاستگذاران، پژوهشگران و سرمایهگذاران قرار گرفته و حذف ارز ترجیحی واردات وش پنبه، ورود بخش خصوصی به عرصه تولید، توسعه کشت قراردادی، معرفی ارقام جدید، حرکت به سمت مکانیزاسیون و اختصاص اعتبار دولتی، امیدها را برای احیای «طلای سفید» در استانی که زمانی حدود ۱۸۰ هزار هکتار از اراضی آن زیر کشت پنبه بود، افزایش داده است.
موضوع احیای زراعت پنبه در گلستان با حضور قربان قربانی نصرآبادی رییس موسسه تحقیقات پنبه کشور، علی موسیخانی رییس اداره پنبه و دانههای روغنی سازمان جهاد کشاورزی گلستان و محمدرضا عباسی مشاور مدیرعامل نخستین مرکز تخصصی زراعت پنبه استان در میزگردی تخصصی بررسی شد که در آن، بر ضرورت همافزایی دولت، مراکز تحقیقاتی و بخش خصوصی برای بازگرداندن جایگاه این محصول راهبردی تاکید گردید.
رییس موسسه تحقیقات پنبه کشور با تاکید بر اینکه پنبه تنها یک محصول کشاورزی نیست، بلکه صنعتی راهبردی با ارزش افزوده حدود هزار و ۱۰۰ درصد است، گفت: احیای این محصول میتواند علاوه بر ایجاد اشتغال، زمینه توسعه صنایع پاییندستی و افزایش درآمد کشاورزان را فراهم کند.
قربان قربانی نصرآبادی افزود: موسسه تحقیقات پنبه کشور طی سالهای اخیر با تمرکز بر اصلاح ارقام، موفق به معرفی ۱۵ رقم تجاری شده که علاوه بر زودرسی، نیاز آبی کمتری داشته و با شرایط اقلیمی مناطق مختلف از جمله گلستان سازگار هستند.
وی ادامه داد: استفاده از این ارقام ضمن کاهش هزینههای تولید و کوتاه شدن دوره رشد، امکان تامین مواد اولیه صنایع نساجی را نیز با کیفیت مطلوب فراهم میکند.
این عضو هیات علمی موسسه تحقیقات پنبه کشور با اشاره به اهداف برنامه هفتم توسعه اظهار کرد: افزایش بهرهوری مهمترین راهبرد بخش کشاورزی است و در حوزه پنبه نیز میانگین تولید الیاف از حدود ۵۵۰ کیلوگرم به ۹۲۰ کیلوگرم و تولید وش پنبه از حدود هزار و ۹۰۰ کیلوگرم به بیش از سه هزار و ۲۰۰ کیلوگرم در هکتار افزایش یافته است.
قربانی نصرآبادی با بیان اینکه مهمترین چالش این بخش، فاصله قابل توجه عملکرد کشاورزان معمولی و بهرهبرداران پیشرو است، گفت: برخی کشاورزان پیشرو تا هفت هزار و ۵۰۰ کیلوگرم وش پنبه در هکتار تولید میکنند، اما میانگین تولید بسیاری از مزارع فاصله قابل توجهی با این رقم دارد.
وی تاکید کرد: هدف اصلی در احیای پنبه، افزایش سطح زیرکشت نیست، بلکه تکمیل زنجیره ارزش از تولید تا مصرف، استفاده از فناوریهای نوین، مدیریت بهینه منابع آب، توسعه بذرهای استاندارد، بهرهگیری از ظرفیت شرکتهای دانشبنیان و گسترش روشهای نوین آبیاری است.
مشاور مدیرعامل نخستین مرکز تخصصی زراعت پنبه گلستان نیز با اشاره به کاهش صرفه اقتصادی این محصول در سه دهه گذشته گفت: پرداخت ارز ترجیحی برای واردات وش پنبه موجب شد تولید داخلی قدرت رقابت خود را از دست بدهد و بسیاری از زیرساختها، نیروهای متخصص و سرمایهگذاریها از این بخش خارج شوند.
محمدرضا عباسی افزود: حذف ارز ترجیحی، فرصت تازهای برای بازگشت پنبه به چرخه تولید ایجاد کرده و اکنون زمان آن رسیده است که با تکیه بر توان بخش خصوصی، این صنعت دوباره احیا شود.
وی راهاندازی نخستین مرکز تخصصی زراعت پنبه در گلستان را گامی مهم در این مسیر دانست و اظهار کرد: این مرکز با بهرهگیری از نیروهای متخصص و انتقال دانش فنی به کشاورزان، تلاش میکند مدیریت علمی مزرعه را جایگزین روشهای سنتی کند.
عباسی با اشاره به اجرای هزار هکتار کشت قراردادی پنبه در گلستان توسط بخش خصوصی گفت: در این طرح، موسسه تحقیقات پنبه و جهاد کشاورزی وظیفه تامین نهادههای استاندارد و انتقال یافتههای علمی را بر عهده دارند و کارشناسان بخش خصوصی نیز به صورت مستمر در کنار کشاورزان حضور خواهند داشت.
وی افزود: مدیریت صحیح مزرعه و کنترل علمی آفات میتواند ضمن کاهش مصرف سموم تا ۶۰ درصد، عملکرد و کیفیت محصول را نیز به طور قابل توجهی افزایش دهد.
رییس اداره پنبه و دانههای روغنی سازمان جهاد کشاورزی گلستان نیز با اشاره به سیاستهای حمایتی دولت گفت: کاهش سطح زیرکشت پنبه در سالهای گذشته، بیش از هر چیز ناشی از کاهش صرفه اقتصادی و رقابت این محصول با سایر کشتها بود، اما اکنون دولت برنامه ویژهای برای بازگشت این محصول راهبردی تدوین کرده است.
علی موسیخانی از برنامه کشت ۲۲ هزار و ۵۰۰ هکتار پنبه در گلستان خبر داد و افزود: تامین بذر، نهادههای مورد نیاز، آموزش بهرهبرداران، توسعه روشهای نوین آبیاری و استفاده از ظرفیت بخش خصوصی از مهمترین برنامههای اجرایی امسال است.
وی همچنین از اختصاص ۱۲۵ میلیارد ریال اعتبار برای احیای زراعت پنبه در گلستان خبر داد و گفت: این نخستین بار است که اعتبار مستقلی برای احیای پنبه در استان اختصاص مییابد که بخشی از این اعتبار برای اجرای کشت قراردادی و بخش دیگر برای توسعه مکانیزاسیون و آموزش هزینه خواهد شد.
موسیخانی، مکانیزاسیون را یکی از مهمترین نیازهای زراعت پنبه عنوان کرد و افزود: کاهش هزینههای تولید و رفع مشکل کمبود نیروی کار بدون توسعه ماشینآلات تخصصی امکانپذیر نیست.
وی پیشنهاد اختصاص یارانه برای خرید ماشینآلات برداشت و پرداخت تسهیلات کمبهره را از مهمترین راهکارهای توسعه این بخش دانست و گفت: حضور صنایع نساجی در تامین ماشینآلات و توسعه خرید قراردادی، علاوه بر کاهش هزینه تولید، امنیت اقتصادی بیشتری برای کشاورزان ایجاد خواهد کرد.
کارشناسان حاضر در این میزگرد معتقدند احیای پنبه در گلستان تنها به معنای افزایش تولید یک محصول کشاورزی نیست، بلکه بازسازی زنجیرهای از فعالیتهای اقتصادی شامل تولید بذر، کشت، برداشت، پنبهپاککنی، صنایع نساجی، بازرگانی و صادرات را در بر میگیرد که میتواند هزاران فرصت شغلی مستقیم و غیرمستقیم ایجاد کرده و از خروج ارز برای تامین مواد اولیه صنایع جلوگیری کند.
طلای سفید مهمترین پیشران اقتصاد کشاورزی
به باور کارشناسان، احیای «طلای سفید» در گلستان با همگرایی دولت، مراکز پژوهشی و بخش خصوصی، به برنامهای عملیاتی تبدیل شده است که اگر توسعه مکانیزاسیون، کشت قراردادی، حمایتهای هدفمند، تکمیل زنجیره ارزش و سرمایهگذاری بخش خصوصی با جدیت دنبال شود، پنبه میتواند بار دیگر به یکی از مهمترین پیشرانهای اقتصاد کشاورزی گلستان و تامینکننده مواد اولیه صنعت نساجی کشور تبدیل شود که نه تنها به افزایش درآمد کشاورزان و اشتغال پایدار میانجامد بلکه گامی موثر در مسیر خودکفایی و کاهش وابستگی به واردات خواهد بود.
بله | ایتا | روبیکا | سروش پلاس | تلگرام | اینستاگرام | آپارات
هیچ نظر! یکی از اولین.