به گزارش خبر محور؛ اگر تا چند سال پیش نام «جک فروت» تنها در کشورهای جنوب شرق آسیا شنیده می‌شد، امروز این میوه عجیب و غول‌پیکر در رستوران‌های اروپا و آمریکا، فروشگاه‌های مواد غذایی و حتی بازار ایران نیز دیده می‌شود. افزایش محبوبیت رژیم‌های گیاه‌خواری و وگان باعث شده جک فروت به یکی از شناخته‌شده‌ترین جایگزین‌های گوشت در جهان تبدیل شود.

۴ جولای به عنوان روز جهانی جک فروت (World Jackfruit Day) فرصتی است تا با این میوه شگفت‌انگیز، ارزش غذایی، کاربردهای غذایی و بازار آن بیشتر آشنا شویم.

جک فروت چیست؟

جک فروت (Jackfruit) با نام علمی Artocarpus heterophyllus از خانواده توت، انجیر و بردفروت است. خاستگاه اصلی آن جنوب هند محسوب می‌شود اما امروزه در کشورهای تایلند، مالزی، اندونزی، فیلیپین، سریلانکا، بنگلادش، ویتنام، برزیل و بخش‌هایی از آفریقا نیز به طور گسترده کشت می‌شود.

این میوه روی درختی همیشه سبز رشد می‌کند که ارتفاع آن به ۹ تا ۱۵ متر می‌رسد و در شرایط مناسب سالانه بیش از ۱۵۰ میوه تولید می‌کند.

آنچه جک فروت را مشهور کرده، اندازه فوق‌العاده بزرگ آن است. وزن هر میوه معمولاً بین ۵ تا ۲۰ کیلوگرم است اما نمونه‌هایی با وزن بیش از ۳۵ یا حتی ۴۵ کیلوگرم نیز ثبت شده‌اند؛ به همین دلیل جک فروت عنوان بزرگ‌ترین میوه درختی جهان را در اختیار دارد.

جک فروت چه مزه‌ای است؟

یکی از پرتکرارترین سؤال‌های کاربران اینترنت این است که جک فروت چه طعمی دارد؟

پاسخ به میزان رسیدگی میوه بستگی دارد.

جک فروت رسیده

وقتی کاملاً رسیده باشد:

• طعمی شیرین دارد.
• مزه آن ترکیبی از آناناس، انبه، موز، گلابی و کمی سیب توصیف می‌شود.
• بافتی نرم، آبدار و معطر پیدا می‌کند.

به همین دلیل در تهیه بستنی، اسموتی، دسر، شیرینی و آبمیوه استفاده می‌شود.

جک فروت نارس

اما جک فروت نارس تقریباً طعم خنثی دارد و پس از پخت، بافت آن به گوشت ریش‌ریش‌شده شباهت پیدا می‌کند.

همین ویژگی باعث شده امروزه در غذاهایی مانند:

• برگر گیاهی
• تاکو
• ساندویچ باربیکیو
• کاری
• خوراک‌های آسیایی

به عنوان جایگزین گوشت استفاده شود.

چرا جک فروت جایگزین گوشت شده است؟

جک فروت برخلاف بسیاری از میوه‌ها هنگام پخت، حالت الیافی و رشته‌ای پیدا می‌کند و به راحتی طعم ادویه‌ها و سس‌ها را جذب می‌کند.

البته یک نکته مهم وجود دارد.

اگرچه ظاهر و بافت آن شبیه گوشت می‌شود اما از نظر پروتئین قابل مقایسه با گوشت، مرغ یا حبوبات نیست.

بنابراین متخصصان تغذیه توصیه می‌کنند اگر از جک فروت به عنوان غذای اصلی استفاده می‌کنید، آن را همراه منابع پروتئینی مانند:

• لوبیا
• عدس
• نخود
• سویا
• توفو

مصرف کنید.

خواص جک فروت

محبوبیت این میوه فقط به دلیل ظاهر متفاوت آن نیست.

جک فروت منبع خوبی از فیبر، ویتامین‌ها، آنتی‌اکسیدان‌ها و مواد معدنی است.

دو فنجان جک فروت حدود ۳۱۰ کالری دارد و حاوی مقادیر قابل توجهی از:

• ویتامین C
• ویتامین A
• ویتامین‌های گروه B
• پتاسیم
• منیزیم
• منگنز
• مس
• فیبر غذایی

است.

مهم‌ترین خواص جک فروت عبارت‌اند از:

تقویت سیستم ایمنی

ویتامین C موجود در جک فروت به عملکرد بهتر سیستم ایمنی و کاهش آسیب رادیکال‌های آزاد کمک می‌کند.

بهبود عملکرد دستگاه گوارش

فیبر فراوان موجود در این میوه می‌تواند به بهبود هضم غذا، کاهش یبوست و سلامت روده کمک کند.

سلامت قلب

پتاسیم موجود در جک فروت در تنظیم فشار خون نقش دارد و می‌تواند خطر بیماری‌های قلبی و سکته را کاهش دهد.

سلامت پوست

ویتامین C و آنتی‌اکسیدان‌ها در تولید کلاژن و کاهش روند پیری پوست مؤثر هستند.

سلامت استخوان

وجود کلسیم، منیزیم و پتاسیم در کنار هم به حفظ تراکم استخوان کمک می‌کند.

سلامت چشم

بتاکاروتن، لوتئین و زآگزانتین موجود در این میوه برای سلامت بینایی مفید هستند.

تأمین انرژی

جک فروت منبع مناسبی از کربوهیدرات‌های پیچیده محسوب می‌شود و می‌تواند انرژی بدن را بدون افزایش شدید قند خون تأمین کند.

آیا جک فروت برای دیابت مناسب است؟

برخی مطالعات نشان داده‌اند شاخص گلیسمی جک فروت خام از برنج سفید یا برخی غلات پایین‌تر است و فیبر موجود در آن می‌تواند به کنترل قند خون کمک کند.

با این حال افراد مبتلا به دیابت باید مقدار مصرف را با پزشک یا متخصص تغذیه هماهنگ کنند؛ زیرا این میوه همچنان حاوی کربوهیدرات و قند طبیعی است.

نحوه خوردن جک فروت

بسیاری از افرادی که برای نخستین بار این میوه را می‌بینند، نمی‌دانند چگونه باید آن را مصرف کنند.

مراحل معمول به این صورت است:

1. میوه را از وسط برش دهید.
2. قسمت‌های زردرنگ گوشتی را جدا کنید.
3. هسته داخل هر بخش را خارج کنید.
4. گوشت میوه را به صورت خام یا پخته مصرف کنید.

هسته‌های جک فروت نیز خوراکی هستند.

پس از آب‌پز یا برشته شدن، طعمی شبیه شاه‌بلوط پیدا می‌کنند و در برخی کشورها به عنوان میان‌وعده مصرف می‌شوند.

درخت جک فروت

درخت جک فروت از گونه‌های گرمسیری است و برای رشد به:

• دمای بالا
• رطوبت مناسب
• نبود یخبندان

نیاز دارد.

این درخت در شرایط مناسب می‌تواند سالانه چند تن میوه تولید کند و به همین دلیل در برخی کشورها یکی از محصولات مهم کشاورزی محسوب می‌شود.

در ایران نیز امکان کاشت آن در برخی مناطق بسیار گرم و مرطوب جنوبی وجود دارد، هرچند هنوز کشت تجاری گسترده‌ای ندارد.

قیمت جک فروت در ایران

جک فروت هنوز جزو میوه‌های لوکس و وارداتی بازار ایران محسوب می‌شود و قیمت آن بسته به نوع محصول، اندازه میوه، وارداتی یا تولید داخل بودن و محل عرضه متفاوت است.

بررسی قیمت‌های فروش اینترنتی نشان می‌دهد.

این قیمت‌ها ممکن است با توجه به نوسانات بازار تغییر کنند.

خرید اینترنتی میوه جک فروت

امروزه جک فروت علاوه بر فروشگاه‌های تخصصی محصولات گرمسیری، در برخی فروشگاه‌های اینترنتی نیز عرضه می‌شود.

مصرف‌کنندگان می‌توانند به شکل‌های مختلف آن را تهیه کنند:

• میوه تازه
• کنسرو جک فروت
• جک فروت خشک
• فریزدرایر
• بذر
• نهال

برای خرید بهتر است به تازگی محصول، شرایط نگهداری، کشور تولیدکننده و تاریخ بسته‌بندی توجه شود.

جک فروت قرمز چیست؟

در سال‌های اخیر نام جک فروت قرمز نیز در فضای مجازی زیاد دیده می‌شود.

این رقم در واقع یکی از واریته‌های جک فروت است که گوشت آن به جای زرد، نارنجی متمایل به قرمز است.

ویژگی‌های آن:

• رنگ جذاب‌تر
• عطر بیشتر
• شیرینی بالاتر
• بازارپسندی بیشتر

است.

از نظر ارزش غذایی تفاوت چشمگیری با جک فروت زرد ندارد.

فرق جک فروت و دوریان چیست؟

بسیاری این دو میوه را با هم اشتباه می‌گیرند اما تفاوت‌های مهمی دارند.

در واقع اگرچه هر دو از میوه‌های معروف جنوب شرق آسیا هستند، اما از نظر طعم، بو، ظاهر و کاربرد تفاوت زیادی با یکدیگر دارند.

آیا جک فروت واقعاً یک «ابرغذا» است؟

در سال‌های اخیر برخی رسانه‌ها جک فروت را «معجزه طبیعت» یا «سوپرفود» معرفی کرده‌اند.

واقعیت این است که این میوه سرشار از فیبر، ویتامین C، پتاسیم و آنتی‌اکسیدان‌هاست و می‌تواند بخشی از یک رژیم غذایی سالم باشد. با این حال، شواهد علمی فعلی از ادعاهایی مانند درمان یا پیشگیری قطعی از سرطان یا جایگزینی کامل گوشت حمایت نمی‌کنند. بنابراین بهتر است جک فروت را به عنوان یک میوه مغذی و متنوع در کنار سایر منابع غذایی مصرف کرد، نه به عنوان درمان یا غذای کامل.

جمع‌بندی

جک فروت، بزرگ‌ترین میوه درختی جهان، از یک محصول بومی جنوب آسیا به غذایی جهانی تبدیل شده است. طعم شیرین در حالت رسیده، بافت گوشتی در حالت نارس، ارزش غذایی مناسب و کاربرد گسترده در آشپزی باعث شده این میوه در سال‌های اخیر توجه زیادی جلب کند. هرچند قیمت آن در ایران هنوز نسبتاً بالاست، اما عرضه میوه تازه، کنسروی، خشک، بذر و نهال نشان می‌دهد جک فروت به‌تدریج جای خود را در بازار و سفره ایرانیان نیز باز می‌کند. همزمان با روز جهانی جک فروت، شناخت دقیق‌تر این میوه می‌تواند به انتخاب آگاهانه‌تر آن در یک رژیم غذایی متنوع و متعادل کمک کند.

بله | ایتا | روبیکا | سروش پلاس | تلگرام | اینستاگرام | آپارات