بازار ملک و خبر مالیاتی؛ کدام زمین‌ها باید مالیات بدهند؟

نمایندگان مجلس شورای اسلامی در جلسه علنی امروز (شنبه ۲۵ بهمن‌ماه) و در جریان بررسی گزارش کمیسیون تلفیق درباره بخش منابع لایحه بودجه ۱۴۰۵ کل کشور، با پیشنهاد الحاقی به ردیف ۱ لایحه بودجه در خصوص منابع مالیاتی موافقت کردند.

بر اساس این مصوبه، زمین‌های دارای کاربری مسکونی که ارزش روز آن‌ها ـ بر مبنای آخرین ارزش معاملاتی موضوع ماده ۶۴ قانون مالیات‌های مستقیم ـ بیش از ۵۰۰ میلیارد ریال باشد، مشمول پرداخت مالیات خواهند شد.

همچنین زمین‌های فاقد اعیانی با کاربری اداری و تجاری که ارزش روز آن‌ها بر اساس آخرین ارزش معاملاتی موضوع ماده ۶۴، بیش از ۷۵۰ میلیارد ریال باشد نیز مشمول مالیات می‌شوند.

نرخ مالیات چقدر است؟

طبق متن مصوبه، نسبت به مازاد ارزش تعیین‌شده، مالیات به میزان دو در هزار اخذ خواهد شد. به بیان ساده‌تر:

• برای زمین‌های مسکونی، اگر ارزش ملک بیش از ۵۰۰ میلیارد ریال باشد، فقط مازاد بر این رقم مشمول مالیات ۲ در هزار می‌شود.

• برای زمین‌های اداری و تجاری فاقد اعیانی نیز اگر ارزش بیش از ۷۵۰ میلیارد ریال باشد، مازاد آن مشمول همین نرخ خواهد بود.

این مالیات مستند به بند (ه) تبصره ۱ قانون بودجه سال ۱۴۰۴ کل کشور تعیین شده و در بودجه ۱۴۰۵ نیز تداوم یافته است.

منظور از «فاقد اعیانی» چیست؟

زمین فاقد اعیانی به زمینی گفته می‌شود که در آن ساخت‌وساز یا بنای قابل بهره‌برداری وجود نداشته باشد. در واقع این مصوبه ناظر بر زمین‌های خالی با کاربری اداری و تجاری است که ارزش بالایی دارند اما بدون بهره‌برداری ساختمانی نگهداری می‌شوند.

هدف از این پایه مالیاتی چیست؟

کارشناسان اقتصادی معتقدند چنین پایه‌های مالیاتی با هدف موارد زیر طراحی می‌شود:

• افزایش درآمدهای پایدار دولت

• کاهش سوداگری در بازار زمین

• هدایت سرمایه‌ها به سمت تولید و ساخت‌وساز

• جلوگیری از احتکار زمین‌های با ارزش بالا

در سال‌های اخیر، یکی از چالش‌های بازار مسکن، نگهداری زمین‌های گران‌قیمت بدون ساخت‌وساز بوده که منجر به افزایش قیمت و کاهش عرضه شده است. اعمال مالیات بر دارایی‌های غیرمولد می‌تواند انگیزه بهره‌برداری یا عرضه آن‌ها به بازار را تقویت کند.

نحوه محاسبه ارزش زمین

مبنای تعیین ارزش این املاک، «آخرین ارزش معاملاتی موضوع ماده ۶۴ قانون مالیات‌های مستقیم» است که توسط کمیسیون‌های تقویم املاک تعیین و اعلام می‌شود. این ارزش با قیمت روز بازار تفاوت دارد و معمولاً مبنای محاسبات مالیاتی قرار می‌گیرد.

چه کسانی مشمول می‌شوند؟

این مصوبه عمدتاً مالکان زمین‌های با ارزش بسیار بالا را هدف قرار داده و شامل بخش گسترده‌ای از املاک عادی و متوسط شهری نمی‌شود. سقف‌های تعیین‌شده (۵۰۰ و ۷۵۰ میلیارد ریال) نشان می‌دهد که این مالیات بیشتر متوجه دارایی‌های بزرگ و لوکس است.

جمع‌بندی

بر اساس مصوبه جدید مجلس شورای اسلامی در بودجه ۱۴۰۵، زمین‌های مسکونی با ارزش بیش از ۵۰۰ میلیارد ریال و زمین‌های اداری و تجاری فاقد اعیانی بالای ۷۵۰ میلیارد ریال، نسبت به مازاد ارزش تعیین‌شده مشمول مالیات ۲ در هزار خواهند شد؛ اقدامی در راستای افزایش درآمدهای مالیاتی و کنترل سوداگری در بازار زمین.