هجوم مردم روسیه به خرید طلا؛ دلار دیگر امن نیست
به گزارش خبرمحور به نقل از اقتصاد نیوز، در پی جنگ اوکراین و تحریمهای گسترده غرب، روسیه شاهد یکی از بزرگترین تحولات اقتصادی خود در دهههای اخیر است. دسترسی محدود به ارزهای خارجی، تحریم بانکها و رکود در تجارت دلاری باعث شده مردم به سمت گزینهای بروند که قرنها نماد ثبات بوده است: طلا.
طبق گزارشهای تازه بلومبرگ، مردم روسیه در سال جاری به اندازه ذخایر طلای کشورهای اسپانیا یا اتریش، طلا در اختیار خواهند داشت. این یعنی طلا از یک کالای لوکس به ابزار حیاتی حفظ ارزش دارایی تبدیل شده است.
جهش 62 تنی خرید طلا در روسیه
بر اساس دادههای مؤسسه تحقیقاتی Al Banyan Tree Research مستقر در هنگکنگ، خرید خرد طلا در قالب سکه، شمش و جواهرات در روسیه طی سال 2025 به حدود 62.2 تن رسیده است.
این رقم معادل نزدیک به دو میلیون اونس تروا است و هرچند نسبت به سال قبل کمی کاهش نشان میدهد، اما مجموع خریدهای خانوارهای روس از زمان آغاز جنگ اوکراین تاکنون به حدود 282 تن طلا رسیده است.
علت اصلی این رشد، بیاعتمادی مردم به ارزهای خارجی و محدودیتهای بانکی است. بانکهای روسی طی دو سال اخیر تقریباً همه سپردههای دلاری و یورویی را حذف کردهاند. انتقال پول به خارج از کشور نیز با دشواری انجام میشود. در چنین شرایطی، طلا تنها گزینهای است که مردم به آن اعتماد دارند.
حذف مالیات و تولد بازار جدید طلا در روسیه
دولت روسیه در واکنش به تحریمها و رکود در صادرات طلا، سیاستهایی برای تقویت بازار داخلی اتخاذ کرده است. مهمترین اقدام، لغو مالیات بر ارزش افزوده (VAT) برای خرید طلای فیزیکی از سال 2022 بود. این تصمیم باعث شد خرید طلا برای مردم بهصرفهتر شود و تقاضای داخلی افزایش یابد.
همچنین، مسکو برای کاهش وابستگی به شاخص قیمتگذاری لندن (LBMA)، بازار فیزیکی جدیدی در بورس سنپترزبورگ ایجاد کرده است. در این بازار، معاملات شمش بهصورت مستقیم انجام میشود و هدف از آن، ساختن زیرساختی مستقل برای قیمتگذاری طلای روسی است.
هرچند هنوز حجم معاملات این بازار پایین است، اما به گفته کارشناسان، در صورت گسترش آن، روسیه میتواند یکی از مراکز تعیینکننده قیمت جهانی طلا در آینده باشد.
روسیه دومین تولیدکننده بزرگ طلا در جهان
روسیه با استخراج سالانه بیش از 300 تن طلا، دومین تولیدکننده بزرگ جهان پس از چین محسوب میشود. با این حال، از سال 2022 صادرات طلای روسیه به بازارهای غربی ممنوع شده است.
انجمن بازار شمش لندن (LBMA) اعلام کرد طلای تولیدشده در روسیه دیگر در فهرست مجاز معاملات بینالمللی قرار ندارد.
این تصمیم باعث شد تولیدکنندگان طلا در روسیه برای فروش محصولات خود به داخل کشور متکی شوند. در غیاب تقاضای جهانی، دولت با تشویق بانکها و حذف مالیات توانست بخش زیادی از تولید را در بازار داخلی جذب کند.
گزارشها نشان میدهد بانکهای روسی در ماه اوت 2025 حدود 57.6 تن طلا در اختیار داشتند. همچنین ذخایر رسمی بانک مرکزی روسیه حدود 75 میلیون اونس تروا برآورد میشود که آن را به یکی از بزرگترین دارندگان طلای جهان تبدیل میکند.
تغییر رفتار مالی مردم روسیه
به گفته دیمیتری کازاکوف، تحلیلگر بازارهای جهانی در مؤسسه BCS Global Markets، تحریمها مردم روسیه را مجبور کرده تا از الگوهای سنتی سرمایهگذاری فاصله بگیرند. او میگوید:
- «تا پیش از جنگ، سرمایهگذاری در املاک یا نگهداری ارز خارجی روش معمول پسانداز بود. اما اکنون با محدودیتهای ارزی، طلا جایگزین دلار و یورو شده و به اصلیترین ابزار حفظ ارزش دارایی تبدیل شده است.»
طبق بررسیها، بسیاری از شهروندان روس بخشی از طلاهای خود را در خارج از کشور ذخیره کردهاند یا برای انتقال سرمایه از مرزها از آن استفاده میکنند. برخی نیز طلا را به عنوان دارایی بیننسلی نگهداری میکنند، چرا که اعتماد به نظام بانکی کاهش یافته است.
اثر ماندگار تحریمها بر الگوی پسانداز
تحلیل مؤسسه Al Banyan Tree نشان میدهد حتی در صورت لغو تحریمها، رفتار پساندازی مردم روسیه احتمالاً به وضعیت پیشین بازنخواهد گشت.
بیاعتمادی نسبت به دلار و یورو به اندازهای عمیق شده که بخش زیادی از مردم، طلا را امنتر و با ارزشتر از هر ارز خارجی میدانند.
کارشناسان پیشبینی میکنند که در سالهای آینده، سهم طلا در سبد دارایی خانوارهای روسیه همچنان بالا بماند. در واقع، اقتصاد روسیه در حال ورود به دورهای از طلاگرایی مالی است؛ دورهای که در آن، فلز زرد بهجای ارز خارجی، معیار ثبات مالی خانوارها خواهد بود.
جمعبندی
بازار طلا در روسیه امروز نهتنها بازتابی از بحران اقتصادی، بلکه نشانهای از تغییر فرهنگی در نگاه مردم به پول و سرمایه است.
در حالی که تحریمها مسیر دلار و یورو را بستند، طلا توانست جایگاه تازهای در اقتصاد روسیه پیدا کند. اگر روند فعلی ادامه یابد، روسیه نه فقط تولیدکننده بزرگ طلا، بلکه یکی از بزرگترین مصرفکنندگان آن در جهان خواهد بود.
هیچ نظر! یکی از اولین.