نبرد اقتصادی دولت برای حفظ سفره مردم با کالابرگ و گندم روسی

به گزارش خبرمحور به نقل از تسنیم، تحریم‌های فصل هفتم، برخلاف فشارهای یکجانبه گذشته، ساختار محاصره اقتصادی سیستماتیک را دنبال می‌کنند. مشکل اصلی ایران در این شرایط، نه فقط یافتن فروشنده، بلکه تضمین حمل‌ونقل، بیمه و پرداخت امن است.

بانک‌های جهانی به‌دلیل ترس از مجازات‌های ثانویه، حتی برای اقلام بشردوستانه نیز همکاری نمی‌کنند و معافیت‌های انسانی عملاً بی‌اثر می‌شود.
تجربه ایران نشان داده است که استفاده از صرافی‌ها، تهاتر و شبکه‌های منطقه‌ای می‌تواند فشارها را کاهش دهد، اما در این مرحله، کشور نیازمند خنثی‌سازی سیستماتیک تحریم‌ها است، نه صرفاً دور زدن آنها.

امنیت غذایی؛ ستون فقرات تاب‌آوری

اولین لایه دفاع اقتصادی در برابر تحریم‌ها، تولید داخلی کالاهای استراتژیک نظیر گندم، دانه‌های روغنی و نهاده‌های دامی است.
این هدف مستلزم:

• اصلاح الگوی کشت متناسب با منابع آبی،

• سرمایه‌گذاری در آبیاری نوین،

• کاهش ضایعات پس از برداشت،

• و توسعه زنجیره‌های ارزش داخلی است.

با این حال، وابستگی وارداتی در کوتاه‌مدت اجتناب‌ناپذیر است و در نتیجه، دیپلماسی اقتصادی منطقه‌ای با کشورهایی چون روسیه، قزاقستان، پاکستان و هند، نقشی کلیدی در تداوم تأمین کالاهای اساسی دارد.

مهندسی مالی؛ از تهاتر تا رمزارز

گره اصلی تحریم‌ها، امنیت پرداخت است. راهکارهای پیشنهادی عبارت‌اند از:

• تهاتر ساختاریافته و چندجانبه: مثلاً استفاده از عواید صادرات پتروشیمی به چین برای خرید غلات از روسیه.

• پیمان‌های پولی دوجانبه: مانند مبادله با ارزهای ملی (ریال–روبل، ریال–یوآن) برای کاهش وابستگی به دلار.

• بهره‌گیری هوشمند از رمزارزها: ایجاد کانال‌های پرداخت موازی برای واردات کالاهای اساسی، با همکاری کشورهای همکار در حوزه حقوقی و فنی.

مدیریت تخصیص ارز و زنجیره تولید

در شرایط محدودیت ارزی، تخصیص ارز باید هوشمندانه و مبتنی بر داده انجام شود.
تجربه ارز ترجیحی نشان داد که سیاست‌های حمایتی غیرهدفمند می‌تواند منجر به رانت و ناکارآمدی شود.
بنابراین تمرکز ارزی باید بر تأمین:

• مواد مؤثره دارویی،

• نهاده‌های دامی،

• قطعات خطوط تولید،
  باشد تا از توقف صنایع حیاتی جلوگیری شود.

بازتوزیع عادلانه؛ تضمین تاب‌آوری اجتماعی

افزایش قیمت‌ها و فشار تورمی، ناگزیر خواهد بود.
اجرای کالابرگ الکترونیک به‌عنوان ابزار بازتوزیعی کارآمد، می‌تواند از دهک‌های پایین درآمدی حمایت کرده و احساس عدالت اجتماعی را تقویت کند.
همزمان، مبارزه با احتکار و رانت داخلی به اندازه مقابله با تحریم‌گذاران خارجی اهمیت دارد.

جمع‌بندی

تاب‌آوری اقتصادی ایران در برابر تحریم‌های فصل هفتم، تنها با رویکرد سیستمی و چندلایه ممکن است:
از مدیریت منابع آب و تولید داخلی گرفته تا دیپلماسی منطقه‌ای، مهندسی مالی خلاقانه و توزیع عادلانه منابع.
هرگونه غفلت در یکی از این حلقه‌ها، می‌تواند زنجیره تأمین کالاهای اساسی را با بحران جدی مواجه کند.

جدول خلاصه تحلیلی