راهنمای سفر به بهترین مزارع گردشگری / مزرعه گردشگری چیست؟
به گزارش خبر محور؛ زندگی شهری با تمام امکاناتش، گاهی آنقدر پرهیاهو و شلوغ میشود که تنها چند ساعت حضور در دل طبیعت میتواند حال و هوای انسان را تغییر دهد. بوی خاک بارانخورده، صدای پرندگان، عطر گیاهان تازه، چیدن میوه از درخت، غذا خوردن با محصولات ارگانیک و تماشای طلوع خورشید از میان مزارع، تجربهای است که بسیاری از مردم شهرنشین مدتهاست از آن فاصله گرفتهاند.
در سالهای اخیر، «گردشگری کشاورزی» یا مزارع گردشگری به یکی از محبوبترین شاخههای صنعت گردشگری در جهان و ایران تبدیل شده است؛ سبکی از سفر که در آن گردشگر تنها بازدیدکننده نیست، بلکه بخشی از زندگی روزمره یک مزرعه میشود؛ از دوشیدن شیر و برداشت محصول گرفته تا اقامت در خانههای روستایی، شرکت در جشن برداشت و حتی تجربه زندگی یک کشاورز.
همزمان با افزایش استقبال مردم از سفرهای طبیعتمحور، استانهای مختلف ایران نیز سرمایهگذاری گستردهای روی ایجاد مزارع گردشگری انجام دادهاند؛ بهگونهای که امروز از گلستان و گیلان تا اصفهان و تهران، دهها مزرعه گردشگری فعال میزبان علاقهمندان هستند.
مزرعه گردشگری چیست؟
گردشگری کشاورزی (Agritourism) نوعی از گردشگری است که در آن مزرعه یا باغ علاوه بر تولید محصولات کشاورزی، خدمات گردشگری نیز ارائه میدهد.
در چنین مجموعههایی گردشگران میتوانند:
- در مزرعه اقامت کنند.
- در فعالیتهای کشاورزی مشارکت داشته باشند.
- محصولات تازه و ارگانیک مصرف کنند.
- با سبک زندگی روستایی آشنا شوند.
- از جشنوارههای برداشت محصولات بازدید کنند.
- صنایع دستی و غذاهای محلی را تجربه کنند.
این نوع گردشگری علاوه بر ایجاد تجربهای متفاوت برای مسافران، درآمد جدیدی نیز برای کشاورزان ایجاد میکند.
تاریخچه گردشگری کشاورزی
گردشگری کشاورزی نخستین بار پس از جنگ جهانی دوم در ایتالیا شکل گرفت. در آن زمان اقتصاد این کشور وابستگی زیادی به کشاورزی داشت و دولت برای جلوگیری از مهاجرت روستاییان و رونق دوباره مزارع، قوانین حمایتی متعددی تصویب کرد.
در دهههای ۱۹۵۰ تا ۱۹۷۰ میلادی، صاحبان تاکستانها اجازه یافتند علاوه بر فعالیت کشاورزی، از گردشگران نیز میزبانی کنند. همین موضوع باعث شد هزاران نفر برای چند روز زندگی در روستاها و تاکستانهای ایتالیا راهی این مناطق شوند.
موفقیت این مدل اقتصادی باعث شد کشورهای دیگری مانند اسپانیا، سوئیس، انگلیس، هند، پاکستان، ارمنستان و بعدها ایران نیز به سمت توسعه مزارع گردشگری حرکت کنند.
چرا گردشگری کشاورزی محبوب شده است؟
کارشناسان گردشگری معتقدند تغییر سبک زندگی، افزایش استرس شهرنشینی و تمایل مردم به تجربه سفرهای متفاوت، مهمترین عوامل رشد این صنعت هستند.
مهمترین مزایای گردشگری کشاورزی عبارتاند از:
- آرامش و دوری از زندگی شهری
- آشنایی کودکان با حیوانات و طبیعت
- تجربه برداشت محصولات کشاورزی
- مصرف غذاهای سالم و محلی
- حمایت از اقتصاد روستاها
- ایجاد اشتغال پایدار
- حفظ فرهنگ بومی
بهترین مزارع گردشگری ایران
مزرعه گردشگری توسکا؛ گرگان
مزرعه توسکا یکی از شناختهشدهترین مزارع گردشگری کشور است که در جاده شاهرود گرگان قرار دارد.
این مجموعه حدود ۵ هکتار وسعت دارد و شامل:
- باغ تمشک
- مزرعه توتفرنگی
- ذرت
- سبزیجات
- صیفیجات
- بخش نگهداری حیوانات
گردشگران میتوانند در جشنواره برداشت توتفرنگی شرکت کنند، در کارگاههای آموزشی حضور داشته باشند یا شب را در کمپ اختصاصی مجموعه سپری کنند.
آدرس: گرگان، جاده شاهرود، روبهروی روستای خیرات
مزرعه گردشگری کاریز؛ اصفهان
کاریز از نخستین مجموعههای گردشگری کشاورزی کشور محسوب میشود.
این مزرعه ۸ هکتاری امکانات متنوعی در اختیار گردشگران قرار میدهد:
- اقامتگاه سنتی
- اقامتگاه قلعه
- استخر
- رستوران
- کافیشاپ
- دوچرخهسواری
- تراکتورسواری
- بازدید از گلخانهها
این مجموعه در نزدیکی زرینشهر اصفهان قرار گرفته و یکی از کاملترین نمونههای گردشگری کشاورزی ایران است.
مزرعه گردشگری خورشید؛ دماوند
اگر ساکن تهران هستید، مزرعه خورشید یکی از نزدیکترین گزینهها برای تجربه زندگی روستایی است.
این مجموعه که در سال ۱۳۹۸ راهاندازی شد، امکانات متنوعی مانند:
- هتل نمکی
- اقامتگاه سنتی
- دامداری
- اسبسواری
- پل معلق
- زمین بازی کودکان
- رستوران
- کافیشاپ
را در اختیار گردشگران قرار میدهد.
تی باغ؛ فومن
«تی باغ» یا باغ چای یکی از زیباترین مزارع گردشگری شمال کشور است.
این مجموعه ۱۵ هکتاری در نزدیکی فومن واقع شده و گردشگران میتوانند:
- در برداشت چای مشارکت کنند.
- فرآوری چای را از نزدیک ببینند.
- در اقامتگاه بومگردی مجموعه اقامت داشته باشند.
- از چشمانداز بینظیر کوههای ماسوله لذت ببرند.
نزدیکی به قلعه رودخان، ماسوله و دریاچه سقالکسار، جذابیت این مجموعه را دوچندان کرده است.
مزرعه ارمغان طبیعت؛ کردکوی
این مزرعه در استان گلستان قرار دارد و تمرکز اصلی آن بر گیاهان دارویی است.
گردشگران در این مجموعه با:
- گیاهان دارویی
- شیوه خشک کردن گیاهان
- عطاری سنتی
- خواص داروهای گیاهی
آشنا میشوند و امکان کمپینگ نیز برای آنها فراهم شده است.
گلستان؛ قطب جدید گردشگری کشاورزی ایران
در سالهای اخیر، استان گلستان بیش از هر استان دیگری روی توسعه مزارع گردشگری سرمایهگذاری کرده است.
مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی گلستان اعلام کرده است تاکنون ۴۷ مجوز مزرعه گردشگری در این استان صادر شده و ۶ پرونده دیگر نیز در مرحله بررسی قرار دارد.
به گفته فریدون فعالی، گلستان به دلیل برخورداری از:
- تنوع اقلیمی
- زمینهای حاصلخیز
- روستاهای هدف گردشگری
- باغها و مزارع متنوع
ظرفیت کمنظیری برای تبدیل شدن به قطب گردشگری کشاورزی کشور دارد.
وی همچنین اعلام کرده است:
- حجم سرمایهگذاری انجامشده در این بخش به ۳۶۴ میلیارد تومان رسیده است.
- این پروژهها تاکنون برای حدود ۱۰۰ نفر اشتغال مستقیم ایجاد کردهاند.
- توسعه مزارع گردشگری موجب افزایش درآمد کشاورزان، رونق اقتصاد روستاها و معرفی ظرفیتهای تولیدی استان خواهد شد.
به گفته مسئولان، هدف اصلی این طرحها حفظ هویت روستاها، جلوگیری از مهاجرت و ایجاد درآمد پایدار برای ساکنان محلی است.
در مزارع گردشگری چه فعالیتهایی انجام میشود؟
برخلاف تصور بسیاری از افراد، بازدید از مزرعه تنها قدم زدن میان باغها نیست.
در بسیاری از مزارع گردشگری میتوان فعالیتهایی مانند:
- چیدن میوه
- برداشت برنج
- برداشت چای
- دوشیدن شیر
- غذا دادن به حیوانات
- اسبسواری
- ماهیگیری
- تهیه لبنیات سنتی
- نانپزی محلی
- آشپزی روستایی
- آموزش کشاورزی
- عکاسی طبیعت
- کمپینگ
- دوچرخهسواری
- جشن برداشت محصولات
را تجربه کرد.
گردشگری کشاورزی چه مزایایی برای اقتصاد دارد؟
کارشناسان معتقدند گردشگری کشاورزی تنها یک فعالیت تفریحی نیست، بلکه مدلی موفق از توسعه پایدار محسوب میشود.
مهمترین مزایای اقتصادی آن عبارتاند از:
- افزایش درآمد کشاورزان
- جلوگیری از مهاجرت روستاییان
- ایجاد فرصتهای شغلی
- رونق صنایع دستی
- افزایش فروش محصولات محلی
- جذب سرمایهگذاری خصوصی
- حفظ زمینهای کشاورزی
در بسیاری از کشورهای اروپایی، درآمد حاصل از گردشگری کشاورزی حتی از فروش محصولات مزرعه نیز بیشتر شده است.
بهترین زمان سفر به مزارع گردشگری
زمان مناسب سفر به نوع مزرعه بستگی دارد، اما به طور کلی:
| فصل | بهترین تجربه |
|---|---|
| بهار | شکوفهها، سبزیجات، گلها |
| تابستان | برداشت توت، تمشک، آلبالو، گیلاس |
| پاییز | برداشت برنج، انگور، انار، گردو |
| زمستان | اقامت روستایی، محصولات گلخانهای، جشنهای محلی |
هنگام بازدید از مزرعه چه نکاتی را رعایت کنیم؟
برای داشتن تجربهای بهتر بهتر است:
- لباس و کفش مناسب طبیعت بپوشید.
- به محصولات کشاورزی آسیب نزنید.
- بدون اجازه وارد بخشهای تولیدی نشوید.
- به حیوانات غذا ندهید مگر با هماهنگی مسئولان.
- زبالههای خود را جمعآوری کنید.
- از فرهنگ و آداب روستایی احترام بگذارید.
آینده گردشگری کشاورزی در ایران
با افزایش علاقه مردم به سفرهای طبیعتمحور، کاهش تمایل به سفرهای شلوغ شهری و حمایت وزارت میراث فرهنگی از ایجاد مزارع گردشگری، پیشبینی میشود این صنعت در سالهای آینده رشد قابل توجهی داشته باشد.
استانهایی مانند گلستان، گیلان، مازندران، فارس، اصفهان، کرمان، خراسان رضوی و آذربایجان شرقی ظرفیت بالایی برای توسعه این حوزه دارند و میتوانند علاوه بر جذب گردشگران داخلی، مقصدی برای گردشگران خارجی علاقهمند به زندگی روستایی نیز باشند.
جمعبندی
گردشگری کشاورزی فرصتی است برای تجربه سبک متفاوتی از سفر؛ سفری که در آن به جای اقامت در هتلهای پرجمعیت، میتوان صبح را با صدای خروس، عطر نان تازه و چشمانداز مزارع آغاز کرد. رشد مزارع گردشگری در ایران، بهویژه در استانهایی مانند گلستان، نشان میدهد این صنعت نهتنها به توسعه گردشگری کمک میکند، بلکه با ایجاد اشتغال، افزایش درآمد کشاورزان و حفظ فرهنگ و هویت روستاها، نقشی مهم در توسعه پایدار کشور ایفا خواهد کرد. برای بسیاری از شهرنشینان، چند روز زندگی در یک مزرعه شاید بهترین راه برای فاصله گرفتن از شلوغی شهر و بازگشت دوباره به آرامش طبیعت باشد.
بله | ایتا | روبیکا | سروش پلاس | تلگرام | اینستاگرام | آپارات
هیچ نظر! یکی از اولین.