به گزارش خبر محور؛ ۱۲ جولای در تقویم جهانی با نام روز ملاله شناخته می‌شود؛ روزی که سازمان ملل برای تأکید بر حق آموزش کودکان، به‌ویژه دختران، آن را به نام ملاله یوسف‌زی ثبت کرده است. ملاله، فعال حقوق بشر اهل پاکستان، پس از جان سالم به در بردن از سوءقصد طالبان، به یکی از شناخته‌شده‌ترین چهره‌های جهان در دفاع از آموزش دختران تبدیل شد و در سال ۲۰۱۴ نیز عنوان جوان‌ترین برنده جایزه نوبل صلح را به دست آورد.

زندگینامه ملاله یوسف‌ زی

ملاله یوسف‌زی (Malala Yousafzai) در ۱۲ جولای ۱۹۹۷ در شهر مینگوره واقع در دره سوات پاکستان و در خانواده‌ای از قوم پشتون متولد شد.

پدرش ضیاءالدین یوسف‌زی، معلم، شاعر و فعال اجتماعی بود و از همان دوران کودکی، او را به مطالعه، آزادی بیان و اهمیت آموزش تشویق می‌کرد. مادرش تور پیکای (توری آلا) نیز نقش مهمی در حمایت از ادامه تحصیل دخترش داشت.

ملاله از پنج سالگی به مدرسه رفت؛ اما با گسترش نفوذ طالبان در دره سوات، شرایط برای تحصیل دختران روزبه‌روز دشوارتر شد. طالبان بسیاری از مدارس دخترانه را تعطیل یا تخریب کرد و آموزش دختران را ممنوع اعلام کرد.

آغاز فعالیت‌های اجتماعی ملاله

در سال ۲۰۰۹ و زمانی که تنها ۱۱ سال داشت، ملاله با کمک پدرش وبلاگی برای سرویس اردو بی‌بی‌سی و با نام مستعار «گل مکئی» نوشت.

او در این یادداشت‌ها از زندگی زیر سایه طالبان، تعطیلی مدارس دخترانه و ترس دانش‌آموزان برای رفتن به کلاس درس نوشت.

این نوشته‌ها به‌تدریج توجه رسانه‌های بین‌المللی را جلب کرد و ملاله به یکی از شناخته‌شده‌ترین مدافعان حق آموزش دختران در پاکستان تبدیل شد.

سوءقصد طالبان به ملاله

در ۹ اکتبر ۲۰۱۲، زمانی که ملاله از مدرسه به خانه بازمی‌گشت، افراد مسلح طالبان اتوبوس مدرسه را متوقف کردند و پس از شناسایی او، از فاصله نزدیک به سرش شلیک کردند.

این حمله، جهان را شوکه کرد.

ملاله ابتدا در پاکستان تحت درمان قرار گرفت و سپس برای ادامه معالجه به بریتانیا منتقل شد. پزشکان با چندین عمل جراحی جان او را نجات دادند و پس از ماه‌ها درمان، توانست دوباره به زندگی عادی بازگردد.

ملاله بعد از ترور چه کرد؟

برخلاف انتظار طالبان، این حمله باعث سکوت ملاله نشد.

او پس از بهبودی، فعالیت‌های خود را با قدرت بیشتری ادامه داد و در سال ۲۰۱۳ در مقر سازمان ملل متحد سخنرانی معروف خود را ایراد کرد؛ سخنرانی‌ای که در آن جمله مشهور خود را بیان کرد:

«یک کودک، یک معلم، یک کتاب و یک قلم می‌توانند دنیا را تغییر دهند.»

در همان سال نیز بنیاد ملاله (Malala Fund) را برای حمایت از آموزش دختران در کشورهای مختلف تأسیس کرد.

جایزه نوبل صلح ملاله

در سال ۲۰۱۴، ملاله یوسف‌زی همراه با کایلاش ساتیارتی، فعال هندی حقوق کودکان، موفق به دریافت جایزه نوبل صلح شد.

او در زمان دریافت این جایزه تنها ۱۷ سال داشت و همچنان جوان‌ترین برنده تاریخ نوبل صلح محسوب می‌شود.

ملاله یوسف‌زی و همسرش

یکی از پرسش‌های پرتکرار درباره زندگی شخصی او، مربوط به ازدواجش است.

ملاله یوسف‌زی در نوامبر ۲۰۲۱ با اسر مالک (Asser Malik) ازدواج کرد. مراسم ازدواج آن‌ها به‌صورت خانوادگی و ساده در شهر بیرمنگام انگلستان برگزار شد.

اسر مالک از مدیران حوزه ورزش در پاکستان است و پیش از ازدواج، به‌عنوان مدیر عملیات عملکرد بالا در هیئت کریکت پاکستان فعالیت می‌کرد.

ملاله پس از انتشار خبر ازدواجش نوشت که ازدواج را «شراکتی برای زندگی» می‌داند و این تصمیم را پس از گفت‌وگوهای فراوان با همسرش گرفته است.

معنی ملاله چیست؟

نام ملاله ریشه پشتو دارد.

در زبان پشتو، «ملاله» به معنای اندوهگین، غمگین یا رنج‌دیده است؛ اما این نام یادآور شخصیت تاریخی ملالای میوند نیز هست؛ دختری قهرمان در تاریخ افغانستان که در نبرد میوند علیه نیروهای بریتانیا نقش الهام‌بخشی داشت.

پدر ملاله یوسف‌زی نیز گفته است که نام دخترش را با الهام از همین شخصیت تاریخی انتخاب کرده است.

تحصیل در دانشگاه آکسفورد

پس از مهاجرت خانواده به بریتانیا، ملاله تحصیلات خود را ادامه داد.

او در سال ۲۰۱۷ وارد دانشگاه آکسفورد شد و در رشته فلسفه، سیاست و اقتصاد (PPE) تحصیل کرد و در سال ۲۰۲۰ فارغ‌التحصیل شد.

مهم‌ترین کتاب‌های ملاله یوسف‌زی

ملاله علاوه بر فعالیت‌های اجتماعی، چندین کتاب نیز منتشر کرده که برخی از آن‌ها به زبان فارسی ترجمه شده‌اند.

مهم‌ترین آثار او عبارت‌اند از:

• من ملاله هستم (I Am Malala)؛ مشهورترین زندگینامه او
• ما آواره‌ایم (We Are Displaced) درباره زندگی پناهجویان
• ملاله و مداد جادویی (Malala’s Magic Pencil) برای کودکان
• من گل گندم هستم
• منم ملاله

کتاب «من ملاله هستم» تاکنون به ده‌ها زبان ترجمه شده و از پرفروش‌ترین کتاب‌های زندگینامه‌ای جهان به شمار می‌رود.

مهم‌ترین افتخارات ملاله

از جمله مهم‌ترین افتخارات او می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• جوان‌ترین برنده جایزه نوبل صلح
• سفیر صلح سازمان ملل متحد
• قرار گرفتن در فهرست ۱۰۰ فرد تأثیرگذار مجله تایم
• دریافت جوایز متعدد حقوق بشر و آموزش
• تأسیس بنیاد ملاله برای حمایت از تحصیل دختران

چرا ملاله همچنان چهره‌ای تأثیرگذار است؟

بیش از یک دهه پس از سوءقصد طالبان، ملاله یوسف‌زی همچنان یکی از شناخته‌شده‌ترین صداهای جهانی در حمایت از حق آموزش دختران است. فعالیت‌های او از پاکستان فراتر رفته و از طریق بنیاد ملاله در کشورهای مختلف برای گسترش فرصت‌های آموزشی، حمایت از دختران و دفاع از برابری آموزشی ادامه دارد.

داستان زندگی ملاله نشان می‌دهد که حتی یک دانش‌آموز نیز می‌تواند با ایستادگی در برابر محدودیت‌ها، به نمادی جهانی برای آموزش، آزادی و حقوق بشر تبدیل شود.