عیدی کارگران و کارمندان یکی می‌شود؟ | جزئیات تصمیم جدید برای ۱۴۰۵

به گزارش خبرمحور به نقل از گسترش نیوز، در روزهایی که فشار اقتصادی بر همه اقشار جامعه سنگینی می کند، اختلاف آشکار میان عیدی کارمندان دولت و کارگران به یکی از بزرگ ترین بحث های اجتماعی و اداری در کشور تبدیل شده است. موضوعی که سال ها در سکوت پیش می رفت، حالا با کارزار تازه ای که بیش از 105 هزار کارمند آن را امضا کرده اند، به صدر مطالبات مالی کارکنان رسیده است. آنها معتقدند نظام پرداخت عیدی باید اصلاح شود و عیدی کارمندان باید همانند کارگران بر اساس حداقل 60 روز حقوق محاسبه گردد تا عدالت در پرداخت ها، حداقل در این بخش، برقرار شود.

در سال های اخیر، با افزایش تورم و هزینه های زندگی، مبلغ عیدی ثابت کارمندان دولت به شدت از قدرت خرید افتاده و عملا نقش چندانی در جبران فشار اقتصادی پایان سال ندارد. این در حالی است که کارگران طبق قانون کار، عیدی خود را بر مبنای حقوق دریافت می کنند؛ موضوعی که اختلاف میان دو گروه را تا چندین برابر افزایش داده است. همین تفاوت جدی یکی از مهم ترین دلایل شکل گیری کارزار جدید بوده است.

کارمندان دولت در متن کارزار تاکید کرده اند که سیاست پرداخت عیدی ثابت، روشی غیرعادلانه و آسیب زا است، چون هیچ تناسبی با حقوق دریافتی، تورم یا هزینه واقعی معیشت ندارد. بسیاری از کارمندان نوشته اند که عیدی ثابت چند میلیونی در برابر هزینه های چند ده میلیونی پایان سال، تنها یک عدد نمادین است و عملا اثر حمایتی ندارد.

چرا اختلاف عیدی کارمندان و کارگران جنجالی شد؟

اختلاف میان عیدی دو گروه، هیچ گاه پنهان نبوده است، اما در سال 1403 و آستانه 1404 شدت آن بیش از هر زمان دیگری به چشم آمده است. سال گذشته عیدی کارمندان دولت سه میلیون تومان تعیین شد که شامل مبلغ ثابت و مبالغی برای عائله مندی و فرزند بود. این رقم فاصله بسیار زیادی با عیدی کارگران داشت که بر اساس حداقل دو ماه حقوق محاسبه شد.

برای یک کارگر با حقوق پایه حدود 8 میلیون تومان، حداقل عیدی به بیش از 16 میلیون تومان می رسد؛ یعنی پنج برابر عیدی یک کارمند.

این اختلاف، برای کارمندانی که در دستگاه های مختلف دولتی با مدرک دانشگاهی، سابقه طولانی و وظایف سنگین مشغول فعالیت هستند، قابل قبول نیست و طبیعی است که واکنش شدید جامعه کارمندی را به دنبال داشته باشد.

افزون بر این، بسیاری از کارمندان بر این باورند که نظام پرداخت عیدی ثابت، هیچ توجیه اقتصادی یا عدالت محور ندارد، چرا که افراد با مدارج، تخصص و نقش های مختلف، همه یک رقم یکسان دریافت می کنند. به گفته آنها، این روش بر خلاف عدالت مزدی است و باید بازنگری شود.

کارمندان چه می خواهند؟ خواسته اصلی کارزار چیست؟

خواسته اصلی کارزار کاملا روشن است:
همسان سازی عیدی کارمندان دولت با کارگران.

در واقع آنها می خواهند:

• عیدی بر اساس حداقل 60 روز حقوق محاسبه شود

• رقم ثابت کنار گذاشته شود

• تناسب میان عیدی و تورم برقرار شود

• عدالت در پرداخت ها رعایت شود

• انگیزه کارکنان حفظ گردد

کارمندان تاکید کرده اند که عیدی ناچیز نه تنها کمکی به زندگی آنها نمی کند، بلکه احساس تبعیض ایجاد می کند. آنها معتقدند برای کاهش شکاف میان دستگاه های مختلف و اقشار کارگری و کارمندی، باید یک بازنگری بنیادین در نظام پرداخت عیدی انجام شود.

آیا امکان اجرا وجود دارد؟ دولت چه خواهد کرد؟

مساله اینجاست که تغییر سازوکار عیدی کارمندان نیازمند تصمیم گیری در سطح دولت و مجلس است. پرداخت عیدی کارمندان در قانون مدیریت خدمات کشوری ذکر شده و تغییر آن نیازمند مصوبه جدید، اصلاح قانون یا اختصاص بودجه بیشتر خواهد بود.

با توجه به کسری بودجه دولت در سال های اخیر، هرگونه افزایش عیدی می تواند فشار مالی قابل توجهی ایجاد کند. اما برخی کارشناسان معتقدند اگر دولت نتواند برای افزایش واقعی عیدی اقدام کند، باید حداقل نظام پرداخت را اصلاح و رقم عیدی را به میزان معقول و قابل قبول نزدیک کند تا شکاف میان کارگران و کارمندان کاهش یابد.

کارمندان با اشاره به این نکته که بار اصلی اداره کشور بر دوش کارکنان دولت است، تاکید دارند که بی توجهی به توان مالی آنها می تواند آسیب جدی به کیفیت کار دستگاه های اجرایی وارد کند.

چرا کارزار 105 هزار امضایی اهمیت دارد؟

این کارزار، به چند دلیل اهمیت ویژه دارد:

1. بیش از 105 هزار امضا در مدت کوتاه نشان دهنده شدت نارضایتی است.

2. موضوع عیدی سال هاست که صدای رسمی نداشته و حالا به شکل گسترده مطرح شده است.

3. پوشش رسانه ای زیاد این مطالبه می تواند تصمیم گیران را تحت فشار جدی قرار دهد.

4. این کارزار می تواند مقدمه ای برای تغییرات بزرگ تر در نظام جبران خدمت کارکنان باشد.

کارشناسان معتقدند این میزان مشارکت از سوی کارکنان دولت، پیام مهمی به دولت می رساند: اینکه سیاست های فعلی پرداخت، نیازمند اصلاح فوری است و نادیده گرفتن آن می تواند تبعات اجتماعی و اداری داشته باشد.

جمع بندی

کارزار جدید کارکنان دولت نشان داد اختلاف عیدی کارمندان و کارگران به مرحله نارضایتی گسترده رسیده است. خواسته اصلی مشخص است: همسان سازی عیدی و حذف پرداخت ثابت. با افزایش تعداد امضاها و فشار افکار عمومی، احتمال طرح موضوع در دولت و مجلس بیشتر شده؛ اما اینکه آیا دولت منابع مالی لازم برای این تغییر را تامین خواهد کرد یا نه، سوالی است که پاسخ آن در هفته های آینده مشخص خواهد شد.