آغاز قریب الوقوع مذاکرات غیر مستقیم ایران و آمریکا تأیید شد
روند مذاکرات متوقف‌شده میان ایران و آمریکا ممکن است به زودی از سر گرفته شود. در روزهای اخیر، اظهارات و گزارش‌هایی از منابع مختلف منتشر شده که از احتمال ازسرگیری گفت‌وگوها در نیمه دوم مرداد ماه خبر می‌دهند.
سایت تابناک با استناد به توییت خبرنگار وال‌استریت ژورنال نوشت: «احتمال زیادی وجود دارد که در نیمه دوم ماه اوت (اواخر مرداد)، ایران نوعی گفت‌وگو با آمریکا را از سر بگیرد؛ شاید به صورت غیرمستقیم و شاید با حضور کشور ثالث به عنوان میانجی.»
کانال تلگرامی العربیه فارسی نیز به نقل از رسانه‌های داخلی گزارش داد: «برخی منابع ایرانی از برگزاری قریب‌الوقوع دور ششم مذاکرات هسته‌ای ایران و آمریکا خبر داده‌اند.» مذاکراتی که پیش‌تر و پس از حملات نظامی آمریکا و اسرائیل به تأسیسات هسته‌ای ایران متوقف شده بود.
بر اساس گزارش العربیه، مذاکرات پیشین میان تهران و واشنگتن پیش از آغاز جنگ ۱۲ روزه و حملات نظامی طرفین، در پنج دور برگزار شده بود و برنامه‌ریزی برای برگزاری دور ششم انجام شده بود. این دور، به دلیل حملات اسرائیل به خاک ایران و هدف قرار گرفتن شماری از فرماندهان نظامی، دانشمندان هسته‌ای و غیرنظامیان، متوقف شد.
درخواست مذاکره مستقیم توسط آمریکا
از سوی دیگر، گفته شده تیم استیو ویتکاف، نماینده ویژه رئیس‌جمهور ایالات متحده در مذاکرات، از تیم ایرانی درخواست کرده که دور ششم مذاکرات به منظور تسریع در نتیجه، به صورت مستقیم برگزار شود. با این حال، طبق ارزیابی منابع مختلف، احتمال برگزاری مذاکرات مستقیم در شرایط کنونی بسیار پایین است و مذاکرات احتمالی در روزهای آینده نیز به شکل غیرمستقیم ادامه خواهد یافت.
شرط‌های ایران برای بازگشت به مذاکره
در این میان، مقامات ایرانی نیز شروط خود را برای بازگشت به میز گفت‌وگو اعلام کرده‌اند. سید عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، در مصاحبه‌ای با روزنامه فایننشال تایمز به صراحت اعلام کرده که ایران برای بازگشت به مذاکرات آمادگی دارد، مشروط بر اینکه:
-
ایالات متحده و متحدانش بابت خسارات ناشی از حملات اخیر غرامت بپردازند؛
-
حق غنی‌سازی ایران به رسمیت شناخته شود؛
-
تضمین شود که در جریان مذاکرات، حمله‌ای صورت نگیرد.
در همین راستا، مجید تخت‌روانچی، معاون وزیر خارجه ایران، نیز در گفت‌وگویی با یک رسانه ترکیه‌ای اظهار داشت: «پیش از آغاز دور جدید مذاکرات، ایران باید تضمینی دریافت کند مبنی بر اینکه دیگر با حملاتی مشابه حملات اخیر مواجه نخواهد شد.» وی همچنین از ارسال پیام‌هایی میان ایران و آمریکا از طریق واسطه‌ها خبر داد.
اعلام آمادگی دوباره آمریکا برای مذاکره
از سوی دیگر، سخنگوی وزارت امور خارجه ایالات متحده در نشست خبری اخیر خود اعلام کرد: «آمریکا همچنان آمادگی خود را برای بازگشت به مذاکرات با ایران اعلام می‌کند.» این اعلام موضع در حالی است که برخی مقام‌های آمریکایی پیش‌تر ادعا کرده بودند که با حملات انجام‌شده، برنامه هسته‌ای ایران برای دست‌کم دو سال به عقب رانده شده است.
با این حال، تحلیلگران معتقدند بازگشت‌پذیری برنامه هسته‌ای ایران و توانایی فنی متخصصان ایرانی برای بازسازی و ادامه غنی‌سازی، نگرانی‌هایی را در واشنگتن ایجاد کرده و ممکن است زمینه‌ساز بازگشت به مسیر گفت‌وگو و کاهش تنش شود.
پیشینه مذاکرات اخیر
مذاکرات میان ایران و آمریکا از زمان خروج دولت ترامپ از برجام در سال ۲۰۱۸ وارد فاز پیچیده‌ای شد. پس از روی کار آمدن دولت جدید در واشنگتن، مذاکراتی غیرمستقیم میان دو طرف با حضور واسطه‌هایی از اروپا و سازمان ملل در چند نوبت برگزار شد.
پیش از حملات اخیر، پنج دور از این مذاکرات با هدف بازگشت طرفین به تعهدات هسته‌ای برگزار شد، اما دستیابی به توافق نهایی به نتیجه نرسید. حملات اخیر به تأسیسات نظامی و هسته‌ای ایران، فضای مذاکرات را به طور کامل متوقف کرد.
وضعیت فعلی و گمانه‌زنی‌ها
در شرایطی که از یک‌سو ایران بر لزوم دریافت تضمین برای جلوگیری از حملات مجدد تأکید دارد و از سوی دیگر آمریکا خواهان احیای مسیر دیپلماسی است، گمانه‌زنی‌ها درباره از سرگیری مذاکرات در حال افزایش است.
در عین حال، انتصاب علی لاریجانی به دبیری شورای عالی امنیت ملی نیز از سوی برخی منابع به‌عنوان نشانه‌ای از احتمال تغییر رویکرد ایران در سیاست خارجی تلقی شده است. هرچند هیچ مقام رسمی ارتباط مستقیمی میان این انتصاب و موضوع مذاکرات برقرار نکرده است.
احتمال حضور کشورهای واسطه
در صورت آغاز مذاکرات غیرمستقیم، احتمال حضور کشورهای واسطه مانند عمان، قطر یا سوئیس در فرآیند گفت‌وگوها وجود دارد. پیش از این نیز این کشورها نقش فعالی در انتقال پیام‌ها میان تهران و واشنگتن ایفا کرده بودند./فرارو
هیچ نظر! یکی از اولین.